vrijdag 23 november 2012
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Nagekomen foto's 'In Memoriam'

De tentoonstelling 'In Memoriam' in het Stadsarchief van Amsterdam sloot op 20 mei van dit jaar, maar ook na die datum werd gehoor gegeven aan de oproep om nieuwe foto's te sturen van kinderen waar nog geen foto van bekend was. In totaal zijn nog circa 500 foto's binnengekomen.

Al deze foto's zijn opgenomen in het op 11 november verschenen Addendum bij het boek In Memoriam. De eerste uitgave van het boek bevatte de namen van 18.000 uit Nederland gedeporteerde en vermoorde Joodse, Roma en Sinti kinderen. Van ruim 3000 kinderen was ook een foto bekend - deze waren gedurende de tentoonstelling te zien.
Het Addendum bevat naast nieuwe foto's ook correcties op het eerste deel.

Op de website van het Stadsarchief is een aantal foto's geplaatst waar nog geen namen bij gevonden zijn. Wellicht kunt ú helpen?
Klik hier om de foto's te bekijken.

Wie was Kees Tom? Een update

In onze nieuwsbrief van vorige week riepen we uw hulp in bij het vinden van informatie over Kees Tom, van wie we het boek 'Verloren duel' in onze Joodse Bibliotheek willen opnemen. Het 59 pagina's tellende boek, uitgegeven in 1945, bevat vijf korte verhalen en draagt op de titelpagina de woorden 'Voor J.N.' De illustraties zijn van J (Jan?) C. (Cornelis?) Mension (Studio Chapi, Delft).

Eén van u wist ons te vertellen dat de naam Kees Tom geen pseudoniem is, een ander dat Tom voor de toenmalige SpaarBank Rotterdam in de jaren '50-'60 het kinderboekje 'Meneer Tombola en de bloemen' schreef. Vervolgens vernamen we, eveneens per mail, dat Kees Tom de naam Lindeijer - de naam van zijn moeder - hanteerde als pseudoniem. Ook het boekje 'De domme houtduif' (reclame van de Leidsche Spaarbank) verscheen onder die naam.
Kees Tom overleed op 6 augustus 1996 in Den Haag.

Wijzelf ontdekten dat de onder pseudoniem geschreven boekjes (kinderboekjes waarvoor inplakplaatjes gespaard moesten worden) antiquarisch op internet nog te vinden zijn.

U ziet: we zijn al wat opgeschoten, maar meer informatie is altijd welkom! Reacties graag naar crescas@crescas.nl.
Bij voorbaat onze hartelijke dank!

'Yiddish Cities: Montreal, Melbourne, Tel Aviv'

De achtste editie van het Amsterdams Jiddisj Symposium vindt plaats op 9 december. Dit jaar is het onderwerp van de bijeenkomst 'Jiddisje steden - Montreal, Melbourne, Tel Aviv'

Asjkenazische Joden namen het Jiddisj vanuit de sjtetls in Oost-Europa mee naar de steden waar zij zich vestigden in de hoop op een beter leven. Amsterdam, Warschau, Vilnius, Buenos Aires en New York groeiden in de loop der jaren uit tot centra waar de Jiddisje cultuur in alle denkbare facetten kon bloeien.

In drie lezingen wordt belicht hoe het de Jiddisje cultuur verging (en vergaat!) in Montreal, Melbourne en Tel Aviv, moderne steden met elk een eigen verhaal wat betreft het Jiddisj.

U kunt deze microgeschiedenis van de Jiddisje cultuur bijwonen door u aan te melden op de website van het Menasseh ben Israel Instituut. Daar vindt u ook het volledige programma van het symposium.

  • 9 december 2012: Amsterdam Yiddish Symposium, Goethe-Instituut, Herengracht 470, Amsterdam. Aanvang: 13.00 uur.

Literaire middag met Nir Baram

Vrijdag 30 november organiseren wij, in samenwerking met het Joods Cultureel Kwartier, de Israëlische ambassade en het Nederlands Letterenfonds, een literaire middag rondom de jonge Israëlische schrijver Nir Baram.

Baram (Jeruzalem, 1976) schreef de historische roman 'Goede mensen' (Anasjiem Towiem) waarin de Tweede Wereldoorlog bezien wordt vanuit het gezichtspunt van collaborateurs. 'Goede Mensen' werd in Israël alom juichend ontvangen en stond er maandenlang op de bestsellerlijst.
In 2010 won Baram voor 'Goede mensen' de Prime Minister's Award for Hebrew Literature. Het boek stond op de shortlist voor de Israëlische Sapir Prize for Literature.

Deze literaire middag vindt plaats aan het einde van Nir Barams verblijf in de Schrijversresidentie aan het Spui in Amsterdam, waar hij op uitnodiging van het Nederlands Letterenfonds en het Amsterdams Fonds voor de Kunst als 'writer in residence' de maand november heeft doorgebracht om te werken aan zijn volgende boek. Hij wordt geïnterviewd door Daphne Meijer, hij leest voor uit zijn boek en Hilde Pach, die het boek uit het Hebreeuws in het Nederlands vertaalde, leest voor uit haar vertaling.

  • Vrijdag 30 november: Literaire middag met Nir Baram. Plaats: Auditorium van het Joods Historisch Museum, aanvang: 14.00 uur. Gratis entree, u heeft echter wel een toegangsbewijs voor het museum nodig.
    Inschrijven per mail naar crescas@crescas.nl en vanaf maandag ook telefonisch op 020-6402380. Voor meer informatie over het programma klik hier.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week boeken waarin een drietal naoorlogse auteurs de geschiedenis bezien: Terugkeer ongewenst, de indrukwekkende nieuwe roman van Charles Lewinsky (1946) over zanger, acteur en regisseur Kurt (Gerron) Gerson (1897-1944), van de Zweedse schrijfster Elisabeth Åsbrink (1965) Bijna zijn wij aan de beurt, het op brieven gebaseerde, waargebeurde verhaal van de Oostenrijkse jongen Otto Ullman, en het onthutsende Ik ben verboden door de Franse schrijfster Anouk Markovits.

Leo Frijda wijdde, ver voor de verschijning van de Nederlandse vertaling, een literaire webcolumn aan Terugkeer ongewenst.

Schrijver Etgar Keret was met vrouw en kind van Tel Aviv onderweg naar een familiebezoek toen het luchtalarm afging. Lees meer in de New Yorker van 20 november.

De Engelse leestip:
Superman Is Jewish? The People of the Comic Book, oftewel: zonder Amerikaans-Joodse cartoontekenaars zouden wereldberoemde superhelden niet hebben bestaan, is althans de opvatting van Harry Brod. Lees hier meer.

Boekpresentatie 'Auschwitz mon amour'

In het kader van de lezingencyclus Freud nu presenteert de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse (NVPA) en Stichting Psychoanalyse en Cultuur Auschwitz mon amour, een verzameling essays waarin Marc de Kesel zich buigt over de vraag hoe de herinnering aan de Holocaust levend gehouden moet worden nu de tijd aanbreekt waarin de laatste overlevenden van de Holocaust zullen overlijden en er geen nieuwe getuigenissen uit de eerste hand zullen verschijnen.

De boekpresentatie vindt plaats dinsdag 27 november in het Academisch-cultureel Centrum Spui25.
Voor meer informatie en aanmelding klik hier.

CIDI collegereeks 2013

Januari 2013 starten de colleges Israëlische buitenlandse politiek.
In 1988 heeft het Centrum Informatie en Documentatie Israël - kortweg CIDI - deze jaarlijkse cursus opgezet om de kennis van Nederlandse studenten over het Palestijns-Israëlische conflict te vergroten en om het debat te verdiepen. De colleges zijn bedoeld voor studenten met een bijzondere interesse voor Israël en het Midden-Oosten.

Het programma omvat 11 colleges die zullen worden gegeven door hoogleraren en universitair docenten verbonden aan verschillende universiteiten in Nederland en door experts op deelterreinen van de politieke situatie in het Midden-Oosten.

Universiteiten kennen studiepunten toe aan studenten die dit college volgen. Studenten die in aanmerking wensen te komen voor studiepunten dienen zelf contact op te nemen met hun studiecoördinator.

Klik hier voor meer informatie, data, plaats en inschrijving.

'Groter worden met zelfbeheersing'

Het Academisch Medisch Centrum (AMC) en de Volkskrant organiseren samen De Anatomische Les, een medische publiekslezing in het Concertgebouw te Amsterdam.
De Anatomische Les 2012 draagt de titel Groter worden met zelfbeheersing. De les wordt gegeven door het echtpaar Terrie Moffitt en Avshalom Caspi, als hoogleraren Psychology and Neuroscience verbonden aan Duke University in Durham, North Carolina.
Onderwerp van deze Anatomische Les is self-control, het vermogen om impulsen te onderdrukken, een kwaliteit waarin kleine kinderen al op jonge leeftijd zouden moeten worden getraind. Caspi en Moffitt gaan tijdens De Anatomische Les onder meer in op de emotionele en maatschappelijke gevolgen op latere leeftijd van gebrekkige zelfbeheersing.
Lees hier meer over de beide sprekers.

  • donderdag 29 november: De Anatomische Les 2012, Concertgebouw , Concertgebouwplein 1, Amsterdam. Aanvang: 13.30 uur. Klik hier voor meer informatie.

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie van opmerkelijke nieuwsberichten uit binnen- en buitenland.

  • Joods zijn is in de mode, maar moet je dat als celebrity wel willen? In de Guardian probeert Eva Wiseman een antwoord te formuleren.
  • In Stories of a Global Villager schrijft de Belgische reisjournaliste Anneke de Bundel over haar bezoek aan Hebron, vorige maand.
  • De wereldberoemde filmregisseur Alfred Hitchcock assisteerde het Britse leger bij de eerste naoorlogse documentaire over de Duitse vernietigingskampen. Lees meer in de Jewish Daily Forward.
  • In Foreign Policy overdenkt Michael Koplow waarom oorlog voeren via de sociale media niet zo'n goed idee is.
  • In Berlijn is op 20 november de Academie van het Joods Museum Berlijn, ontworpen door Daniel Liebeskind, feestelijk geopend. Architecture News Daily bericht.
  • In Jewish Daily Forward onderzoekt taalkundige Philologos de onvermoede betekenis van het wel of niet van een liggend streepje.
  • Een nieuwe demografische kaart vertelt het verleden en heden van Joods Amerika, schrijft Jewish Ideas Daily.
  • Een artikel over de opera Der Kaiser von Atlantis van de in Auschwitz vermoorde componist Viktor Ullmann in Times of Israel.
  • Schrijver Philip Roth heeft zijn pen aan de wilgen gehangen, en spreekt met New York Times over zijn beslissing. Maar volgens Eitan Kensky van de Jewish Daily Forward zal Roth nooit stoppen met schrijven. En Roth-bewonderaar D.G. Myers schrijft in Jewish Ideas Daily zijn idool zelfs een open brief.
  • Voor de jaarlijkse bijeenkomst van chassidische rabbijnen in New York moesten alle 3000 aanwezigen op de foto. Een hele operatie, en New York Magazine was erbij.
  • In de Jewish Daily Forward een bespreking van de bijzondere tentoonstelling The Sexuality Spectrum die tot medio juni 2013 te zien is in het Hebrew Union College - Jewish Institute of Religion in New York. Op de website van het HUC is de catalogus met afbeeldingen en toelichtingen te bekijken.

Tweedaagse expositie Idan Hayosh

De zorgvuldig geconstrueerde installaties van beeldend kunstenaar Idan Hayosh (Tel Aviv, 1979) kenmerken zich door omvang, de combinatie van beeld en geluid en symmetrie.
De onontkoombaarheid van Hayosh' werk wordt mede veroorzaakt door het gebruik van objecten die de menselijke maat overschrijden, zoals de verlichting op start- en landingsbanen voor vliegtuigen. Het effect is agressieve beelden die in hun symboliek gevaar vertegenwoordigen, vaak met een militaire connotatie.
Naar aanleiding van deze tentoonstelling maakte Debbie Schonenberg een vraaggesprek met de kunstenaar. Klik hier om een indruk te krijgen van eerder werk van Idan Hayosh.

Hayosh studeerde aan de Rietveld Academie in Amsterdam en is nog tot eind december 'artist-in-residence' van de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam.

Deze tweejarige periode sluit hij af met een tentoonstelling die zaterdag 1 en zondag 2 december 2012 te zien is in de Rijksakademie van beeldende kunsten, Sarphatistraat 470, Amsterdam. Dagelijks van 11.00-19.00 uur.

Website van de week
NoCamels - Israeli Innovation News

NoCamels is een In Israël gevestigde, Engelstalige website waar innovaties op het gebied van gezondheidszorg, technologie, milieu en maatschappelijke onderwerpen in de schijnwerper worden gezet. In Israël, om precies te zijn.
Gespecialiseerde journalisten bespreken baanbrekende ontdekkingen en nieuwe ontwikkelingen en bieden daarmee een positieve kijk op Israël in tijden waarin die harder nodig is dan ooit.

Wat NoCamels extra bijzonder maakt: de bijdragen worden gemaakt door jonge journalisten in, of net klaar met, de opleiding journalistiek aan de Sammy Ofer School of Communications in Herzliya.

NoCamels.com zit vol lezenswaardige artikelen, ondergebracht in de tabs Technology News, Health News, Environment News en Social Awareness.
Het meest recente Technology News betreft Plarium, een online game platform dat met name in Oost-Europa en Rusland een groot succes is.
Health News behandelt, naast de mededeling dat Israëlische wetenschappers met behulp van fruitvliegjes meer inzicht hopen te krijgen in de ziekte van Alzheimer, een opmerkelijke ontdekking over de werking van de menselijke hersenen en een hartritmeregelaar die geheel gemaakt is van lichaamseigen huidcellen.
Had u ooit kunnen verzinnen dat zonne-energie kan worden opgeslagen in roest? NoCamels Environment News legt het uit.
Social Awareness - iets minder actueel maar zeker boeiend - behandelt een nieuwe smartphone speciaal voor slechtzienden en een bericht over een kunstproject waarbij de liefde voor het knabbelen van zonnebloemzaden van zowel Israëli's als Arabieren de inspiratie vormt.
De tab Videos zet alle filmpjes van NoCamels YouTube kanaal bij elkaar - goed voor toch zeker een uur entertainment.
Wie liever plaatjes kijkt: de tab Slideshow bevat een allegaartje van wetenswaardigheden, van een zebrapad geschilderd in de regenboogkleuren van Gay Pride tot een tentoonstelling van moderne kunst. Jammer dat deze afdeling van NoCamels het minst up to date is!
En wie geïnteresseerd is in de stand van zaken wat betreft start-ups in Israël: ze zijn ondergebracht in een interactieve kaart. De meest recente zakelijke info met betrekking tot de start-ups waarover NoCamels bericht, is te vinden onder News Flash.

Samenvattend: NoCamels bevat zeer gespecialiseerde informatie, gevat in zeer begrijpelijke taal, en elk onderwerp is van voldoende beeldmateriaal voorzien om het leuk te houden, naast, uiteraard, links naar externe websites.

NoCamels is te vinden op facebook en twitter, en heeft bovendien een gratis app voor de iPhone/iPad.

Oh ja: NoCamels geeft ook een verklaring voor de naam - klik hier om die te lezen!


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Televisie en radio 23 - 30 november

Wekelijkse selectie van interessante TV- en radioprogramma’s. Waar mogelijk linkt de programmatitel naar meer informatie. De digitale themakanalen hollanddoc24 en cultura24 zijn via de kabel of internet te bekijken.


vrijdag 23 november

  • cultura24, 18.35: Knetterende Letteren. Discussie over het werk van Philip Roth, die onlangs bekend maakte te zijn gestopt met schrijven. Met de critici Elsbeth Etty en Rob Schouten.
  • hollanddoc24 (RVU), 0.53: Kijken in de ziel: Psychiaters - In therapie. Coen Verbraak spreekt met een aantal toonaangevende psychiaters en psychotherapeuten over hun vak en hun benadering ervan. Afl.: Kinderjaren.

zaterdag 24 november

  • TV5 Monde, 21.00: El Gusto. Muziekdocumentaire uit 2012 over chaabi, een kosmopolitisch muzikaal fenomeen in Algiers dat in de jaren '50 Joden, Arabieren en Berbers verenigde. In de film komen de oude meesters samen tijdens het Fiest'à Sète festival.

zondag 25 november

  • Radio 1 (VPRO), 11.25: Het Spoor terug - 'Niets blijft ongezien'. Laatste deel van een tweeluik over de geschiedenis van de Koepelgevangenis in Breda. De koepel staat bekend om de spectaculaire ontsnapping van zeven oorlogsmisdadigers in 1952 en de Drie van Breda die tot eind jaren tachtig in de Koepel verbleven.
  • BRT, 13.35: The Ten Commandments. Bijbelse spektakelfilm uit 1956 van Cecil B. DeMille.
  • Ned. 2 (JO), 14.00: Joods Muziekfestival. Een uur lang over het Internationaal Joods Muziekfestival 2012 dat vorige maand plaatsvond in Amsterdam.
  • BBC2, 16.00: The Way We Were. Romantisch drama uit 1973 van Sydney Pollack. Barbara Streisand speelt de linkse activiste Katie Morosky die in een langdurige ingewikkelde relatie is met de meer rechts georiënteerde schrijver Hubbell Gardiner (Robert Redford).
  • Radio 5 (JO), 19.02: Joods op zondag. Met deze week ondermeer: Israëlische Nederlanders over de strijd tussen Hamas en Israël. Psychiater Fedia Jacobs komt praten over zijn boek Pijnlijke verrijking en historica Karin Hofmeester vertelt over de honderden bijzondere Jiddisje brieven in de archieven van het Internationaal Instituut van Sociale Geschiedenis. Presentatie Carine Cassuto, forumleider Paul Damen.
  • Arte TV, 20.15: Keeping the faith. Romantische komedie uit 2000 over de jeugdvrienden Jake en Brian die beiden verliefd waren op dezelfde vrouw. De een werd rabbijn, de ander priester, maar iets van de liefde bleef. Herh.: 26/11, 14.20 uur.
  • Canvas, 21.40: Oorlogskinderen. Documentaire uit 2012 waarin, zeventig jaar na de oorlog, de Joodse Simon Gronowski en flamingantenzoon Koenraaf Tinel met elkaar bevriend raken en leren omgaan met hun verleden.
  • ZDF,23.30: ZDF-History. Afl.: Hitler, wie ich ihn sah - die Fotografen des Diktators. Over het drietal, de Führer zeer toegedane fotografen Heinrich Hoffmann, Eva Braun en Walter Frentz.

maandag 26 november

  • hollanddoc24 (RVU), 19.44: Kijken in de ziel: Psychiaters - In therapie. Coen Verbraak spreekt met een aantal toonaangevende psychiaters en psychotherapeuten over hun vak en hun benadering ervan. Afl.: Kinderjaren.
  • BBC 2, 22.00: The Dark Charisma Of Adolf Hitler. Laatste aflevering van de driedelige documentaireserie van Laurence Rees over de onwaarschijnlijke opmars van Adolf Hitler.

dinsdag 27 november

  • TV5 Monde, 18.35: Les mains libres. Frans drama uit 2010 waarin Ronit Elkabetz de rol speelt van Barbara die meewerkt aan een film over en door inmates in een Franse gevangenis. De film is Nederlands ondertiteld.
  • ZDF, 20.15: ZDFZeit - Geheimnisse des Zweiten Weltkriegs. Vijfdelige serie over WOII en nooit opgehelderde raadsels eromheen. Deze week: Tödliche Missionen, over het werk van de speciale eenheden van de geallieerden.
  • BBC Radio 3, 17.30: In tune. De Israëlische sopraan Chen Reiss over haar debuutoptreden met het BBC Symphony Orchestra in de 2e symfonie van Gustav Mahler.
  • Arte TV, 0.20: Les enfants du paradis. Klassieke film uit 1945 van Michel Carné, die zijn film moest draaien tijdens de bezetting, met zijn Joodse art director Alexander Trauner en de eveneens Joodse componist Joseph Kosma in onderduik, leden van het verzet verborgen op de set, en figuranten die met de Duitsers collaboreerden.

woensdag 28 november

n.v.t.


donderdag 29 november

  • Ned. 2 (HUMAN), 23.00: De rekening van Catelijne. Documentaire uit 2012 van Sarah Sylbing en Esther Gould over de rauwe en complexe werkelijkheid van Hollandse armoede.
  • hollanddoc24 (VPRO), 23.41: Regisseur aan de keukentafel. Chris Kijne spreekt met Sarah Sylbing en Esther Gould ('David de ster') over hun documentaire 'De rekening van Catelijne'.

vrijdag 30 november

  • hollanddoc24 (HUMAN), 20.26: De rekening van Catelijne. Documentaire uit 2012 van Sarah Sylbing en Esther Gould over de rauwe en complexe werkelijkheid van Hollandse armoede.
  • BBC 2, 1.55: The counterfeiters (Die Fälscher), met een Oscar bekroond oorlogsdrama uit 2007 van Stefan Ruzowitzky. Naar Adolf Burgers op feiten gebaseerde boek The Devil's Workshop.
   
jaargang 8, nummer 41
vrijdag 23 november 2012
 

In deze nieuwsbrief

Nagekomen foto's 'In Memoriam'
Wie was Kees Tom? Een update
'Yiddish Cities: Montreal, Melbourne, Tel Aviv'
Literaire middag met Nir Baram
Boekennieuws
Boekpresentatie 'Auschwitz mon amour'
CIDI collegereeks 2013
'Groter worden met zelfbeheersing'
Nieuws van heinde en verre
Tweedaagse expositie Idan Hayosh
Website van de week
Televisie en radio 23 - 30 november


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Nah, we hebben weer een bestand. Opluchting alom natuurlijk, behalve bij de inwoners van het Zuiden die zich bezorgd afvragen hoe lang ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
Mijn zoektocht naar Karl Emil Franzos (1848-1904) heeft deze week een klein boekje met bijzondere afbeeldingen uit 1916 ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Je leest de internationale kranten op internet en gelooft je eigen ogen niet. Alsof ik hier niet woon. Alsof ik geen 13 jaar lang raketten op ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Ik wilde genieten van mijn kinderen, kleinkinderen, de zee, het fantastische fruit, de vriendschap van velen. Toen begon de oorlog ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Wanneer er zo iets als een God bestaat: Godzijdank dan dat aan de Gaza-ellende van de afgelopen dagen een einde is gekomen ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
Vanwege de Zuil van Verdediging hebben we onze bijeenkomst dus verplaatst naar Jeruzalem, buiten bereik van welke lange-afstands ...
lees verder


(advertenties)

banner givat

banner yanshuf

banner niw

banner meldpunttaal

banner venstra

banner luna3

banner propra

banner amphora

banner sambation

banner blankevoort

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier