Wandeling Joods Tiel

Ondanks het feit dat ca. 80% van de Tielse binnenstad door (vooral geallieerd!) artillerievuur (Tiel was frontstad in 1944/1945) werd verwoest resteren er tal van herinneringen aan het ooit zo rijke Joodse verleden. In 1459 werd de aanwezigheid van een Joodse inwoner vastgelegd en het Jodenstraatje dateert uit 1506. Daarna groeit het aantal Joodse inwoners tot boven de 380 in 1869 om daarna, vooral door de trek naar het westen, te dalen tot 59 in 1940 en 17 in 1971. In 1987 werd de Joodse Gemeente Tiel bij die van Arnhem gevoegd.

Na de aanleg van de Joodse begraafplaats in 1827 (uitgebreid in 1868 en 1997) werd in 1839 de synagoge in gebruik genomen. De internationaal bekende ‘Kostschool voor Jonge Israëlitische Jonge Heeren’ van Asser Hirsch telde tussen 1850 en 1902 meer dan 250 leerlingen. Deze waren afkomstig uit, naast Amsterdam, o.a. Sint Petersburg, Wilna, Londen, Kimberly, Minsk en Memphis!
In het metaheerhuisje is een semipermanente expositie ingericht over de Joodse gemeenschap Tiel en de uitstraling tot ver daarbuiten. Wie kende (en kent) niet de ‘slavink’ van slager Sal Manassen, de tabak en koffie van Hijmans, de huiden van Gersons en het (nog steeds bloeiende familie) Modehuis Blijdesteijn? Ook de bakermat van de families Tilanus en Van Nierop ligt in Tiel.

In het metaheerhuisje een aantal uit de 18e en 19e eeuw daterende objecten dat een functie vervulde bij de lewaje.

Vooral dankzij moedig optreden van de Tielse Politiecommissaris De Jong en enkele huisartsen overleefde ca. 70% van de Tielse de sjoa. Op de begraafplaats staat het uit 1950 daterende monument ter herinnering aan de 29 leden van de Tielse Kehilla die daarvan wél slachtoffer werden

De begraafplaats telt tegen de 250 grafmonumenten die alle zijn gedocumenteerd. De wandeling eindigt in het Museum waar het Joods erfgoed wordt bekeken. Ter herinnering ontvangt iedere deelnemer de brochure ‘Stolpersteine, de blijvende herinnering aan Joods Tiel’.

Het museum is na afloop van de wandeling te bezoeken op eigen rekening of met de Museumkaart.

Wachtlijst / belangstelling opgeven

De inschrijving voor deze cursus is helaas gesloten vanwege het maximale aantal deelnemers. Wilt u graag op de wachtlijst staan of uw belangstelling doorgeven, vul dan onderstaand formulier in. Mocht er alsnog een plekje vrijkomen zullen wij u uiteraard op de hoogte stellen. Bij veel belangstelling zullen wij extra cursus-editie's overwegen!

Doneren

Crescas kan niet zonder jouw steun. Met elke donatie, hoe klein ook, steun je onze activiteiten en zorg je dat wij nog meer voor Joods Nederland kunnen betekenen.