Boekennieuws

Joodse schrijvers en hun boeken, boekpresentaties en ander nieuws uit de wereld van het boek

Gepubliceerd op: 8 oktober 2022

Omslag van het Amerikaanse vrouwentijdschrift Good Housekeeping, oktober 2015

Kouwe kermis

Hedy D'Ancona

Amsterdam: Nijgh & van Ditmar, 2022
Aantal blz.: 112
ISBN: 9789038811451

Ook als e-book verkrijgbaar

In de wereld van nu is oud out en jong in, constateerde Hedy d’Ancona in Vrolijk verval. Ze werd na het verschijnen vaak aangesproken door grijsaards die haar complimenteerden met haar ‘coming out’ voor de ouderdom. Dat het niet alleen kommer en kwel was, dat ze geen compassie behoefden en dat ze niet zaten te wachten op knuffels. Toch is er ook een andere kant aan die vrolijkheid. Het verlies van een partner en andere dierbaren. Het afscheid van de dingen die je niet meer kunt, of durft. De teleurstelling over de dingen in de wereld die nog steeds niet zijn verbeterd. Oud worden is niet altijd makkelijk, en de verworvenheden van wijsheid en ervaring gaan soms hand in hand met het verval van krachten. In Kouwe kermis schrijft d’Ancona op de haar kenmerkende eerlijke en relativerende wijze over die keerzijde. Met humor, en altijd met oog voor het halfvolle glas.

Hedy d’Ancona (1937) is een belangrijk feministe en was een vooraanstaand PvdA-politica. Ze werkte bij de VARA, was universitair onderzoeker en leidde vanaf 1975 een bureau op het gebied van beleidsonderzoek. Ze was politiek actief als Eerste Kamerlid en werd bekend als oprichtster van Man-Vrouw-Maatschappij en redactrice van Opzij. Ze was staatssecretaris van Emancipatie, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Cultuur en tien jaar lid van het Europees Parlement. In 2021 verscheen haar boek Vrolijk verval, dat wekenlang in de bestsellerlijst stond.



In de Digibieb van Crescas: Tegen de dwang
Een keuze uit de verhalen

Carry van Bruggen

Amsterdam: Querido, 1981
Aantal blz.: 248
ISBN: 9789021454535

"Honderd jaar na haar geboorte is Carry van Bruggen weer helemaal terug", schrijft uitgeverij Querido in 1981 bij het verschijnen van de verhalenbundel Tegen de dwang. Behalve haar Vijf romans, een dikke pil die binnen het jaar moest worden herdrukt, zijn er bij Querido inmiddels ook nieuwe uitgaven verschenen van haar grote essay Hedendaags fetisjisme en twee van haar Joodse 'herinneringsboeken', Avontuurtjes en Vier jaargetijden (het derde, Het huisje aan de sloot, was al in Vijf romans opgenomen). Bovendien is kort geleden de eerste volwaardige biografie over Carry van Bruggen gepubliceerd, Van alles het middelpunt (alleen nog tweedehands verkrijgbaar, red.), door Ruth Wolf.
"Eén genre in Carry van Bruggens werk is inmiddels een beetje tussen de wal en het schip gevallen (met excuses voor het stijlbloempje, dat haar nooit ontsnapt zou zijn). Dat genre zijn haar verhalen. Weliswaar zou men de onderdelen van de Joodse herinneringsboeken' ook als losse verhalen kunnen lezen, maar de schrijfster heeft ze toch bewust nauw met elkaar verbonden. En haar verhalenbundels-in-engere-zin hebben, doordat ze van vroeger datum zijn, toch weer een heel andere sfeer. Ze zijn directer, minder mooi gemaakt door nostalgie, en daardoor ook geëngageerder. De samensteller van de keuze uit haar verhalen, Jan Fontijn (die ook Vijf romans heeft verzorgd), heeft niet voor niets de titel Tegen de dwang gekozen: meer dan in haar latere werk (de grote essays uitgezonderd) trekt Carry van Bruggen in deze verhalen ten strijde, tegen allerlei misstanden, maar vooral tegen de dwang, tegen het gareel, tegen het doen van dingen omdat het zo hoort of onmiddellijk voordeel oplevert. En hoeveel er ook veranderd is ondertussen, die dwang is er nog steeds." 

Je kunt Tegen de dwang gratis lezen in de Joodse bibliotheek of als pdf downloaden naar je eigen computer of tablet.

Carry van Bruggen (1881-1932) werd geboren in Smilde als Carry de Haan. Zij was de zuster van Jacob Israël de Haan. Van Bruggen bracht haar jeugd door in de Zaanstreek. Haar vader was een streng Joods-orthodoxe godsdienstleraar. Carry werd onderwijzeres in Amsterdam en trouwde in 1904 met de journalist Kees van Bruggen, redacteur en criticus van Het Volk en Algemeen Handelsblad, van wie ze, na een verblijf van een aantal jaren in Delhi en de geboorte van twee kinderen, uiteindelijk scheidde.
Vanaf haar debuut in 1907 (In de schaduw) publiceerde Van Bruggen verhalen en romans. In de Eerste Wereldoorlog werkte ze aan haar filosofische boek Prometheus, dat in 1919 verscheen. Aanvankelijk werd er nauwelijks op het boek gereageerd, maar het inspireerde Menno ter Braak tot het schrijven van zijn boek Carnaval der burgers. Ander non-fictie werk is Uit het leven van een denkende vrouw (1920) en Hedendaags fetisjisme (1925). In 1921 verscheen het sterk autobiografische Het huisje aan de sloot; zes jaar later haar wellicht belangrijkste roman Eva, waarin de dood van haar broer Jacob Israël de Haan een rol speelt. Kort na de verschijning van deze roman belandde zij in een jarenlange depressie, die eindigde met haar zelfmoord in 1932.

Uit de ramsj: Survivors in Ukraine

Stephen Shore

New York: Phaidon Press, 2015
Aantal blz.: 136
ISBN: 9780714869506

De portretten van Stephen Shore belichten de veerkracht en hoop van de overlevenden van de Sjoa in Oekraïne. Stephen Shore, een van de meest invloedrijke fotografen van dit moment, reisde in 2012 en opnieuw in 2013, vlak voor de vorige politieke onrust, naar Oekraïne om 35 overlevenden te bezoeken - de meesten vrouwen. In de foto's van de overlevenden en hun huizen verkent Shore in alledaagse details hun collectieve herinneringen, en laat de vraag open of deze visuele vertelling de kijker iets leert over de geschiedenis van de Sjoa. De 200 digitale kleurenfoto's zijn intieme portretten en tevens een krachtig en beklemmend beeldverslag.
Een essay van Jane Kramer, die sinds 1981 The New Yorker's Letter from Europe schrijft, plaatst de overlevenden en hun verhalen in de historische context van de moderne geschiedenis van Oekraïne, met een bijzondere nadruk op de plaats van de Joden binnen die geschiedenis.

Survivors in Ukraine is een belangrijk cultureel document. Het boek houdt het midden tussen de dagboekachtige kleurenfotoboeken die Shore in 1982 zelf lanceerde met Uncommon Places en American Surfaces uit 2005 en het beeldverslag van de betrokken fotograaf die de camera gebruikt als getuige van conflicten en andere historische gebeurtenissen.

Wil je Survivors in Ukraine kopen? Klik op de titel!

Wouter Roelants van boekhandel Roelants in Nijmegen zette de vijftien bestverkopende boeken van dit moment op zijn Facebookpagina.
Daarop vinden we op plaats 3 Judith Koelemijer met Etty Hillesum, op #9 Eva Menasse met Dunkelblum zwijgt, op #13 staat Stefan Zweig met De wereld van gisteren, Andreas Burnier/Ronit Palache staat op #14 met Elk boek is een gevaar en op #15 Ik wil begrijpen, waarin Hans Achterhuis schrijft over de onbekende Hannah Arendt.

Veertig jaar na de start van de Banned Book Week, dit jaar van 18-24 september, is censuur weer in opmars. Als start van een nieuwe BBC Culture serie beschouwt John Self de lange en oneervolle wereldwijde geschiedenis van het verbieden van boeken.
Wees verbaasd, nee, verbijsterd, over welke boeken ooit verboden werden verklaard en hoe de stand van zaken is anno 2022 in The 'dangerous' books too powerful to read.

Nieuwsbrief

Volg ons en blijf op de hoogte! Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief en wij zorgen dat je niks mist.

Bekijk nieuws overzicht

Doneren

Crescas kan niet zonder jouw steun. Met elke donatie, hoe klein ook, steun je onze activiteiten en zorg je dat wij nog meer voor Joods Nederland kunnen betekenen.