vrijdag 2 november 2012
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

In de ban van Rabenoe Gershom

Over anderhalve week gaat de cursus ‘Rabenoe Gershom’ van onze docent Michael Bloemendal van start. Een cursus over het gedachtengoed van Gershom ben Jehoeda (Rabenoe Gershom), een beroemd talmoedist en halachist die leefde van 960 tot circa 1028.

Rond het jaar 1000 legde deze geleerde, tijdens een door hemzelf bijeengeroepen synode, een aantal regels vast. Die regels betroffen o.a. monogamie, het briefgeheim en het verbod om van een vrouw te scheiden als ze niet wil. Deze regels hebben nog niets aan waarde ingeboet, ze blijven actueel. Dat geldt zowel voor de regels waarmee Rabenoe Gershom de positie van de vrouw trachtte te beschermen, als voor het briefgeheim. Zo heeft de opkomst van e-mail tot nieuwe halachische discussies over het briefgeheim geleid …

In drie lessen op woensdagavond (14, 21 en 28 november) maakt Michael Bloemendal duidelijk wat vandaag-de-dag de grote betekenis is van regels die ruim 1000 jaar geleden werden vastgelegd.

Klik hier voor meer informatie en hier om direct in te schrijven.

Laatste kans: Ivriet Kita Alef!

Hebt u altijd al Ivriet willen leren of uw weggezakte kennis van lang geleden ophalen? Grijp dan nu uw kans: er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar voor Ivriet kita Alef, de cursus voor beginners.

De cursus gaat een paar weken later van start dan in ons gedrukte programma staat aangekondigd. In Amsterdam kunt u nog aanschuiven op maandag 12 november, in Den Haag op dinsdag 13 november.

Klik hier voor meer informatie of om direct in te schrijven voor Ivriet kita Alef in Amsterdam of Den Haag.

Is Ivriet compleet nieuw voor u? Geen probleem: Crescas biedt sinds kort een online cursus Alef-Beet, waarmee u in ca. 8 uur het Hebreeuwse alfabet onder de knie krijgt.
Kennis van het alefbeet is een vereiste om te kunnen deelnemen aan Ivriet kita Alef, maar u hebt dus nog even tijd om u de letters eigen te maken vóór de cursussen beginnen!

Klik hier voor informatie en het bestellen van de online cursus Alef-Beet.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: van Albert Cohen (1895-1981) Het boek van mijn moeder, een ode aan onvoorwaardelijke moederliefde, Een fabelachtige leugenaar, de debuutroman van de Berlijnse schrijfster Susann Pásztor over fantasie en werkelijkheid in de verhalen van een raadselachtige grootvader, en als laatste een boek met de verwarrende titel Het charisma van Adolf Hitler, het resultaat van een onderzoek naar karakter en persoonlijkheid van de dictator, door de Britse historicus Laurence Rees (1957).

En verder: Bart van der Boom won de Libris Geschiedenis Prijs 2012 voor zijn boek ‘Wij weten niets van hun lot.’ Gewone Nederlanders en de Holocaust. Zondagavond is de schrijver te gast bij de Joodse Omroep in het radioprogramma Joods op zondag.

Het Engelse boek van de week: Max Lilienthal: The Making of the American Rabbinate, de biografie van een van de pioniers van het Amerikaanse 'reform' jodendom. Op Jewish Ideas Daily een bespreking.

Chanoekia, lamp van het wonder

Museum Sjoel Elburg exposeert een unieke collectie chanoekalampen, afkomstig uit de verzameling van Friedi de Jonge en Robert Verhoeven. De chanoekia’s vormen onderdeel van hun collectie judaica.
Omdat deze chanoekia's behoren tot een privéverzameling zijn ze nog niet eerder voor publiek te zien geweest.

Voor de tentoonstelling zijn in overleg met de conservator van het museum de meest bijzondere exemplaren geselecteerd. Het merendeel ervan, hangende en staande chanoekia's met en zonder achterwand maar ook negenarmige kandelaars, stamt uit de achttiende en negentiende eeuw. De Nederlandse exemplaren zijn in de meeste gevallen van koper, maar er zijn ook chanoekia’s van tin en zilver afkomstig uit Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Polen, Rusland en zelfs een uit Marokko.

Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus waarin alle geëxposeerde voorwerpen full colour zijn afgebeeld en uitgebreid worden beschreven. Het eerste exemplaar werd op 31 oktober tijdens de opening van de tentoonstelling door rabbijn Menno ten Brink aan het echtpaar Verhoeven-deJonge overhandigd.

  • Tentoonstelling 'Chanoekia, lamp van het wonder', te zien van 1 november 2012 tot 20 april 2013 in Museum Sjoel Elburg, Graaf Hendriksteeg 2, Elburg. Sjoel Elburg is open op dinsdag t/m zaterdag van 11:00 tot 17:00 uur. Klik hier voor meer informatie op de website van het museum.

Museumnacht: (Anti-)Helden in oorlogstijd

Het Verzetsmuseum Amsterdam besteedt op 3 november tijdens de Museumnacht aandacht aan fictieve (anti)-oorlogshelden zoals ze voorkomen in strips, films, literatuur en propaganda.

Van 19.00 tot 02.00 uur zijn er begeleide flitstours door de vaste expositie van het Verzetsmuseum, waarin de echte helden, soms tegen wil en dank, uit de periode 1940-1945 aan bod komen. Elders in het museum worden verhalen verteld, een theatervoorstelling gespeeld en muziek gemaakt. De bar is de hele Museumnacht open. Naast drankjes zijn er ok mini-hamburgers en hotdogs verkrijgbaar.

Klik hier voor het Museumnachtprogramma in het Verzetsmuseum.

Ook het Joods Historisch Museum neemt deel aan de Museumnacht 2012. Klik hier voor de activiteiten in het JHM.

141 dozen, een digitaal kunstproject

Beeldend kunstenaar Maarten van der Heijden begon in 2008 met een grote opruimactie: het uitpakken, archiveren, documenteren, fotograferen en sorteren van de inhoud van 141 verhuisdozen vol boeken, foto's, souvenirs, documenten, opschrijfboekjes, blocnotes, oude agenda's en dagboekjes, talloze dingen die hij vele verhuizingen met zich had meegesleept.
In 2009 was Van der Heijden ongeveer halverwege, over het werk tot dat moment vertelt hij in een video die hier te zien is.

Ruim vier jaar later heeft Maarten van der Heijden, zoals hij dat zelf omschrijft, 'zijn leven op orde' en heeft hij een selectie gemaakt uit deze tastbare herinneringen aan voorbije tijden. Die zijn nu bijeengebracht in het autobiografisch archief-kunstwerk 141 dozen, een tweetalig digitaal interactief internet artwork in progress.
Alle 141 dozen zijn online te bekijken op de website van de kunstenaar.

Maandag 5 november geeft de kunstenaar een lezing annex performance. Plaats van handeling: 'Het Reghthuys'/Kunstkring Nieuwkoop, Reghthuisplein 1, Nieuwkoop.
Aanvang 20.00 uur, zaal open om 19.30 uur.
Graag van te voren uw aanwezigheid melden per mail aan Maarten van der Heijden: maartenvanderheijden@planet.nl

Tijdens de lezing/performance is er volop gelegenheid om commentaar te leveren en vragen te stellen, zowel over de kunst als over het leven van Maarten van der Heijden; en omdat 141 DOZEN een interactief kunstwerk is kunnen de opmerkingen en het commentaar van de aanwezigen invloed hebben op de toekomstige ontwikkeling van het werk en er zelfs deel van gaan uitmaken.

Het bewogen, glansrijke leven van Ilona Ptasnik

In Het Zilvermuseum te Schoonhoven is nog tot 25 november een bijzondere tentoonstelling te zien, de verzameling antieke juwelen van Ilona Ptasnik (Amsterdam 1918 – Blaricum 2007).

Ilona Ptasnik groeide op in een emigrantenfamilie van succesvolle Joodse ondernemers. Vanwege de toenemende Jodenvervolging emigreerde zij met haar ouders Jos en Betty in 1938 naar de Verenigde Staten. Daar trouwde zij met Adriaan van der Bilt met wie zij in 1946 terugkeerde naar Nederland.
Op de tentoonstelling is een filmportret van Ilona Ptasnik te zien, gemaakt door haar nicht Denise Citroen.

De collectie bevat sieraden die Ilona Ptasnik zelf heeft gedragen, zoals een gouden hartje met een foto van haar echtgenoot en juwelen die ze heeft gekocht dan wel geërfd. Bijzonder is een zeldzame 19e-eeuwse set sieraden met malachiet cameeën met mythologische voorstellingen.
De tentoonstelling geeft een mooi beeld van edelsmeedkunst, stijlen, technieken, mode en materialen uit de periode.

De tentoonstelling maakt deel uit van een groter project van het Zilvermuseum Breng juwelen tot leven.

Klik hier voor het adres en de openingstijden van het Zilvermuseum..

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie van opmerkelijke nieuwsberichten uit binnen- en buitenland.

  • De sjoel van de Mazel Day School in New York zit na orkaan Sandy met een doorweekte Torarol - de Aron Hakodesj bleek niet waterdicht, schrijft Wozisneias.
  • In New York Times onderzoekt journaliste Doreen Carvajal het verband tussen de Spaanse Inquisitie en haar eigen familiegeschiedenis.
  • Steeds meer Joodse vrouwen besluiten, ook zonder partner, een kind te krijgen, voor het te laat is. JTA bericht.
  • In de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezing zijn de 80.000 Joden in Cleveland (OH) tot op het bot verdeeld, schrijft New York Times.
  • In de zondagseditie van New York Times schrijft Colin Shindler over de problemen van politiek links in Europa met het Middenoosten (lees: Joden/Israël).
  • Op YouTube de trailer van de film Orchestra of Exiles, de geschiedenis van het Israëlisch Filharmonisch Orkest.
  • In Boulder Jewish News doet journaliste Sandra Bornstein verslag van haar bezoek aan de Joodse gemeenschappen van Munnar en Cochin in India.
  • In Jerusalem niets nieuws onder de zon (en niet omdat het artikel in IPS al een aantal weken oud is).
  • Twintig jaar nadat de eerste plannen op tafel kwamen en 5 jaar na het leggen van de eerste steen gaat het dan toch echt gebeuren: de opening (in 2013) van het Joods Historisch Museum in Warschau. Een groot artikel is te lezen op ABCNews.

Stadsgesprek: Superjoden!

Stadsgesprek is een samenwerking tussen debatcentrum de Balie en de Amsterdamse krant Het Parool. De tweede aflevering in deze gloednieuwe serie gaat over Ajax - de voetbalclub die van oudsher geassocieerd wordt met de Joodse geschiedenis van de stad.

Ronald Ockhuysen, adjunct-hoofdredacteur Het Parool, gaat in het Stadsgesprek in debat met Ajacieden, beleidsbepalers, Amsterdammers en de KNVB. Verder werken mee: voetbalkenner en journalist Frits Barend, oud-Ajaxvoorzitter John Jaakke, officier van Justitie Amsterdam, ondernemer en uitgever van o.m. de niet meer bestaande glossy Joods Journaal Yves Gijrath , Willem Nijkerk en Parool-columniste Janneke van der Horst.

Klik hier voor meer informatie en hier voor toegangskaarten.

De dinsdagen van het Museum

Het Joods Museum van België aan de Miniemenstraat 21 in Brussel bruist van de activiteiten. Er zijn vaste en wisselende exposities, een workshop animatiefilm, een fotowedstrijd met als thema Een kijk op het Jodendom van deze tijd, de Nocturnes, waar de museumbezoeker kan kennismaken met Joodse gerechten uit Oost-Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten, en de lezingenreeks De dinsdagen van het Museum.

6 november: Joodse theologische reflecties over het tweede Vaticaans Concilie, door rabbijn David Meyer, hoogleraar aan de Pauselijke Universiteit Gregoriana van Rome
27 november: Joden en geneesheren, door prof. Thomas Gergely, directeur van het Instituut voor Joodse Studies
4 december: Semitisme-Antisemitisme, afgeleid van een taalkundig begrip, door baron Julien Klener, voorzitter van het Consistorie.

Klik hier voor meer informatie.

Website van de week
Israel Palestine Center for Research and Information IPCRI

IPCRI (www.ipcri.org) staat voor Israel Palestine Center for Research and Information.
Deze in 1988 in Jerusalem opgerichte organisatie wil een denktank zijn waar gedacht wordt over en vooral gewerkt wordt aan praktische oplossingen voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Centraal staat het streven naar twee vreedzaam naast elkaar bestaande, democratische staten waarbinnen de bevolking zich bewust is van de eigen inbreng en verantwoordelijkheden.
Onder About us worden het wie, wat en waarom van IPCRI uitvoerig uiteengezet.

IPCRI rust op drie peilers: milieu, media en vredesonderzoek, elk met een eigen sectie binnen de website, en elk ook weer met een eigen 'About'. De tabs Projects en Publications spreken voor zich.

De doelstellingen van IPCRI komen duidelijk naar voren uit de lopende projecten binnen het Israel Palestine Center for Environment (waterzuivering en de rivier de Jordaan) en geplande projecten (ontzilting in het Middellandse Zeebekken en een internationale milieuconferentie om de communicatie en samenwerking tussen Israel, Jordanië en de Palestijnse gebieden te bevorderen).

Dezelfde heldere indeling vindt de bezoeker onder Public Media: About, Videos, Podcasts, Projects (b.v. tweewekelijkse bijeenkomsten in Oost-Jerusalem op de woensdagmiddag, waar gesproken wordt over onderwerpen die beide partners aangaan), en Events (o.a. begeleid bezoek Bethlehem en Jericho).

Research laat zien dat, op basis van onderzoek, innovatieve analyses met betrekking tot de relatie tussen Israel en de Palestijnse Autorireit kunnen worden gemaakt, en doet aan de hand daarvan aanbevelingen aan beide regeringen om de voortgang van het vredesproces te bevorderen.
Lopende Projecten zijn Track Two Groups (veiligheidsissues m.b.t. de Tempelberg) en economische kwesties op de Westelijke Jordaanoever en Gaza.
Veel van de Publicaties van IPCRI/Research zijn online te vinden.

IPCRI is actief op Facebook, onderhoudt een kanaal op YouTube en verzendt een nieuwbrief. Een mailtje naar Dan@ipcri.org volstaat om u aan te melden.


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Televisie en radio 2 - 9 november

Wekelijkse selectie van interessante TV- en radioprogramma’s. Waar mogelijk linkt de programmatitel naar meer informatie. De digitale themakanalen hollanddoc24 en cultura24 zijn via de kabel of internet te bekijken.

NB: maandag t/m vrijdag 13.00 op BBC radio 3: Composer of the week. Donald McLeod over de laatste zeven levensjaren van Felix Mendelssohn.

vrijdag 2 november

  • Arte tv, 15.00: Unter Bauern. Historisch drama uit 2009 van Ludi Boeken over de arme Joodse boer Menne Spiegel die met zijn gezin in onderduik gaat bij Duitse boeren. Gebaseerd op de memoires van Marga Spiegel.
  • TV5 Monde, 0.00: Un village Français. Franse historische dramaserie over de Duitse bezetting tijdens WOII, gezien door de ogen van de inwoners van het dorpje Villeneuve in de Franse Jura.

zaterdag 3 november


zondag 4 november

  • Ned. 2 (VPRO), 17.05: Het uur van de wolf. Afl.: Arnon Grunberg: heb je nog steeds vrienden? Documentaire uit 2011 n.a.v. de 40e verjaardag van de schrijver.
  • Radio 5 (JO), 19.02: Joods op zondag. Met deze week ondermeer: historicus en Libris Geschiedenis Prijs 2012 winnaar Bart van der Boom over zijn boek ‘Wij weten niets van hun lot.’ Gewone Nederlanders en de Holocaust. Daarnaast een reportage van Tal Sarid over reserve 1e officier 20 R.I Andries de Metz en de Delfzijler René de Vries komt vertellen over zijn twintig jaar durend onderzoek naar bijna vergeten Joodse Groningers. Presentatie: Cees Wijburg, forumleider: Paul Damen.
  • Arte tv, 20.15: Once upon a time in America. Misdaaddrama van Sergio Leone uit 1984 over de boevenmaatjes Noodles en Max ten tijde van de 'drooglegging' in Amerika. Herh.: 5/10, 0.25 uur.

maandag 5 november

  • Arte tv, 17.25: In den Hügeln der Negev. Israelische documentaire van Leor Kaufman uit 2009 over de Bedoeïene Muhammad.
  • Arte tv, 20.15: Les enfants du paradis. Klassieke film uit 1945 van Michel Carné, die zijn film moest draaien met zijn Joodse art director Alexander Trauner en componist Joseph Kosma in onderduik, leden van het verzet verborgen op de set en figuranten die met de Duitsers collaboreerden.
  • cultura24, 21.34: Op afstand - Philip Roth. Michaël Zeeman (1958-2009) werd in januari 2000 door de schrijver uitgenodigd om hem te interviewen.

dinsdag 6 november

  • ZDF, 20.15: ZDFZeit - Geheimnisse des Zweiten Weltkriegs. Vijfdelige serie over WOII en nooit opgehelderde raadsels eromheen. Deze week: Die Akte Heß, over Hitlers plaatsvervanger Rudolf Hess.

woensdag 7 november
n.v.t.


donderdag 8 november

  • BBC4, 23.00: The Nazis: A Warning from History. Laatste afl.: Fighting to the End. Waarom de Duitse leger ondanks alle dreiging in 1942 en 1943 door bleef vechten.

vrijdag 9 november

  • ARD, 1.20: Exodus. Historisch drama uit 1960 van Otto Preminger, naar de roman van Leon Uris.
   
jaargang 8, nummer 38
vrijdag 02 november 2012
 

In deze nieuwsbrief

In de ban van Rabenoe Gershom
Laatste kans: Ivriet Kita Alef!
Boekennieuws
Chanoekia, lamp van het wonder
Museumnacht: (Anti-)Helden in oorlogstijd
141 dozen, een digitaal kunstproject
Het bewogen, glansrijke leven van Ilona Ptasnik
Nieuws van heinde en verre
Stadsgesprek: Superjoden!
De dinsdagen van het Museum
Website van de week
Televisie en radio 2 - 9 november


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Afgelopen dinsdag was er ’s ochtends een prachtige regenboog te zien bei uns in Amstelveen.
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
Regelmatig lees je trotse berichtjes in de krant dat de wilde dieren terugkeren in Nederland en Europa.
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Ja, daar kwamen ze! Het Egyptisch Nationaal Circus kwam naar Gaza! Nee, niet vertegenwoordigers van het Egyptische leger, die van de ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
"Lieberman, Lieberman". Zijn naam gonsde op straat, in cafés en aan de eettafel bij vrienden.
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Een van de ergste verwijten die de staat Israël veelvuldig wordt gemaakt, is de bewering dat Israël een Apartheidsstaat is.
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
De Werdegang van orkaan Sandy werd hier in zuid Jeruzalem, waar veel Amerikaanse Joden wonen die familie en vrienden aan de oostkust hebben, ...
lees verder


(advertenties)

banner niw

banner sambation

banner givat

banner amphora

banner luna3

banner venstra

banner propra

banner meldpunttaal

banner blankevoort

banner yanshuf

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier