Spinoza en zijn filosofie

Lezingenreeks Joodse filosofie: De nieuwe tijd

Loading...
Datum
woensdag 22 februari '23
Tijd
20:00 - 21:00
Kosten
€ 15,00
Deze Zoom-lezing wordt opgenomen

Op 27 juli 1656 wordt in de snoge in Amsterdam de cherem uitgesproken over de dan 24 jaar oude Spinoza: ‘Volgens het besluit van de engelen en de uitspraak der heiligen verbannen, verstoten, verwensen en vervloeken wij Baruch d’Espinoza, met toestemming van de gezegende God en deze heilige gemeente (…) met de ban, waarmee Jozua Jericho sloeg, met de vloek waarmee Elisa de knapen vervloekte en met al de vervloekingen die in het Boek van de Wet geschreven staan.’ Waarom Spinoza precies in de ban is gedaan, weten we tot op de dag van vandaag niet. Wel weten wij dat hij het jodendom verliet, en zijn naam van Baruch in Benedictus veranderde. Is Spinoza dan wel een ‘Joods filosoof’ te noemen? Over die vraag wordt nog steeds gediscussieerd. Feit is wel dat Spinoza nu al 350 jaar lang Joodse denkers weet te inspireren, te prikkelen en te ergeren met zijn filosofische denkbeelden.

Met Spinoza’s kritiek op de Bijbel en het traditionele jodendom begint eigenlijk de moderne Joodse filosofie. Spinoza schrijft in zijn hoofdwerk Ethica dat God gelijkstaat aan de natuur. God is het heel en het al, en in die zin uniek. In het Theologisch-Politiek Traktaat verwerpt Spinoza de gedachte van de Joden als ‘het uitverkoren volk’: de Hebreeën waren alleen uitverkoren, zolang zij hun staat hadden, maar niet meer vanaf het moment dat zij die verloren. In die zin pleit Spinoza voor assimilatie van Joden die niet in Israël leven. Tegelijkertijd stipt hij in 1670 in zijn Theologisch Politiek Traktaat de mogelijkheid van de heroprichting van een Joodse staat reeds aan.

Moderne Joden moeten sinds Spinoza zich verhouden tot de kritiek die Spinoza geformuleerd heeft. In de lezing bijzondere aandacht voor Spinoza’s godsbeeld, zijn kritiek op de Bijbel, en hoe hij heeft bijgedragen aan discussies over een filosofische interpretatie van het Adonai echad, over een van bijgeloof gezuiverd geloof, over assimilatie en over zionisme.

Deze cursus wordt gegeven in samenwerking met Maror

Stichting Collectieve Maror-gelden Nederland (Maror) beheert de Maror-gelden van private partijen (banken, beurs, verzekeraars) die bestemd zijn voor collectieve doelen binnen de Joodse gemeenschap in Nederland en verstrekt daaruit subsidies.



meer informatie: maror.nl
Logo samenwerking 'Maror'

Doneren

Crescas kan niet zonder jouw steun. Met elke donatie, hoe klein ook, steun je onze activiteiten en zorg je dat wij nog meer voor Joods Nederland kunnen betekenen.