inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

zondag 12 oktober 2014

In een eerdere column schreef ik over drie vriendinnen van me, alledrie alleenstaande moeders die een zoon in ‘de legerleeftijd’ hebben. Eén van die zoons is net opgeroepen voor zijn basistraining. Een ander is er in geslaagd uit het leger te komen en de derde doet al een tijd dienst en werd ingezet in Zuid-Israël om de troepen in Gaza te ondersteunen. Ik zie hem af en toe bij zijn moeder, en veel informatie over die periode tijdens de oorlog met Hamas krijg ik er niet uit. (Zijn moeder klaagt dat hij haar huis als hotel beschouwt, waar je eigenlijk alleen komt om te slapen, te douchen en te ontbijten, maar dat heb ik van meer moeders gehoord). Daarom was ik benieuwd naar de preview van Beneath the Helmet, een documentaire waarin vijf Israëlische jongeren worden gevolgd tijdens de acht maanden die hun basistraining in een paratrooper- eenheid duurt. De film is geproduceerd door Jerusalem U, een non-profit organisatie op het terrein van Joodse en Israëlische educatie, nogal centrum-rechts, schat ik. Scenarioschrijver en producente Rebecca Shore is een vlotte orthodoxe vrouw wier zoon in het leger zit - het was haar idee om daar een film over te maken. De vijf hoofdpersonen komen uit heel verschillende milieus, qua klassenachtergrond en geboorteland.

Eden Adler is met zijn twintig jaar al commandant, verantwoordelijk voor 42 rekruten en drie sergeanten op de basis. Zoon van een Amerikaanse moeder en een Jemenitische vader, een knappe jongen met felle ogen die hard kan optreden. Als de rekruten lacherig reageren op zijn aankondiging dat hij niet bij zijn naam dient te worden aangesproken, maar alleen als ‘mefaked’ (commandant) maakt hij daar snel korte metten mee. Maar hij blijkt later ook een warm hart te hebben.

Mekonen is op zijn twaalfde vanuit Ethiopië naar Israël geëmigreerd. Hij woont met zijn moeder en negen andere gezinsleden in een tweekamer-appartement in het orthodoxe B'ne Brak. Oren, een rustige 18-jarige die ouder aandoet, werd in Israël geboren, maar zijn ouders vertrokken naar Zwitserland toen hij vijf was. Nu is hij teruggekomen om als vrijwilliger in dienst te gaan. Beelden van zijn echte ouderlijk huis in Franssprekend Zwitserland, met bergen, bomen, mooie rustige straten, het soort plek waar veel Israëli’s een moord voor zouden doen, laten zien dat hij uit een welvarend gezin komt. Maar Oren vindt dat Israël hem meer nodig heeft dan Zwitserland. Elon is een geinponem, kleinkind van vluchtelingen die nazi-Europa verruilden voor Zuid-Amerika en later naar Israël kwamen. Met zijn grappen is Elon het individualistische tegendeel van de collectieve geest die het leger eist, en dat botst dus nogal eens. Coral, de enige vrouw van de vijf, komt uit een beschermd gezin in Herzliya Pitoeach en was aanvankelijk van plan om de dienst te ontlopen en in het buitenland te gaan studeren, maar nu is ze ‘dril-sergeant’ bij Michvei Alon, een pre-basisprogramma om soldaten te helpen integreren in het leger. Ze is verantwoordelijk voor twaalf soldaten, veel van hen nieuwe immigranten.

De film riep tegenstrijdige gevoelens bij me op. Je ziet hoe het individuele ego van de rekruten moet plaatsmaken voor het groepsego van de eenheid, het peloton, het leger, en van het land Israël. Van individuen worden ze ondergeschikt aan het collectief, daar ben ik nooit zo weg van. Maar dat is wel nodig om een alert, sterk, gedisciplineerd leger te krijgen. Het wordt vooral duidelijk hoe zwaar de last is die op de schouders van Israëlische jongeren, net kind-af, wordt gelegd. Ik zou willen dat politici die besluiten tot een oorlog, daar veel meer van doordrongen waren. “Israël is een klein land dat voortdurend wordt bedreigd,“ zegt Eden in het begin, en de boodschap wordt er in geramd dat het leger, en dus zij, de toekomstige paratroopers, de verantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid van de burgers van Israël. Een loodzware last voor jonge schouders.

De training is fysiek zwaar. Er worden eindeloos push-ups gedaan en er wordt gelopen met 20 à 45 kilo bepakking plus geweer, allereerst een paar kilometer, aan het einde een mars van 16 km. in de hitte op ruig heuvelachtig terrein. Wie dit niet haalt, wordt geen paratrooper, maar de soldaten duwen elkaar als het niet meer gaat, het succes van het geheel is steeds belangrijker dan de eenling. Wat me opvalt, is dat er veel lichamelijk contact is; in de vrije tijd wordt er op ruggen geklopt, gehugged en gestoeid, er is echt sprake van male bonding. Als duidelijk wordt dat Mekonen zulke financiële schulden heeft dat hij wil deserteren omdat hij geld moet verdienen voor thuis, steken commandant Eden en soldaten de koppen bij elkaar, gaat iemand met hem mee naar de bank om een aflossingsregeling te verzoeken, komt er een bedrag uit een potje van het leger en vinden de soldaten tenslotte een privé-sponsor die de rest van de schuld betaalt. Alles in de naam van ‘wij zijn Am Jisraeel’. Tussen de legerscènes zie je de soldaten thuis bij hun ouders, of op het strand gitaar spelend met vrienden. Elon merkt weemoedig op: ”In Amerika gaan teenagers na hun schooltijd naar een college, feestjes, dan begint het echte leven, they start to flow, maar wij moeten op ons achttiende drie jaar in dienst. Niemand hier wil graag in dienst, maar je weet dat het land verdedigd moet worden.”

Over het algemeen valt tussen de 15 en 20% van de paratrooper-rekruten af, meestal doordat ze de fysieke training niet doorstaan. Het peloton dat in deze film wordt gevolgd, werd na het verkrijgen van hun ‘rode baret’ naar het noorden gestuurd om de grens te bewaken. Niet lang daarna brak de Gaza-oorlog uit en werden ze naar het zuiden gestuurd.

Doelgroep voor de film zijn Joodse jongeren, in de eerste plaats in de VS en Canada. De producers denken vooral aan universiteitsgemeenschappen, om daar een tegenwicht te bieden aan horrorverhalen die over het Israëlische leger de ronde doen.

Een paar dagen na het zien van de film stond het bericht in de krant dat drie soldaten van de Givati Brigade zelfmoord hadden gepleegd met hun eigen geweer. De Givati Brigade heeft zware gevechten meegemaakt in Gaza. Vijfenzeventig minuten nadat er een wapenstilstand was ingegaan, werden ze aangevallen door Hamasstrijders die gekleed waren in IDF-uniformen. Bij dat vuurgevecht werd hun commandant gedood en werd sergeant Goldin een tunnel in gesleurd. Bij zo’n ontvoering treed de zogenaamde ‘Hannibal procedure’ in werking en gaan alle remmen los om de ontvoerde én de ontvoerders te pakken te krijgen. Daarbij zijn zo’n 130 Palestijnse slachtoffers gevallen en Goldin is er niet door gered – overblijfselen van hem werden later in de tunnel gevonden. De drie zelfmoorden geven wel aan hoe zwaar de psychologische schade is die Israëlische soldaten kunnen oplopen in een dergelijke grondoorlog. Iedere keer dat een oorlog voorbij is, begint er een andere strijd: de revalidatie, het proces om lichamelijke en psychologische trauma’s te genezen. Het leger heeft veel ervaring met PTSD (Post Traumatic Stress Disorder), tientallen militairen kregen na en ook tijdens Protective Edge psychotherapeutische hulp, maar helaas is het trauma bij deze drie jongens niet op tijd onderkend.

Zie voor meer informatie over de film: www.beneathhelmet.com ook om de DVD te bestellen.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël