Van David tot Eliëzer

Geschiedenis van de Hebreeuwse taal

Tussen de 12e eeuw (voor de gangbare jaartelling) tot de 19e eeuw heeft het Hebreeuws een geweldige ontwikkeling doorgemaakt. De taal ontwikkelde zich deels van binnenuit en deels als gevolg van bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen. In dat opzicht gedroeg het Hebreeuws zich als taal niet anders dan alle andere talen. Wat het Hebreeuws bijzonder maakt is de ontwikkeling naar een gesproken taal. Dit gebeurde na een lange periode waarin het voornamelijk als schrijftaal heeft gefunctioneerd.

Deel I – Taalkundige en maatschappelijke ontwikkelingen.
In de meeste traditionele beschrijvingen wordt er uitgegaan van een bepaalde continuïteit in de Hebreeuwse taal van oude tijden tot op heden. Weliswaar is deze ontwikkeling tijdelijk onderbroken geweest, maar als door een wonder later weer voortgezet. Onvermijdelijk vallen in die context termen als dood, levend, slaap en opleving. In hoeverre zijn deze termen passend?

Deel II - De ontwikkeling van het Hebreeuws tot algemene spreektaal.
Eliëzer Ben-Jehuda wordt vaak de vader van het Modern Hebreeuws genoemd. Als voorvechter is hij absoluut belangrijk geweest, maar zonder de steun van andere personen en instellingen had hij zijn doel nooit bereikt. Dat doel was om het Hebreeuws - in eerste plaats de taal van het religieuze leven en de literatuur – tot taal van alledag te maken. De schrijftaal was tot dat moment de gemeenschappelijke taal geweest, terwijl de spreektalen van de eerste immigranten en van de ‘oude’ bewoners van Erets Jisraël zeer divers waren. Een spreektaal bevorderen tot schrijftaal was vaker vertoond, maar het omgekeerde proces nog nooit. Hoe gingen Eliëzer Ben-Jehuda en zijn medestanders te werk? Welke rol speelden het onderwijs, de Vereniging van Leraren en de Taalcommissie in het proces? Hoe waren de reacties in binnen- en buitenland? Hoe ontwikkelde de taal zich verder na de vestiging van de Staat en de grote Alijot? Deze lezing geeft een overzicht van de taalontwikkelingen van het Hebreeuws.

Doneren

Crescas kan niet zonder jouw steun. Met elke donatie, hoe klein ook, steun je onze activiteiten en zorg je dat wij nog meer voor Joods Nederland kunnen betekenen.