vrijdag 25 januari 2013
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Met Crescas gratis naar …

Het culturele seizoen begint weer goed op gang te komen. In deze nieuwsbrief vindt u aankondigingen van diverse culturele activiteiten: film, muziek, een lezing.

Voor een aantal van deze activiteiten stellen de organisatoren ons vrijkaartjes ter beschikking. Vrijkaartjes die wij graag verloten onder de trouwe lezers van onze nieuwsbrief. Lees snel verder, bij de betreffende aankondigingen vindt u meer informatie. Een mailtje volstaat om mee te dingen naar deze vrijkaartjes.

Toe Bisjwat: wij planten een boom voor u!

Morgen, zaterdag 26 januari (15 Sjewat in de Joodse jaartelling), vieren we Toe Bisjwat, ook wel het nieuwjaarsfeest van de bomen genoemd. Oorspronkelijk was Toe Bisjwat een belastingmaatregel, tegenwoordig staat het feest symbool voor de waarde van de natuur. In Israël is het een zichtbaar feest. Kleine kinderen planten bomen, grotere kinderen vieren op school de Toe Bisjwat-seider waarbij de vier seizoenen centraal staan. Dat geldt ook voor de speciale opbrengsten van de aarde zoals die in Tora genoemd worden: vijgen, dadels, olijven, granaatappels, druiven, tarwe en gerst.

Zorgen voor de natuur nù is een investering in de toekomst. Dat is ook de achtergrond van het verhaal dat rondom Toe Bisjwat populair is:

Een oude man plant een Johannesbroodboom. “Waarom doet u dat?” vraagt de koning die voorbij rijdt. “Deze boom draagt pas vrucht na zeventig jaar. U zult er nooit profijt van hebben.” De oude man antwoordt dat toen hij geboren werd de aarde vol stond met Johannesbroodbomen. Hij plant de bomen voor de generaties na hem.

Crescas investeert ook graag in de toekomst. Ter gelegenheid van Toe Bisjwat plant Crescas een boom in Israël voor iedereen die vandaag, vrijdag 25 januari, inschrijft voor één van onze cursussen.

De Koosjere Hamvraag – laatste kans

Als u wilt horen hoe radio-maker Jigal Krant denkt over de zin en onzin van kasjroet, dan is dit uw laatste kans om in te schrijven. Zijn cursus, gebaseerd op het programma dat hij maakte voor de Joodse Omroep, begint aanstaande woensdag, 30 januari. Jigal heeft naam gemaakt door de originele en humoristische manier waarop hij kijkt naar de zin en onzin van de Joodse spijswetten.

In deze cursus diept hij de onderwerpen van vier afleveringen van zijn programma verder uit. Natuurlijk wordt er een aflevering bekeken en bediscussieerd. Daarnaast wordt gekeken wat in de Tora en de rabbijnse literatuur wordt gezegd over het besproken product of gerecht. Tenslotte - want van twee uur praten over eten krijg je trek - wordt er uitgebreid geproefd en getest.
De cursus Liefde gaat door de maag, de Koosjere Hamvraag bestaat uit vier lessen en wordt gegeven in Amsterdam op woensdagavond, 20.00-22.00 uur. Er zijn nog plaatsen beschikbaar, u kunt nog inschrijven.

Klik hier voor meer informatie en hier om direct in te schrijven.

Cursus over herinneringscultuur van Bart Wallet

Goede wijn behoeft geen krans. Bart Wallet is de laatste jaren uitgegroeid tot één van onze meest geliefde docenten. Dinsdag 5 februari start een nieuwe cursus die hij dit seizoen voor Crescas geeft. Een cursus van vier avonden over de manier waarop Nederlandse Joden herdenken en omgaan met het verleden.

Tijdens de eerste avond staan de jubilea van de Snoge sinds 1675 centraal. Hoe werden die gevierd, wat vertellen die vieringen over hoe Portugese én Asjkenazische Joden zichzelf zagen?

De tweede avond staat de herinnering aan opperrabbijn Joseph Hirsch Dünner centraal. Hoe groeide hij – hoewel geen Nederlander van geboorte - uit tot de belichaming van de specifieke Nederlands-Joodse identiteit?

De laatste twee avonden nemen we de kalender als insteek. Op welke dagen, waarom en hoe, werden de slachtoffers van de sjoa herdacht? Hoe lag 4 mei in Joodse kring? En wanneer kwam Jom Hasjoa precies op? Naast sjoa-herdenkingsdagen zijn er ook 'Israël-dagen' op de Joodse kalender verschenen: Jom Ha'atsmaoet, Jom Hazikaron en Jom Jeroesjalajiem. Hoe gebruikten Nederlandse Joden die dagen om hun gevoelens over Israël uit te drukken?

De cursus laat zien dat herinneren en herdenken een geheel eigen dynamiek heeft, waardoor er sprake is van steeds weer een nieuwe kijk op het eigen Joodse verleden.

Klik hier voor meer informatie en hier om direct in te schrijven.

Nieuw in Digibieb: Herman van den Bergh

De nieuwe aanwinst in de Digitale Bibliotheek die wij deze week bij u aankondigen, is een bijzondere. Herman van den Bergh was een veelzijdig man. Hij volgde een muziekopleiding, speelde viool in het Concertgebouworkest, werd journalist bij De Telegraaf en werkte voor deze krant in Rome en Parijs. En daarnaast schreef hij gedichten. Gedichten die de moeite waard zijn. In de Digibieb vindt u twee gedichtenbundels, De Boog en De Spiegel.

Maar Van den Bergh was - om het voorzichtig uit te drukken - niet onomstreden. Hij werd ervan beschuldigd lid te zijn geworden van de NSB. Daar werd hij, oh ironie, weer uitgegooid omdat hij Joods was. Maar toch. Van den Bergh werd verder beschuldigd van plagiaat. In 1961 publiceerde hij een verklaring in De Gids waarin hij dit plagiaat toegaf.
Over het wel en wee van deze bijzondere auteur hebben wij, mede dankzij het archief met gedigitaliseerde kranten van de Koninklijke Bibliotheek, een flink aantal documenten kunnen opnemen. U vindt deze documenten via de knop ‘Lees meer over deze auteur’ linksboven op de auteurspagina. Lees hier alles over en van Herman van den Bergh.

Debat 'Kerk en St(r)aat'

Maandag 28 januari vindt in De Rode Hoed in Amsterdam een verkennend debat plaats over de plaats van religie in de Nederlandse samenleving.
Centraal staat de vraag waarom in de huidige maatschappij eeuwenoude religieuze rechten van geloofsgemeenschappen niet langer meer beschermd lijken te worden.
Wat is de achtergrond van het regeringsbeleid om religie achter de voordeur te verbannen?

Journaliste Elma Drayer leidt het debat, waaraan LJG-rabbijn Tamara Benima, Boris van der Ham (Humanistisch Verbond), Govert Buijs (hoogleraar politieke filosofie en levensbeschouwing aan de VU) en Tom Mikkers, algemeen secretaris van de Remonstrantse Broederschap deelnemen.

Voor meer informatie klik hier.

Film The Gatekeepers in De Balie

De spraakmakende Israëlische documentaire The Gatekeepers is te zien tijdens het Human Rights Weekend in De Balie in Amsterdam. De film is een portret van de Shin Beit, Israëls veiligheidsdienst. Zes voormalige hoofden van de veiligheidsdienst komen in de documentaire aan het woord over de rol van deze organisatie in het Israëlisch-Palestijnse conflict en tijdens de internationale War on Terror.

De film is één van de zes films en documentaires die tijdens het festival worden vertoond. Voor het hele programma klik hier.

Het Human Rights Weekend vindt plaats op vrijdag 1 februari en zaterdag 2 februari in De Balie, Kleine Gartmanplantsoen 10, Amsterdam.
The Gatekeepers is te zien op zaterdag 2 februari, 15.30-18.00 uur. Kosten los kaartje: 10 euro. Dagpas vrijdag: 15 euro. Dagpas zaterdag: 20 euro. Passe-partout: 25 euro. Kaartjes bestellen: 020-5535151 of www.debalie.nl.

Vrijkaartjes
Crescas heeft voor lezers van de nieuwsbrief twee sets vrijkaarten ter beschikking voor elk twee personen. Wilt u meeloten? Stuur dan vóór woensdag 30 januari een mail naar crescas@crescas.nl onder vermelding van The Gatekeepers. Volgende week maken wij de winnaars bekend.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: Boekenmanie. De geboorte van Johan Polak als uitgever door Koen Hilberdink, van Naomi Alderman Het boek van leugenaars (de Engelse titel luidt The Liars' Gospel), en Hitlers pianist, de biografie van Ernst "Putzi" Hanfstaengl die een nieuwe kijk geeft op hoe het nazisme van binnenuit werkte en hoe de Führer aan de macht kwam, door Peter Conradi.

En verder:
Zondag 27 januari komt een aantal schrijvers met een bewonderaar van hun werk (buddy) naar de vierde editie van 'Schrijvers Binnen'. Alles vindt plaats in een zevental Noordwijkse huiskamers. Lees hier meer.

Leestip Engelstalig: The Thief of Auschwitz, geschreven door John Clinch. Volgens de recensie in Jewish Daily Forwardeen roman over Auschwitz met een ongebruikelijke insteek.

Nòg een National Jewish Book Award

We hebben iets recht te zetten en iets goed te maken! Vorige week berichtten wij over de onderscheiding die rabbijn Steinsaltz had ontvangen voor zijn levenswerk, de Steinsaltz Talmoed. Hij ontving die prijs in de categorie Modern Jewish Thought and Experience.

Het was ons helemaal ontgaan dat deze prestigieuze Amerikaanse prijs dit jaar ook is toegekend aan een Nederlandse historica. In de categorie Sefardic Culture is de prijs gewonnen door Tirtsah Levie Bernfeld uit Amsterdam. Levie Bernfeld, geboren in Rotterdam, studeerde aan de Universiteit van Amsterdam, aan de Brandeis University in Amerika en aan de Hebrew University in Jeruzalem, waar ze promoveerde.
Zij ontving de prijs voor haar prachtige boek (haar proefschrift) Poverty and Welfare among the Portuguese Jews in Early Modern Amsterdam.
Bij deze alsnog een welgemeend mazal tov voor Tirtsah Levie Bernfeld met het winnen van deze prijs. Klik hier voor het lovende rapport van de Jewish Book Council.

Concert Yasmin Levy in Amsterdam

Liefhebbers van Sefardische muziek kunnen dinsdag 5 februari hun hart ophalen bij het optreden van de bekende Ladino-zangeres Yasmin Levy (Jeruzalem, 1975) in Paradiso in Amsterdam.
Levy toert sinds 21 januari door Europa met muziek van haar recente CD Libertad. Daarin verweeft ze muziek uit Turkije met Spaanse flamenco, Marokkaanse toonzettingen en Portugese fado. Ze wordt begeleid door een trio bestaande uit akoestische gitaar, contrabas en slagwerk, aangevuld met strijkers van The Strings Orchestra Istanbul.
Een voorproefje van de weelderige muziek op de CD is hier te beluisteren.

Klik hier voor meer informatie.

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie van opmerkelijke nieuwsberichten uit binnen- en buitenland.

  • Het volledige interview dat EenVandaag n.a.v. de verkiezingen in Israël had met schrijver Amos Oz is online te bekijken.
  • Is het mogelijk een beginpunt aan te wijzen voor de moderne Joodse geschiedenis? Een belangwekkend artikel uit het tijdschrift Judaism dat, bijna veertig jaar na dato, nog altijd als standaardwerk wordt beschouwd, werd door Jewish Ideas Daily onlangs online gezet.
  • De demografie van de Joodse inwoners van New York is aan het veranderen, schrijft The Jewish Week.
  • Jacob Richman verzamelde een lange lijst webadressen over de Holocaust.
  • Eeuwenlang kende Tsjernobyl, de Oekraïense stad waar in 1986 een kernreactor ontplofte, een levendige Joodse gemeenschap. In Jewniverse een artikel over de kunstenaars die dat verleden pogen terug te halen.
  • Oeroude bronnen werpen nieuw licht op de vroegste geschiedenis van Jeruzalem. Meer op Bible History Daily.
  • In FT Magazine een artikel over Sidney Rottenberg die zich in 1940 aan de zijde schaarde van Mao Ze Dong.
  • Verrassende resultaten van nieuw onderzoek naar de herkomst van de Europese Joden verschenen in het wetenschappelijk tijdschrift Genome Biology and Evolution. Een samenvatting van het artikel is hier te lezen, een uitgebreide bespreking hier.

Concerten Leo Smit Stichting

Muziek uit de ‘roaring twenties’ was verboden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De componisten van deze muziek hadden een Joodse achtergrond, of wilden zich niet confirmeren aan het nazi-regime. Deze muziek is het thema van een serie concerten die in februari, maart en april ten gehore worden gebracht onder de naam Hidden Treasures. Het zijn korte concerten, van een uur, met in het voorprogramma een korte toelichting op de componisten.

Op het programma staan werken van ondermeer Erwin Schulhoff, Ernest Bloch, Stan Golestan, Bob Hanf, Henriëtte Bosmans, Hanns Eisler, Alberto Hemsi en Joseph Achron.

De concerten worden georganiseerd door de Leo Smit Stichting. Deze stichting stelt zich ten doel muziek van Joodse componisten die tijdens de Tweede Wereldoorlog vervolgd zijn, uit de vergetelheid te halen.

Concerten vinden plaats op 18 februari, 18 maart en 15 april van 18.00 tot 19.00 uur. Locatie: Betaniënklooster, Barndesteeg 6B, Amsterdam. Kosten: 10 euro per concert. Voertaal: Engels. Reserveren: klik hier. Meer informatie over deze concerten: klik hier.

Vrijkaartjes
Crescas heeft voor lezers van de nieuwsbrief drie sets vrijkaarten (voor elk twee personen) ter beschikking voor het concert op 18 februari, Verschwiegene Lieder, liederen uit Tsjechië, Duitsland en Nederland. Uitvoering door Robbert Muuse, bariton en Micha van Weers, piano. Wilt u meeloten? Stuur dan vóór woensdag 30 januari een mail naar crescas@crescas.nl onder vermelding van Concert Leo Smit Stichting. Volgende week maken wij de winnaars bekend.

Website van de week
Jewschool

Jewschool is als website een buitenbeentje in de gestaag groeiende lijst Websites van de week.
Jewschool (of Jew School) wordt met materiaal gevoed vanuit een netwerk van blogs, websites, projecten en evenementen binnen het veelkleurige Joodse culturele landschap.
Jew School wil vernieuwen, het gezapige, conservatieve opschudden zodat de radicale 'roots' van de Joodse identiteit onder het stof te voorschijn komen.
De Masthead (een andere vorm van 'About') is de moeite waard om te lezen - de vrije, bevrijde Joden die de redactie vormen verwoorden het zelf op pakkende wijze.

Op de website is van gemakkelijk, geordend navigeren geen sprake. De startpagina begint met de uitslag van de verkiezingen van 22 januari, maar wel met toegevoegd redactioneel commentaar (lezerscommentaren staan in de rechterkolom op de pagina).
Omlaag scrollen brengt, in chronologische volgorde, blogbijdragen in beeld met een veelheid van onderwerpen.

Onder de lezerscommentaren aan de rechterkant is een lijstje te vinden met Featured Posts, waaronder het wonderlijke verhaal 'Pork Memoirs' presents: HAM-antaschen.

Nog verder omlaag vindt de bezoeker een lijst Favorites, verwante weblogs waarvan sommige de lezer van onze nieuwsbrief bekend zullen voorkomen. Maar hier valt zeker het een en ander aan nieuws te ontdekken.

Jewschool is te vinden op facebook en twitter. De nieuwsbrief van Jewschool biedt bij inschrijven de mogelijkheid om voorkeursonderwerpen aan te geven.


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Lezing Judith Herzberg

In de Week van de poëzie geeft Judith Herzberg een lezing in de bibliotheek van Amstelveen. Herzberg (1934) is één van de belangrijkste hedendaagse Nederlandse dichters. Ze verwierf grote bekendheid met haar gedichten, filmscenario’s en toneelstukken. Samen met Frans Weisz maakte ze het filmdrieluik Leedvermaak/Qui Vive/Happy End over een Joodse familie die worstelt met de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog.

Judith Herzberg won verschillende literaire prijzen zoals de Jan Campertprijs, de Constantijn Huygensprijs en de P.C. Hooftprijs.

De lezing vindt plaats zondag 3 februari van 15.00 tot 16.45 uur in de bibliotheek op het Stadsplein in Amstelveen. Kosten: 12,50 euro, houders van een bibliotheekpas: 10 euro. Voor meer informatie: klik hier.

Vrijkaartjes
Crescas heeft voor lezers van de nieuwsbrief twee vrijkaartjes ter beschikking. Wilt u meeloten? Stuur dan vóór woensdag 30 januari een mail naar crescas@crescas.nl onder vermelding van Judith Herzberg. Volgende week maken wij de winnaars bekend.

Televisie en radio 25 januari - 1 februari

Wekelijkse selectie van interessante TV- en radioprogramma’s. Waar mogelijk linkt de programmatitel naar meer informatie. De digitale themakanalen hollanddoc24 en cultura24 zijn via de kabel of internet te bekijken.


vrijdag 25/1

  • BBC4, 22.30: Imagine. Afl.: Simon and Garfunkel – The harmony game. Documentaire waarin Paul Simon en Art Garfunkel vertellen over de totstandkoming van hun laatste album als duo: Bridge Over Troubled Water (1970).

zaterdag 26/1

  • Arte, 17.40: Verschollene Filmschätze. Afl.: 1945. Die Befreiung der Konzentrationslager. Programma met zelden of nooit vertoonde filmbeelden.

zondag 27/1

  • Canvas, 12.00: Canvas Klassiek. Het Frans-Belgische Quatuor Danel speelt muziek van o.a. de Pools-Joodse componist Mieczyslaw Weinberg.
  • Radio 5 (JO), 19.02: Joods op zondag. Met deze week ondermeer: Peter Essers, hoogleraar belastingrecht over de omstreden rol van de Belastingdienst tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Verder Bert Vos over de theatervoorstelling ‘Het koffertje van Ida Vos’. En Koen Hilberdink met zijn boek over uitgever Johan Polak.
  • BBC4, 21.00: Holocaust: a musical memorial film from Auschwitz. Documentaire uit 2005 met een internationaal eerbetoon vanuit Auschwitz ter nagedachtenis aan alle slachtoffers van dit vernietigingskamp.
  • Canvas, 21.35: Cure for pain. The Mark Sandman story. Documentaire uit 2011 van Robert Bralver en David Ferino over Mark Sandman (1952-1999), de getormenteerde en enigmatische frontman van de Amerikaanse band Morphine.
  • ZDF: 22.00: Die Fälscher. Oorlogsdrama uit 2007 over Salomon Sorowitsch die tijdens WOII door de Duitsers wordt gedwongen geld te vervalsen.
  • BBC4, 22.30: Mark Knopfler: a life in songs. Documentaire waarin de frontman van Dire Straits spreekt over de ruim 300 songs die hij in de afgelopen jaren schreef.
  • ZDF, 23.35: ZDF-History. Afl.: Die Fälscher - die Dokumentation. De historische achtergrond van de eerder vanavond uitgezonden speelfilm.
  • BBC4, 0.50: Arena. Afl.: Dave Brubeck - In His Own Sweet Way. Portret van deze Amerikaanse pianist (1920-2012).

maandag 28/1

  • ZDF, 0.05: Einayim Petukhot (Eyes Wide Open/Du sollst nicht lieben). Speelfilm uit 2009 van Haim Tabakman over passie in het keurslijf van het geloof, de ingewikkelde relatie tussen een streng religieuze, getrouwde Joodse slager en zijn jonge knecht.
  • Arte, 0.03: Pizza in Auschwitz. Documentaire uit 2008 van de Israëlische regisseur Moshe Zimmerman over Danny Chanoch die zijn kinderen de concentratiekampen wil laten zien die hijzelf heeft overleefd.

dinsdag 29/1

  • BBC Radio 3, 23.00: Night waves. Over het nieuwe boek The Universe within van paleontoloog Neil Shubin.
  • hollanddoc24 (VPRO), 23.16: Gesprek op 2. Daphne Bunskoek in gesprek met de Amerikaanse psycholoog Barry Schwartz naar aanleiding van diens boek Practical wisdom. The right way to do the right thing.
  • ARD, 0.50: Jeder stirbt für sich allein. WOII-drama uit 1976 naar de gelijknamige roman van Hans Fallada. Met o.a. Hildegard Knef.

woensdag 30/1

  • BBC Radio 3, 23.00: Night waves. Gesprek met historica Deborah Cohen over haar nieuwe boek Family secrets.

donderdag 31/1

n.v.t.


vrijdag 1/2

  • Canvas, 22.40: Die Fälscher. Oorlogsdrama uit 2007 over Salomon Sorowitsch die tijdens WOII door de Duitsers wordt gedwongen geld te vervalsen.
   
jaargang 9, nummer 4
vrijdag 25 januari 2013
 

In deze nieuwsbrief

Met Crescas gratis naar …
Toe Bisjwat: wij planten een boom voor u!
De Koosjere Hamvraag – laatste kans
Cursus over herinneringscultuur van Bart Wallet
Nieuw in Digibieb: Herman van den Bergh
Debat 'Kerk en St(r)aat'
Film The Gatekeepers in De Balie
Boekennieuws
Nòg een National Jewish Book Award
Concert Yasmin Levy in Amsterdam
Nieuws van heinde en verre
Concerten Leo Smit Stichting
Website van de week
Lezing Judith Herzberg
Televisie en radio 25 januari - 1 februari


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Het circus begon allemaal al zo’n maand geleden volgens de Yediot, toen uit de kringen rond de Satmer Rebbe (deze dus) doodleuk vanuit ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
De Nederlandse vertaling van Ravensbrück, de roman van Steve Sem-Sandberg over Milena Jesenská, is uit en heb ik nu ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Net terwijl een stel idioten Nederland overtuigden dat wij een apartheidsstaat hebben, gingen wij, Israëliërs, allemaal naar de ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Een nieuwe lente, een nieuw geluid. De ‘Arabisch lente’ in de om en nabij liggende landen van Israël heeft nog geen rijpe vruchten afgeworpen ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
Verkiezingsdag in Israël, een stralend zonnige voorjaarsdag. Op straat heerst een vakantiestemming: veel mensen hebben vrij, want ...
lees verder


(advertenties)

banner blankevoort

banner yanshuf

banner propra

banner givat

banner luna3

banner amphora

banner limmoed

banner niw

banner meldpunttaal

banner jbo

banner middenhoven

banner venstra

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier