inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en praktijk van traumaverwerking in dromen; en energetische geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’) en Johrei( Japans).

vrijdag 29 maart 2019

Soms levert het doornemen van een stapel ongelezen oude kranten een verrassing op: in Haaretz van 22 februari jongstleden, een artikel onder de kop: “Healing that knows no bounds”. Over een Palestijnse gynaecologe en verloskundige, dr. Mushira Abu Dia, de eerste vrouw, en eerste Arabisch-Israëlische, die voorzitter is geworden van Physicians for Human Rights in Israël. Ze werkt als senior verloskundige in het Hadassa ziekenhuis in Ein Kerem en is als deskundige oproepbaar bij het aan het ziekenhuis verbonden centrum voor slachtoffers van seksueel misbruik. Verder behandelt ze vrouwen bij een gezondheidscentrum van het Clalit ziekenfonds in Beit Shemesh – vooral ultra-orthodoxe vrouwen. Daarnaast is ze al vijftien jaar vrijwilliger bij Physicians for Human Rights, bij hun mobiele kliniek die in het weekend naar Palestijnse dorpen trekt, en in een vaste kliniek in Jaffa, waar mensen zonder ziekenfondsverzekering, zoals asielzoekers, worden geholpen.

De veertigjarige Abu Dia werd geboren in de gemengd Arabisch-Joodse stad Lod. Haar moeder kwam uit een vroom islamitisch gezin en werd op haar zestiende uitgehuwelijkt aan een man die dertig jaar ouder was dan zij. Moeder kon zelf lezen noch schrijven, en ze was vastbesloten dat haar kinderen meer kansen moesten krijgen, die moesten een goede opleiding krijgen. Dat betekende in Lod: naar Joodse scholen. Toen Abu Dia elf jaar was, gingen haar ouders scheiden en haar moeder en de inmiddels drie kinderen verhuisden naar Ramle; moeder verdiende de kost door als schoonmaakster te werken in het Assaf Harofeh ziekenhuis. De vader is opnieuw getrouwd en daardoor heeft ze nog vier halfbroers en halfzussen.

Terwijl Mushira Abu Dia Palestijnen in de gebieden buiten de Groene Lijn bijstaat, hebben vijf van haar broers en één zus, vrijwillig dienst genomen in het Israëlische leger. En dat niet alleen – vier van haar broers, en een zus, zijn officieel Joods geworden, en leven in alle opzichten een Joods leven. Eén broer had zich bij de Afrikaans-Hebreeuwse zwarte gemeenschap in Dimona aangesloten, en leefde daar tot zijn tragische dood door een verkeersongeluk. Haar zus woont met haar gezin in een religieus georiënteerde Joodse nederzetting.

Abu Dia begrijpt wel dat haar broers en zus hebben gekozen Joods te worden door het opgroeien binnen de Joodse maatschappij en vooral door de Joodse scholen. Ze is er mild over: “het is moeilijk om er tussenin te blijven hangen.” Ze deed op school met (bijna) alle Joodse feesten en tradities mee. Ze vertelt hoe haar broertje, zusje en zij zelf met Poerim uitbundig verkleed naar school liepen, langs de verbaasde blikken van hun Arabische buren. Toch voelde ze zich nooit helemaal ergens bij horen – niet bij de Joden en niet bij de Arabieren. “Of misschien hoorde ik overal bij?”, besluit ze.

De interviewster vraagt of het niet moeilijk voor haar is om haar zus in een nederzetting op de Westelijke Jordaanoever te bezoeken. Ze antwoordt dat ze zich bewust is van de gevolgen die de nederzettingen hebben voor de Palestijnse bevolking, maar dat ze daar toch de banden met haar familie niet door laat verpesten. Het gezin van haar zus heeft –zoals veel andere settlers – een stuk grond gekocht omdat het veel goedkoper was dan binnen de Groene Lijn. Als ze het zich kon veroorloven zou ze misschien liever binnen de Groene Lijn wonen. Tijdens bijeenkomsten van de hele familie hebben ze het gezellig omdat ze niet over politiek of religie praten, maar wel over hun gezamenlijke verleden en over hun moeder die enige jaren geleden overleed. Die bijeenkomsten zijn vaak met Pesach, en dan barbecuen ze met koosjer en halal vlees, vergezeld van koosjer-voor-Pesach kadetjes. Op de gedenkdag voor hun moeder gaan ze naar de islamitische begraafplaats waar zij ligt begraven. Ook de Joodse afstammelingen zijn daar bij. Onderling spreken ze Hebreeuws als de meest comfortabele taal – één keer staarde een islamitische familie vlakbij hen ongelovig aan, maar daar zijn ze zo langzamerhand wel aan gewend. Toen haar moeder nog leefde, had die geld gespaard om een grafsteen te betalen voor de bij een ongeluk omgekomen halfbroer van Abu Dia. Ze bestelde de steen bij een Joodse grafsteenhouwer, en de inscriptie was in het Hebreeuws. Omdat moeder zelf niet kon lezen of schrijven deerde dat haar waarschijnlijk niet. Maar de steen werd vernield door anderen die een Hebreeuws grafschrift op een islamitische begraafplaats niet konden waarderen en dát heeft haar moeder gebroken.

Mushira Abu Dia denkt er zelf niet over om Joods te worden. De enige keer dat iemand haar daarop aansprak, was toen ze een Joodse vrouw begeleidde bij haar zwangerschap van een tweeling en ook haar verloskundige was. Bij het controlebezoek na de geboorte zei de jonge moeder: “U bent zo’n fantastische dokter, waarom gaat u niet over tot het Jodendom?” Daar maakte Abu Dia wel even korte metten mee. Maar ze begrijp het ook: “Sommige Joden kunnen zich niet voorstellen dat een niet-Joodse vrouw een goed arts kan zijn. Die tegenstelling in haar hoofd, ik ben haar dokter en ik ben een Arabische vrouw, paste niet in haar wereldbeschouwing. Om die tegenstelling op te lossen moest ik Joods worden.”

De interviewster spreekt haar verbazing uit over de verzoenende toon van Abu Dia – ze is niet boos op de Joodse samenleving of over het racisme dat ze heeft meegemaakt en Abu Dia antwoordt: “wat voor goeds zou boosheid me brengen, anders dan meer stress?” Ze is blij met haar werk bij Physicians for Human Rights – dat is activisme waarbij ze iets kan doen om gelijkheid en rechtvaardigheid te bevorderen, zonder uitsluiting van enige groep. Haar collega’s bij deze ngo, haar collega’s in Hadassa en in de klinieken, haar vriendenkring en haar familieleden vormen een sterk fundament, waarbinnen de mogelijkheid tot verandering wél bestaat. Bovendien heeft ze daarnaast een relatie met D. B., een Canadese Jood die in Jeruzalem woont, en hier Engels en zenboeddhisme doceert. Ik denk dat ik weet wie ze bedoelt , want Jeruzalem is een dorp, en de gemeenschap van (spirituele) Joden is een nog kleiner gezelschap. Vele jaren geleden heb ik D. leren kennen tijdens een door reb David Zeller z.l. geleide sjabbaton in een kibboets bij de Dode Zee. D. was een opvallend intelligente en rustige jongeman, die daar ook meditaties leidde. Echt iemand die er uit sprong.

A match made in heaven!, denk ik.

Delen |

Reacties

K.van Hall

vrijdag 29 maart 2019
mooi eens zo'n positief verhaal te lezen over Israël.

Harry Polak

maandag 1 april 2019
Bijzonder relaas van Arabische/Palestijnse Israëli’s die hun eigen weg kiezen en daarbij diepe kloven overbruggen. Goed dat je bleef hangen bij dit verhaal in de stapel oude kranten. Kol hakawod!

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
dec 2019Zwerfkatten
nov 2019Aanklacht
nov 2019Raketten op het zuiden van Israël
okt 2019Acharé HaChagim
okt 2019Notities bij de Hoge Feestdagen
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël