vrijdag 21 september 2012
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Ivriet leren bij Crescas

Over ruim drie weken gaan onze cursussen Ivriet (Modern Hebreeuws) weer van start, dit jaar in Amsterdam en Den Haag. U hebt keuze uit drie niveaus, kita Alef, kita Beet en kita Gimmel.

Wilt u dit jaar een begin maken met Ivriet, dan is de eerste stap het leren van het Hebreeuwse alfabet, het Alef-Beet. Hiervoor hebben wij een digitale cursus ontwikkeld, die u kunt volgen op uw desktop of laptop, op uw tablet of op uw smart phone. Een cursus die past bij de moderne manier van leren, op tijden en plaatsen die u het beste uitkomen. Zet nu die eerste stap en begin met het leren van het Alef-Beet. Over een paar weken heeft u dan voldoende kennis om door te stromen naar ‘de eerste klas’, de cursus Ivriet kita Alef.

Bent u in het verleden al eens begonnen met het leren van Ivriet en wilt u de draad weer oppakken? Maak dan eerst, geheel vrijblijvend, de Ivriettoets op onze website. Aan de hand van de uitslag adviseren wij u over de cursus die aansluit bij úw kennisniveau. Het invullen van de toets kost u niet meer dan 15 minuten. Bel of mail (tel. 020-6402380 / crescas@crescas.nl ) om een toegangscode aan te vragen.

Meer informatie en inschrijven: klik hier.

Geschiedenis van de Joodse filosofie

Eén van onze oudste docenten, in dienstjaren, is prof. Reinier Munk. Wij prijzen ons gelukkig dat hij dit jaar weer tijd heeft ingeruimd om een cursus voor Crescas te geven. Reinier Munk is hoogleraar Joodse filosofie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en dè expert op het gebied van Joodse filosofie. Als ervaren docent weet hij ook minder eenvoudige onderwerpen voor iedereen begrijpelijk uit te leggen.

In drie lessen staat de docent stil bij de vraag wat nu eigenlijk Joodse filosofie is. Belangrijke Joodse denkers als Maimonides, Crescas, Mendelssohn, Hermann Cohen en Emanuel Levinas betitelen hun denken niet als Joodse filosofie. Wat zegt dit over het vakgebied Joodse filosofie, als je daar al van kunt spreken? Heeft Joodse filosofie een geschiedenis? En, belangrijker, heeft Joodse filosofie toekomst?

Deze intrigerende en inspirerende cursus wordt gegeven op drie woensdagavonden, 17, 24 en 31 oktober. Inschrijven is nog mogelijk. Klik hier voor meer informatie of om meteen in te schrijven.

Nieuwe columniste

Vandaag verschijnt de eerste column van Eva van Sonderen op de Crescas-website. Eva is een ervaren journaliste met een vlotte pen, die wij van harte als columniste verwelkomen. Zij publiceerde in een groot aantal bladen, waaronder De Gids, De Groene Amsterdammer, Bres, Levend Joods Geloof en het NIW.

Heen-en-weer reizend tussen Jeruzalem en Amsterdam zal zij schrijven over haar wetenswaardigheden in deze twee steden.

Met haar komst bij Crescas is ons ‘columnisten-corps’ eindelijk verlost van het predikaat ‘mannen-bolwerk’. Ook daar zijn wij blij mee. Kortom: welkom Eva! Haar eerste bijdrage vindt u hier.

Bloeme Evers podcast

In het VPRO-programma Plots vertelt onze docente Bloeme Evers hoe zij Auschwitz overleefde. Programmamaakster (en Crescas-cursiste) Stef Visjager maakte een prachtig en ontroerend portret van 17 minuten, dat u als podcast kunt downloaden.

Plots is een programma met onwaarschijnlijke, maar ware verhalen rond één thema. Kleine menselijke verhalen die je raken en je aan het denken zetten, waar je mond van openvalt of hardop bij in de lach schiet. Plots is gebaseerd op het Amerikaanse documentaireprogramma This American Life en wordt vervaardigd door de makers van de bekroonde VPRO-serie 1 Minuut.

Op de website van Plots kunt u de podcast met Bloeme Evers beluisteren of downloaden. Ga naar ‘AKTE 3’ en klik op het luidspreker-icoon links om direct te luisteren, of op de grote pijl rechts om de podcast te downloaden.

In memoriam Jitsgak Moëd

Vlak voor Rosj Hasjana bereikte ons het droeve bericht dat Jitsgak Moëd vrijdagavond 14 september op 80-jarige leeftijd is overleden.

Jitsgak maakte deel uit van het eerste Crescasbestuur. Op 3 februari 1999 ondertekende hij bij notaris Spier, samen met de initiatiefnemers Andreas Dessaur z.l. en Joop Al z.l. de oprichtingsakte van ons instituut.

Jitsgak Moëd was een man met uitgesproken meningen. Hij was een overtuigd zionist, maar had ook oog voor de belangen van Joods Nederland. Daarbij voegde hij de daad bij het woord, wat onder andere leidde tot diverse bestuursfuncties. Ook Crescas is hem veel dank verschuldigd.

Wij wensen zijn vrouw Joke en zijn zoons Yuval en Iddo met hun gezinnen veel sterkte bij het verwerken van dit verlies.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week: Het meisje dat uit de lucht kwam vallen, een avonturenroman én een verhaal over verraad en liefde in oorlogstijd van de Britse schrijver Simon Mawer (1948), het ontroerende gedicht Sterrenlied van Guus Luijters voor en over het Amsterdamse meisje Sientje Abram die op elfjarige leeftijd in Auschwitz werd vermoord, en Annie. Een Joodse weduwe en haar zoon in de greep van bezetting en vervolging, een liefdesgeschiedenis, familiehistorie en holocaustverhaal op basis van de brieven van de moeder van schrijver Daniël Otten.

Bruno Schulz-avond

In zijn column van 13 november 2009 besteedde Leo Frijda aandacht aan de Pools-Joodse schrijver Bruno Schulz (Drohobycz, 12 juli 1892 - Drohobycz, 19 november 1942) van wie helaas slechts twee boeken bewaard zijn gebleven. Er ging dan ook een klein belletje rinkelen toen wij een persbericht ontvingen over een Schulz-avond …

De Sectie Pools van de Universiteit van Amsterdam en de Stichting Nederlands Pools Huis organiseren zaterdag 10 november een avond over Bruno Schulz. De organisatoren hebben 2012 uitgeroepen tot het Schulz-jaar omdat dit jaar Schulz’ 120e geboortedag en 70e sterfdag herdacht worden.

Een lezing door dr. Arent van Nieukerken tijdens deze avond geeft een beeld van Schulz als Pools-Joodse modernist. De auteur komt zelf aan het ‘woord’ en tijdens een muzikaal-literair intermezzo worden dia’s van tekeningen van Schulz getoond.

Voor informatie over deze avond en reservering van toegangskaarten: secretariaat van het Nederlands Pools Huis, Keizersgracht 174, 1016 DW Amsterdam, of via email: dompolski@dompolski.nl.

De Bruno Schulz-avond vindt plaats in de Centrale Openbare Bibliotheek, Oosterdokskade 143, Amsterdam.
Zaterdag 10 november, aanvang 18.00 uur. Toegangskaarten 15 euro (studenten 10 euro).

Interbellum als spiegel

Het Menasseh ben Israel Instituut organiseert een serie van vier lezingen in De Balie in Amsterdam. Bron van inspiratie voor deze vier lezingen is het interbellum, de periode tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, een periode die te boek staat als een tijd van culturele vernieuwing, nationalisme, decadentie, politieke instabiliteit, economische crisis en democratisch falen. Wat zijn de parallellen tussen toen en nu? Vanuit hun eigen specialismen houden vier sprekers hun kennis over het interbellum tegen het licht van de huidige tijdsgeest.

De eerste lezing vindt donderdag 27 september plaats en heeft als titel: The Use and Abuse of Capitalism en wordt gegeven door professor Shulamit Volkov uit Tel Aviv. Zij schreef een nieuwe biografie over Walter Rathenau, de Duits-Joodse minister van buitenlandse zaken tijdens de Weimarrepubliek. Dit jaar is het precies negentig jaar geleden dat hij werd vermoord, een illustratie van de kwetsbaarheid van de Duitse democratie in die tijd.

De Balie, Kleine Gartmanplantsoen 10, Amsterdam, 27 september, 16 oktober en 11 december 2012 en 6 februari 2013. Aanvang steeds om 20.00 uur. Voertaal is Engels.
Voor de hele serie van vier lezingen betaalt u 30 euro, voor een ‘losse’ lezing 10 euro. Klik hier voor meer informatie en het reserveren van kaarten.

Website van de week
Sjoel Elburg

De website van de in 2008 als museum heropende Sjoel Elburg is een ware ontdekking. Fraai vormgegeven, duidelijke navigatie en buitengewoon volledig in de informatie over verleden én heden van zowel het gebouw als de geschiedenis van de Joodse bevolking van Elburg. In 2010 werd het museum bekroond met de Montblanc Museum Award 2010 in de categorie Beste Kleine Museum.

Sjoel Elburg zet zijn doelstelling in de kop: Museum voor de geschiedenis van Joods leven in de provincie. Dat werd zo doortastend aangepakt dat in februari 2012 besloten werd het oude gebouw uit te breiden. Met provinciale subsidie kon het naastgelegen pand worden aangekocht en omgebouwd tot expositiezaal en educatieruimte. In juni van dit jaar werd de nieuwbouw door prinses Máxima feestelijk geopend en in gebruik genomen.

De startpagina van Sjoel Elburg (1) toont een menubalk met ‘mouse-over’ uitklapmenu’s. Basiszaken als Openingstijden, Nieuwsbrief en Bereikbaarheid zijn direct vindbaar.

Museum in beeld opent een venster met een plattegrond van het museum met alle onderdelen als lijst en aanklikbaar daaronder. Hier is ook de TV-spot te zien die na de opening van het museum in samenwerking met het Veluws Bureau voor Toerisme op de publieke omroep is uitgezonden.

Bijzonder is de informatie onder de tab Joden in Elburg (2): persoonlijke verhalen over enkele markante Joodse Elburgers en een korte historie van de Joodse gemeenschap in deze Gelderse gemeente.

Sjoel Elburg biedt ook ruimte aan het werk van hedendaagse kunstenaars. Op dit moment exposeert Jip Wijngaarden recente schilderijen en vanaf 1 november zijn ruim veertig chanoekia’s uit de collectie Verhoeven-De Jonge te zien.

Sjoel Elburg biedt educatieve programma’s voor zowel basis- als voortgezet onderwijs, compleet met lesbrieven.

Multimedia zijn overal in het museum aanwezig en het museum heeft zelfs een twitter-account (3), al wordt die (nog) niet erg actief gebruikt.


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Cool in Groningse sjoel

Als jongste en oudste ‘bar mitswa-jongens’ openen David van Driel (13) uit Emmen en René de Vries (80) uit Delfzijl vrijdag 28 september het nieuwe educatiecentrum in de synagoge van Groningen, Cool in Sjoel.

Cool in Sjoel richt zich in eerste instantie op scholieren in de leeftijd van 11 tot 13 jaar. Een bezoek aan Cool in Sjoel is een onderdeel van een lesprogramma over de overeenkomsten en verschillen tussen de drie wereldgodsdiensten, jodendom, christendom en islam. Tijdens dat bezoek kunnen scholieren van alles beleven. Zelf opdrachten uitvoeren, zich verkleden, films bekijken, hun naam in Hebreeuwse letters schrijven, spelletjes doen en overal aankomen.

Cool in Sjoel bestaat uit een aantal afzonderlijke ruimten met elk een thema uit de Joodse traditie en cultuur. Er zijn onder meer een bar mitswa-ruimte, een trouwruimte, een ruimte waar Poeriem gevierd kan worden, een loofhut en een kosjere keuken.

Het centrum is niet alleen interessant voor scholieren, maar ook voor volwassenen en kinderen met belangstelling voor jodendom. Stichting Folkingestraat Synagoge heeft daarom besloten het gebouw voortaan elke woensdag- en zondagmiddag open te stellen. Dan worden meerdere rondleidingen gegeven over Cool in Sjoel.

Meer informatie: klik hier.

Noa in Carré

De bekende Israëlische zangeres Noa (Achinoam Nini) komt naar Amsterdam. Dinsdag 2 oktober treedt ze op in Carré, samen met haar vertrouwde muzikale partner, gitarist Gil Dor en het Solis String Quartet. Speciale gast tijdens het concert is de Palestijnse zangeres Mira Awad, met wie Noa al vaker optrad. In 2009 vertegenwoordigden zij Israël bij het Eurovisie Songfestival in Moskou. Met het lied There Must Be Another Way, een oproep tot vrede, gooiden zij helaas geen hoge ogen.

Noa is een van Israëls populairste artiesten. Haar voorkeur voor songwriters als Paul Simon, Joni Mitchel en Leonard Cohen, gecombineerd met haar Jemenitische achtergrond, zorgen samen met de klassieke, jazz en rock-achtergrond van Gil Dor voor een uniek geluid.

Het concert in Carré is het eerste in een serie concerten in Europa.

Klik hier voor meer informatie en het bestellen van kaarten.

Klezmer uit Moldavië en Oekraïne

Podolia (nu Oekraïne) bestond vroeger uit delen van Oekraïne en Moldavië en herbergde bewoners van ruim honderd etnische minderheden, waaronder Joden. De muzikale erfenis van die culturele diversiteit kenmerkt de muziek van Konsonans Retro, een village brass band. Vader Moise Baranovsky gaf zijn passie voor de locale muziek voor bruiloften en partijen door aan zijn kinderen en neven. Nadat de broers Vasyl, Vladymyr, Vitaly en Slava Baranovsky, samen met aangetrouwde familieleden, vooral in de eigen omgeving optraden, volgden succesvolle tournees. Samen met Christian Dawid spelen zij sinds 2006 internationaal de sterren van de hemel met hun karakteristieke mix van Joodse muziek uit Moldavië en Oekraïne, doorspekt met hartverwarmende à capella liederen.

Konsonans Retro treedt in oktober vier keer op in Nederlandse theaters: 4 oktober Tropentheater Amsterdam, 5 oktober RASA Utrecht, 10 oktober Oosterpoort Groningen en 11 oktober Klezmerfestival Baarn.

Klik hier voor meer informatie en de complete agenda.

Televisie en radio 21 - 28 september

Wekelijkse selectie van interessante TV- en radioprogramma’s. Waar mogelijk linkt de programmatitel naar meer informatie. De digitale themakanalen hollanddoc 24, Geschiedenis 24 en Cultura 24 zijn via de kabel of internet te bekijken. Muziekzender Brava is bij UPC alleen analoog te ontvangen.


vrijdag 21 september

n.v.t.


zaterdag 22 september

  • Cultura24, 17.32: Close up. De droom van een sigarenfabrikant. Documentaire over de geschiedenis van het Van Abbemuseum in Eindhoven, opgericht door sigarenfabrikant Henri van Abbe in 1936.
  • Ned 1 (VPRO), 9.50: Boeken. Daarin o.a. gesprek met Israëlische schrijver David Grossman over zijn nieuwe boek Uit de tijd vallen.
  • Ned 2 (NTR), 23.15: Film op 2 - Happy End. Drama van Frans Weisz over een Joodse familie die de sporen van WOII maar niet uit hun onderlinge relaties verbannen kan krijgen.
  • Arte, 19.00: Mit offenen Karten. Politiek-geografisch magazine. Afl. Syrien: Die regionalen Auswirkungen des Konflikts (2/2).

zondag 23 september

  • Hollanddoc24, 17.42: Rückenlage/Upside Down: Korte documentaire over Rudolf Hess.
  • Ned 2 (Ikon), 11.30: Het Vermoeden (herh). Annemiek Schrijver in gesprek met Edward van Voolen, rabbijn en conservator van het Joods Historisch Museum.
  • BBC 2, 23.30: Good. Oorlogsdrama. Hoe brave burgers onderdeel worden van nazi-propaganda.
  • ZDF-History, 23.30: Afl. Mythos GSG9: 40 Jahre Kampf dem Terror.
  • ZDF, 0.20: Kampf um Aleppo. Die Syrische Tragödie.

maandag 24 september

  • BBC 2, 19.30: How we won the war. Documentaireserie over Engeland in WOII. Afl. Northern Ireland.
  • ARD, 23.30: Geschichte im Ersten: Afl. Mythos Kriegsmarine. Lange tijd werd ten onrechte gedacht dat de Duitse marine zich niet schuldig maakte aan oorlogsmisdaden in WOII.

dinsdag 25 september

  • Hollanddoc24, 0.08: Rückenlage/Upside Down: Korte documentaire over Rudolf Hess.
  • Cultura24, 20.25: De Plantage. Op bezoek bij Arnon Grunberg in New York. Programma van Hanneke Groenteman.
  • Ned 2 (MAX), 20.25: Sterren op het doek. Afl. 4: Jeroen Krabbé.
  • BBC 2, 19.30: How we won the war. Documentaireserie over Engeland in WOII. Afl. Scotland.
  • ZDF, 20.15: Weltenbrand. Documentaireserie over de eerste twee wereldoorlogen. Afl. 2: Fegefeuer.

woensdag 26 september

  • Cultura24, 20.00: Plaatsbepalingen - De ivoren suite. In 1994 sprak Harry Mulisch met o.a. Ronald Giphart, Rob van Erkelens en Joost Zwagerman.
  • RTL 7, 20.30: The Guns of Navarone.
  • RTL 7, 23.50: Force 10 from Navarone.
  • BBC 2, 19.30: How we won the war. Documentaireserie over Engeland in WOII. Afl. North East England.

donderdag 27 september

  • Hollanddoc24, 21.51: Rückenlage/Upside Down: Korte documentaire over Rudolf Hess.
  • Cultura24, 20.29: De Plantage. Op bezoek bij Arnon Grunberg in New York. Programma van Hanneke Groenteman.
  • Ned 2 (EO), 0.05: De kist. Gesprek met Marc de Hond over de dood.
  • Eén, 22.30: Het verhaal van … Marilyn Monroe, documentaire.
  • BBC 2, 19.30: How we won the war. Documentaireserie over Engeland in WOII. Afl. Yorkshire.

vrijdag 28 september

  • Hollanddoc24, 21.37: Capturing the Friedmans. Documentaire over een Amerikaans-Joodse vader en zoon die beschuldigd worden van het bezit van kinderporno en seksueel misbruik.
   
jaargang 8, nummer 33
vrijdag 21 september 2012
 

In deze nieuwsbrief

Ivriet leren bij Crescas
Geschiedenis van de Joodse filosofie
Nieuwe columniste
Bloeme Evers podcast
In memoriam Jitsgak Moëd
Boekennieuws
Bruno Schulz-avond
Interbellum als spiegel
Website van de week
Cool in Groningse sjoel
Noa in Carré
Klezmer uit Moldavië en Oekraïne
Televisie en radio 21 - 28 september


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Wat is er weer veel gebeurd in de afgelopen weken! Even was de Joodse gemeenschap in Amsterdam weer wereldnieuws door ‘de brief’ ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
Precies een eeuw geleden, in 1912, viel Jom Kipoer op 21 september. Voor de eerste keer ging Kafka dat jaar tijdens de Hoge Feestdagen ...
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
Volgens de Joodse traditie zal de Messias komen als alle Joden zonder uitzondering zich een keer aan de sjabbat houden. Wie ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Dag meneer de algemeen-secretaris. Mijn excuses wil ik u aanbieden. Toen de Turks-Egyptische tv-productie werd ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Het gaat er niet om wie gelijk heeft, maar wel om de opgewekte massahysterie. Het is niet gebruikelijk in deze column ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
Eén van de nadelen van mijn geliefde stad Amsterdam is - vind ik - dat je, gewoon op straat lopend, regelmatig overvallen wordt door ...
lees verder


(advertenties)

banner venstra

banner amphora

banner yanshuf

banner niw

banner blankevoort

banner limmoed

banner meldpunttaal

banner luna3

banner propra

banner sambation

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier