inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en praktijk van traumaverwerking in dromen; en energetische geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’) en Johrei( Japans).

vrijdag 17 augustus 2018

Er circuleren filmpjes op Facebook waarop te zien is hoeveel er mis gaat bij de ‘reguliere’ slacht in Nederlandse slachthuizen. Ik heb ze expres niet willen bekijken, en vertrouw op degenen die dat wel durfden te zien en op eerdere verslaggeving van misstanden eind 2017. Toen werd bekend dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit gedurende twee jaren 48 boetes had opgelegd aan negentien abattoirs. Een van de slachterijen, waar voornamelijk varkens werden geslacht, had zelfs elf boetes opgelegd gekregen en was toch nog niet gesloten.

Het gaat om ‘verdovingen’ (= een stalen pen door de kop schieten) die vaak fout gaan, zodat de aan haken opgehangen dieren nog bij bewustzijn worden gekeeld en gevild. Om varkens waarbij de keel niet volkomen wordt doorgesneden en die levend in een bad met heet water worden gegooid (om de haren gemakkelijker van de huid te krijgen) en die worstelend verdrinken. En als de dieren eenmaal dood zijn en op de lopende band worden vervoerd, hebben de keurmeesters precies 11 seconden om te zien of het vlees tekenen van ziekte vertoont, of om besmettingen te constateren. Af en toe wordt er een steekproef gedaan, maar dat schijnt doorgestoken kaart te zijn: zieke delen van de uitgekozen karkassen worden van tevoren afgesneden en weggegooid. Het reguliere slachten is dus niet alleen soms gruwelijk, het eindproduct kan ook gevaar voor de volksgezondheid opleveren.

Net als degene die mij deze berichten doorstuurde, dacht ik meteen aan de actie die de Partij voor de Dieren in het verleden voerde tegen de koosjere en de halal slacht. Die werden als ‘barbaars’ afgeschilderd, maar er werd met geen woord gerept over de praktijken in de reguliere slacht. Het is niet moeilijk te begrijpen waarom: de Nederlander laat zich niet graag zijn biefstuk, karbonaadje of kippenbout afnemen, dat levert geen stemmen op. Je hebt meer succes bij de kiezers als je de (onbekende) slachtmethodes van twee minderheidsgroepen belooft te verbieden.

Een paar jaar geleden werd ik in Amsterdam bij een verkiezingscampagne aangesproken door twee jonge meiden van de PvdD. Ik legde uit waarom ik absoluut niet op hun partij ging stemmen. Ze moesten maar eens gaan kijken hoe kleinschalig en zorgvuldig de koosjere slacht plaatsvindt, zei ik en begon uit te leggen over zeer scherpe messen waar geen braam aan mag zitten, dat het dier volkomen gezond moet zijn, et cetera. Het ene meisje zei: “Ja we hebben gevraagd of we er bij mochten zijn, maar ze wilden ons niet toelaten.” “Kun je zien dat ze wat te verbergen hebben”, vulde de ander meteen in. Van die laatste opmerking werd ik zo nijdig dat ik zonder verder praten doorliep. Als de PvdD inderdaad niet welkom was om de sjechieta een keer bij te wonen, lijkt me dat geen handig besluit. Misschien moet dat worden gekoppeld aan de verplichting dan ook een kijkje te gaan nemen bij een regulier abattoir. Zodat een vergelijking mogelijk is.

Dat het bij de koosjere slacht in Nederland fatsoenlijker toegaat, lijkt me in de eerste plaats het gevolg van de voorschriften voor sjechieta, (dieren mogen de slacht van het voorgaande dier niet kunnen zien bijvoorbeeld). En in de tweede plaats vooral het gevolg van de kleinschaligheid, waardoor de voorschriften nauwkeurig kunnen worden gevolgd en er tijd is om het vlees daarna gedetailleerd te controleren. Als er op zo’n industriële schaal zou moeten worden geslacht als bij de reguliere slacht, zou er eerder iets mis kunnen gaan. Ik zou mijn hand er niet voor in het vuur willen steken dat al het vlees-met-hechsjer in de Israëlische supermarkten aan de hoge eisen van het kasjroet voldoet, vooral wat de behandeling van dieren voor de slacht betreft.

In het verleden (2012, 2015) hebben Israëlische dierenbeschermingsorganisaties undercover gefilmd bij de twee grootste slachthuizen in Israël, Badach in Deir-al-Asad en Tnuva’s Adom Adom in Beit She’an. In beide slachthuizen werden dieren extreem wreed behandeld (met elektrische schokken gestimuleerd om door te lopen, of geslagen en getrapt) en werden de sjechieta-voorschriften op grove wijze geschonden (kalveren die door een niet-deskundig uitgevoerde halssnede nog niet dood zijn en al opgehangen worden en dergelijke). Het vlees uit Badach wordt als glatt-kosher verkocht onder Badatz hechsjer. Kortom, door de ‘productiedruk’ in deze slachterijen is werkelijk koosjer slachten niet mogelijk; een hechsjer op deze producten is een aanfluiting.

Rabbijn Asa Keisar is een Israëlische geleerde op het gebied van religie en voorstander van veganisme. Hij groeide op in een orthodox Jemenitisch gezin. In zijn boek Velifnei Iver (Voor de blinde, een toespeling op het verbod uit Leviticus om een struikelblok te plaatsen voor de voeten van een mens die blind is) constateert hij dat het eten van vlees, zuivel en eieren volgens de Tora niet langer is toegestaan, gezien de mate van wreedheid die dieren in de bio-industrie ondergaan. “Om je aan de geboden te houden kun je niet langer vlees eten.”

Op initiatief van rabbijn David Rosen, voormalig operrabbijn van Ierland, die tegenwoordig in Jeruzalem woont en werkt, ondertekenden zeventig rabbijnen uit alle windstreken (onder wie onze ‘eigen’ Nathan Lopes Cardozo en de Amerikaanse Shefa Gold) een verklaring waarin ze Joden oproepen af te zien van dierlijke producten, omdat de bio-industrie het Joodse verbod tsa’ar baalei chaim overtreedt, dat wil zeggen het verbod op het mishandelen van dieren. Rosen noemt in het bijzonder de transportmethodes van dieren naar het slachthuis (te veel dieren opeen gepropt, die niet bij water kunnen komen) en het volpompen van vee, vooral melkkoeien, met hormonen en antibiotica om de melkopbrengst te vergroten. Een Amerikaanse halachische autoriteit heeft na inspectie van koeienkarkassen verklaard dat hun interne organen zulke afwijkingen vertoonden dat ze als treif moesten worden beschouwd – en dat geldt dan ook voor de melk van zulke treif verklaarde koeien.

Bio-industrie en dierenwelzijn gaan in ieder geval niet samen, zelfs niet bij de koosjere slacht, tenzij die op kleine schaal plaatsvindt. Dus: eet minder of geen vlees, minder of geen zuivel, minder of geen eieren. (Volgende keer misschien over de bloei van veganistische restaurants in Israël.)

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
dec 2019Zwerfkatten
nov 2019Aanklacht
nov 2019Raketten op het zuiden van Israël
okt 2019Acharé HaChagim
okt 2019Notities bij de Hoge Feestdagen
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël