inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 12 februari 2016

Over het Israëlische kabinetsbesluit om een aparte egalitaire gebedsruimte te creëren bij Robinson’s Arch, een verlengstuk van de Kotel (de Klaagmuur) komen uit Israël gemengde reacties, niet allemaal even juichend als men in Nederland misschien zou denken. Daarbij is het goed te beseffen dat WoW (Women of the Wall) vanaf het prille begin in 1988 niet alleen bestond uit reform of conservative vrouwen, maar ook uit modern-orthodoxe vrouwen. Het ging hen erom, op een gelijkwaardige manier te kunnen bidden bij de Kotel, zoals de heren aan de andere kant van de mechitza: met een talliet, eventueel met tefillien (gebedsriemen), gebeden te kunnen zingen en te kunnen lezen uit een eigen Tora-rol. De modern-orthodoxe kerngroep trok al snel veel meer vrouwen aan, uit conservative of reform bewegingen.

Zoals Eric Yoffie, voormalig hoofd van de Amerikaanse Union for Reform Judaism schrijft: veel van de vrouwen die in het begin deel uitmaakten van WoW waren nooit geïnteresseerd in deelname aan ‘gemengd bidden’ met mannen samen, en ook niet in een andere locatie dan de vrouwenafdeling van de Kotel. Deze modern-orthodoxe vrouwen, afkomstig uit het Hartman Instituut, en uit synagogen als Shira Hadasha en Yedidya, zijn de verliezers van het proces – want wat er nu uit is gekomen, is een aparte locatie voor het houden van egalitaire diensten (mannen en vrouwen samen, vrouwen kunnen talliet et cetera dragen), een gebedsruimte dus voor reform, conservative en jewish renewal Joden. En als gevolg van dit besluit heeft rabbijn Shmuel Rabinowitz, ‘de rabbijn van de Kotel’, laten weten dat het voortaan niet meer toegestaan is dat vrouwen met een talliet et cetera diensten houden aan de vrouwenkant van de Kotel, nu er een plek voor egalitaire diensten wordt gerealiseerd. Kortom: in plaats van: ‘de baardmannen hebben verloren’ kun je evengoed of -kwaad zeggen: de greep van de ultra-orthodoxie is vanaf nu officieel gesanctioneerd. Het kan trouwens nog wel enkele jaren duren voordat de locatie bij Robinson’s Arch echt geschikt is gemaakt voor circa 450 mensen, zoals het plan is.

De scherpste aanval op de creatie van een egalitaire gebedsruimte kwam van Phyllis Chesler, de Amerikaanse feministe, schrijfster van onder andere Women and Madness (1977) en With Child; a Diary of Motherhood (1979). Zij was in 1988 een van de eerste vrouwen die betrokken was bij WoW, ze maakt nu deel uit van de afgesplitste ‘Original WoW’ en verwijt Anat Hoffman dat ze de vrouwenactie heeft uitverkocht en tevreden is met een overwinning voor de reform en conservative stromingen. “Ze heeft onze halachische visie verraden.” Hoffman verdedigt zich door te zeggen dat Chesler en haar medestrijdsters, die bijna allemaal in de V.S. of Canada wonen, geen idee heeft van de realiteit in Israël, van de machtspositie van de ultra-orthodoxie, en dat dit het beste compromis was dat er uit te halen viel. Kortom: niet alleen een kloof tussen rekkelijken en preciezen, maar ook tussen de politiek van de egalitaire stroming en van het orthodoxe feminisme.

Rabbijn Weiman-Kelman van Kol Haneshama, een van de twee reform sjoels in Jeruzalem, feliciteert allereerst Anat Hoffman en de IRAC met het behaalde resultaat, maar eigenlijk heeft hij niet veel op met de Kotel: “I don’t think it deserves a central space in the spiritual lives of Reform Jews”. Hij haalt een anekdote aan over een Indiase Swami die een bezoek wilde brengen aan Jeruzalem en door een orthodox-Joodse vriend gewaarschuwd werd om voorzichtig te zijn bij de Kotel: “Ze zouden je wel eens als een afgodendienaar kunnen zien”. “Maar de Klaagmuur is toch de plek waar Joden stenen aanbidden?” zei de Swami. Weiman-Kelman wijst op het gevaar dat nationalistische bewegingen als de Temple Mount Faithful dit kabinetsbesluit kunnen aangrijpen om te eisen dat Joden nu ook mogen bidden op de Tempelberg. Even afgezien van Halachische bezwaren, is hij in theorie voor dit recht, maar vindt het absoluut niet wijs om dat recht in de huidige politieke situatie op te eisen. “Onze strijd voor gelijkberechtiging vindt niet plaats in een vacuüm – iedere verandering in het zogenaamde Holy Basin kan onvoorziene gevolgen hebben,” waarschuwt hij. Van Palestijnse zijde is ook onmiddellijk geprotesteerd: de minister van religieuze zaken, Youssef Ideiss, noemt de uitbreiding van de gebedsruimte het verbreken van de status quo en beschuldigt Israël ogenblikkelijk van het ‘verjudaïseren van een heilige Islamitische plek die in 1967 onteigend werd’.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël