inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en praktijk van traumaverwerking in dromen; en energetische geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’) en Johrei( Japans).

vrijdag 8 augustus 2014

Sjabbat twee weken geleden was er een bar mitswa in Kol Hanesjama, de reformsjoel in Baka'a, Jeruzalem. Een vrolijke, lawaaiige dienst, door de vele kinderen die er waren. Kleuters, peuters en baby’s werden door een paar ouders beziggehouden in een speelhoek van de sjoel. Ik keek naar al die kleintjes en vroeg me af hoeveel van hen - vast een groot aantal, want kinderen van een goed opgeleide zionistische generatie - over twintig jaar als soldaten Israël nog steeds zouden moeten verdedigen.

En nu is er een staakt-het-vuren. Ik heb van de rust gebruik gemaakt om voor mijn werk de cliënt te bezoeken die in een stad dichtbij de Gazastrook woont, dat kan nu. En je weet niet hoe lang het vuren werkelijk gestaakt wordt. Tijdens ons gesprek liet de cliënt me de bomvrije ruimte in zijn huis zien: een ruimte ter grote van een flinke kast, in het souterrain, onder de grond. Er lagen twee dunne schuimplastic kampeermatrasjes. Daar sliep het echtpaar tijdens de gehele Gaza-oorlog, want hun slaapkamer is op de tweede verdieping en in de 15 seconden die je hebt na een alarm, konden ze niet op tijd in het souterrain komen.

Er blijkt een vrij diepe kloof te gapen tussen hoe men in Israël over deze Operatie Protective Edge denkt, en hoe men er in Nederland over denkt. Ik kan iedereen aanraden om het nieuws te volgen via de Ynet News website, die is in mijn ervaring qua feiten de betrouwbaarste. De beelden van wanhopige mensen in de Gazastrook, van ziekenhuizen waar geen plaats meer is voor gewonden, van doden onder het puin, van gewonde kinderen, van kapot geschoten huizen en moskeeën, zijn ook verschrikkelijk. Maar waarom mocht de burgerbevolking van Gaza niet schuilen in de tunnels, twintig tot dertig meter ondergronds, waar de strijders wel veilig konden zitten? Journalisten die terugkomen uit Gaza vertellen dat er wel degelijk raketten werden afgevuurd vlakbij woonhuizen of ziekenhuizen. En dat ze bedreigd werden als ze dat wilden filmen of verslaan. Er zijn video’s waarin woedende Palestijnse vrouwen vertellen dat Hamas-strijders hen tegenhouden om uit hun huizen te vluchten, nadat Israël hen heeft gewaarschuwd om weg te gaan. In de virtuele oorlog op internet die ik al die tijd heb gevolgd, kwam ergens een interview voorbij met een jonge Palestijnse die glashard beweerde: “Israël heeft ons verboden om schuilkelders te bouwen.” En Bertus Hendriks van het Palestina Comité noemde Hamas “een religieus geïnspireerde verzetsbeweging.” (Beelden van pacifistische dominees komen daarbij op, van Martin Luther King en van Ghandi). Net zo’n religieus geïnspireerde verzetsbeweging als Isis en Al Qaida, neem ik aan. De Gazanen zitten in een klote-situatie met dichte grenzen, gevangen tussen Israël en Egypte. Maar de gewelddadige manier waarop Hamas, Islamic Jihad en andere islamistische groepen een einde denken te maken aan dat isolement, duwt de Gazaanse bevolking alleen maar dieper in de blubber. Het gaat ze kennelijk in de eerste plaats om de vernietiging van Israël, niet om de bewegingsvrijheid van de bevolking in Gaza.

In Israël komen de kinderen (zonen meestal) die in Gaza of het zuiden van Israël gelegerd waren, nu thuis. Of ze komen nooit meer thuis. En die thuis komen, hebben vreselijke dingen gezien of vreselijke dingen gedaan. Vrienden uit hun eenheid zijn voor hun ogen gedood of gewond; en ze hebben zelf moeten doden, iets wat ook een onuitwisbare indruk maakt op de ziel, zeker de ziel die nog geen eelt heeft gevormd om de verschrikkingen niet te hoeven voelen. Hetzelfde geldt voor Gaza, met meer dan 1.800 doden, waarvan 20% kinderen (en waarschijnlijk de helft Islamitische strijders, gezien de statistiek van de dodencijfers; de meeste doden zijn gevallen onder jonge mannen tussen 17 en 30 jaar, met een uitschieter in de leeftijd tussen 21 en 27 jaar; informatie Time, 29 juli jongstleden). Er zijn 32 aanvalstunnels vernietigd, zegt de IDF, maar of dat alle aanwezige tunnels zijn, is niet zeker. Bewoners van de kibboetsiem en stadjes direct naast de Gazastrook zijn er niet gerust op – het denkbeeld van nog niet ontdekte tunnels waaruit Islamitische strijders opduiken, lijkt teveel op de angsten die je als kind hebt voor een engerd onder je bed – en deze keer kunnen de volwassenen je niet geruststellen.

Journalist Anshel Pfeiffer schreef 1 augustus een column in Ha'aretz over ‘de fases die je doorloopt als je in Israël opgroeit’: “Je herinnert je altijd je eerste gesneuvelde soldaat,” schrijft hij. Hij was zelf tien jaar en het ging om een ex-leerling van zijn school, die door de herdenkingen op school opeens meer was dan een naam. “Later ben je oud genoeg om de begrafenissen bij te wonen van jongens die je zelf kende, die een paar klassen hoger zaten op de middelbare school. Dan zit je opeens in fase twee, en zit je zelf in het leger en kom je uitgeput thuis in je vuile legerkloffie. En de begrafenissen van soldaten die in Libanon werden gedood, op de Westoever, in Gaza of in stomme ongelukken, zijn degenen met wie je een tent hebt gedeeld. Twintig jaar lang heb je vrienden en collega’s in elke legereenheid en aan ieder front, als dienstplichtigen, reservisten en beroepsofficieren. En dan, derde fase, ben je opeens 40 en krijg je een bedankbrief voor al die jaren dat je dienst hebt gedaan. En niets kan je voorbereiden op het moment waarop de volgende oorlogsoperatie komt en je daar als ouder in staat, je bent al twintig jaar ‘ouder’, maar opeens worden je kinderen opgeroepen. Het is niet alleen de vreselijke angst voor de Jobstijding, de fatale klop op de deur, maar ook het besef dat de verantwoordelijkheid om oorlog te voeren nu is overgegaan op jouw kinderen en de kinderen van je vrienden. Je kunt bang zijn of trots, en de neiging voelen om ze in bescherming te nemen, maar je weet ook dat je hebt gefaald - je bent deel van weer een generatie Israëli’s die niet in staat zijn geweest de volgende generatie vrede met de buurlanden na te laten.”

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
dec 2019Zwerfkatten
nov 2019Aanklacht
nov 2019Raketten op het zuiden van Israël
okt 2019Acharé HaChagim
okt 2019Notities bij de Hoge Feestdagen
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël