inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en praktijk van traumaverwerking in dromen; en energetische geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’) en Johrei( Japans).

vrijdag 23 oktober 2015

De laatste dagen hoor ik ’s ochtends, ‘s avonds, ’s nachts, aan een stuk door het geronk van politiehelikopters boven Jeruzalem. Ik slaap er onrustig door, word midden in de nacht wakker en ’s ochtends, veel te vroeg, zet ik de computer al aan om te zien welke aanslagen er nu weer zijn geweest. Er is een discussie in de media of we nu een derde intifada beleven of niet. Wat kan ons die termen schelen, het is onveilig op straat, al worden er geen bussen opgeblazen met twintig of dertig slachtoffers in één gruwelijke keer, maar je kunt waar dan ook worden neergestoken, beschoten of met opzet worden overreden. Ik ben het eens met Asher Schechter, een Ha’aretz-journalist die op 16 oktober schreef:

“… Dit is geen intifada. Dit is iets onheilspellenders. Een angstaanjagende voorvertoning van een bi-nationaal Israël, zoals het in de praktijk al grotendeels bestaat. (…) Dit is wat er nu overblijft: twee elkaar als vijand beschouwende volkeren die tegen hun zin een stuk land delen, elkaar afslachtend met alles waar ze de hand maar op kunnen leggen, zoals ze de afgelopen 100 jaar hebben gedaan, maar nu met nog minder hoop op een vreedzame toekomst of zelfs maar co-existentie.”

Net als velen wijt hij deze hopeloos lijkende situatie aan het politieke vacuüm, waarin noch Netanjahoe, noch Abbas, noch Herzog een plan voor de toekomst hebben. De ontwerpers van de tweestaten oplossing hebben de regering steeds gewaarschuwd voor de schijnbare oplossing van ‘één staat voor twee volkeren’ en dit is wat we nu voor onze ogen zien: individuele Palestijnse jongeren die de zaak in eigen hand nemen, door over te gaan tot terreur tegen Israëlische burgers en soldaten. Niet alleen op de Westoever, maar ook in Israël zelf. Niet centraal georganiseerd door Fatah, Hamas, of Islamitische Jihad, wel door hen opgehitst, aangemoedigd en toegejuicht. Ook aan Israëlische kant is al een keer de zaak in eigen hand genomen toen een Eritrese man die per abuis voor terrorist werd aangezien, nadat hij was neergeschoten, door omstanders werd geschopt en mishandeld. Ik hoop op een strenge straf voor die laatsten, al is na lijkschouwing geconstateerd dat de man is overleden aan de schotwond en ze dus niet voor doodslag kunnen worden vervolgd.

Wat doet het met je, deze golf van lone wolf-aanslagen? Ik pas zelf mijn dagelijkse routine aan. Wandel niet meer in mijn eentje over de voormalige spoorlijn, nu getransformeerd tot een groene wandel- en fietsroute, helemaal tot aan Malcha. Ik bedoel, ik loop er nog wel in mijn eentje, maar niet meer op het mooiste stuk waar je aan twee kanten wordt omgeven door Arabische dorpen. En ik loop er niet meer ’s avonds. Ik merk dat ik überhaupt niet zoveel meer ’s avonds buiten ben. De voortdurende spanning maakt me zo moe dat ik veel vroeger mijn bed induik, op de computer via Uitzending Gemist een Nederlands programma aanzet en in slaap val voor het programma is afgelopen. Een dag geleden droomde ik dat er een aardbeving was in Jeruzalem: ik opende de deur van mijn huis terwijl de grond golfde, en er kwam een stoet met grauwe as bedekte mensen naar binnen, mensen die ik vaag kende. Ik hoop dat de droom de huidige toestand van aanslagen symboliseert, en dat we niet ook nog eens te maken krijgen met een echte aardbeving.

Vorige week vrijdag werd ik opgebeld door D., een vriend met een Nederlandse achtergrond, hij woont met vrouw en drie kinderen in het centrum van Jeruzalem. Hij was panisch en heel somber over de toekomst hier, zag geen oplossing meer. Zijn vrouw en hij durven de kinderen niet meer met de bus of de sneltram naar school te laten gaan, en sturen ze nu met taxi’s, wat ze absoluut niet kunnen betalen – ze kunnen zich ook geen auto permitteren. De 17-jarige dochter van vriendin Y. durfde de eerste dagen van de aanslagen niet eens meer de straat op. Nu wel weer, maar ze wordt door Y. per auto overal naar toe gebracht, school, de tandarts, of naar haar vriendje. Dat geldt voor veel opgroeiende kinderen. Wèg onafhankelijkheid, opeens worden ze weer door hun ouders als kleuters gehaald en gebracht. Niet iedereen kan natuurlijk zo voor taxichauffeur spelen zonder z’n baan op te zeggen. Toen ik me voor het eerst weer per bus naar Machanee Jehoeda waagde, kwam ik op de terugweg in de bus N. tegen, een vrolijke blozende sociaal werkster die ik ken van de progressieve sjoel Kol Hanesjama. Haar jongste zoon is net in volle glorie in die sjoel bar mitswe geworden. Ze zat te bellen met haar oudste dochter die in Ra’anana woont, een rustige welvarende voorstad van Tel Aviv, waar veel westerse immigranten wonen. Op 13 oktober vonden daar onverwachts twee ‘steekincidenten’ plaats, bij een bushalte en later nog een keer op het terras van een café, gelukkig geen doden, wel verschillende gewonden. De aanvallers werden overmeesterd door omstanders en later gearresteerd. N. zegt: “Ja, ik laat mijn kinderen hun gang gaan, ze gaan gewoon met de bus, je kunt je leven niet laten bepalen door die terreur.” Wel voegt ze er aan toe: “Godzijdank voor de smartphone.”

Het is voor progressieve ouders ook lastig te bepalen wat voor boodschap ze hun kinderen moeten geven, op straat en in de bus. Journaliste Allison Kaplan Sommer schrijft daarover in Ha’aretz. (En het valt me meteen op hoe zij, als vrouw, veel genuanceerder schrijft dan Gideon Levy, die alles extreem zwart-wit ziet en die ik daarom alleen nog met moeite lees). Kaplan Sommer schrijft dat als je een rechtse hardliner bent, je gewoon zegt: “Kijk uit, alle Palestijnse Arabieren zijn gevaarlijk, blijf bij ze uit de buurt.” Maar hoe vind je als progressieve ouder een evenwicht tussen enerzijds zorgen dat je kinderen zichzelf beschermen, en anderzijds ze geen racistische boodschap meegeven? “We willen onze kostbare kinderen in leven houden – maar we willen tegelijkertijd de hoop in leven houden dat ze een vreedzame toekomst hebben,” verwoordt ze het dilemma.

Delen |

Reacties

Ada

vrijdag 23 oktober 2015
Een paar jaar geleden zat ik naast je in het vliegtuig.Toen was het redelijk rustig in Jerusalem.Nu zijn we net terug inNederland en hebben de laatste dagen in Jerusalem wel wat meegekregen van die stabbings.Wie is nog te vertrouwen??Moet je je emoena van Hashem krijgen,van Rav Arzi,van "de wereld upside down"
Ik weet het niet meer.Onze dochter verhuist binnenkort naar de oude stad,onze kleinzoon zit op Silbermanmechina......,Doorleven en vertrouwen,Dat geldt voor ons allemaal,dank je voor je eerlijke artikel en wandel toch maar over die mooie fietsbaan naar het oude heerlijke vernieuwde station
Ada

Eva van Sonderen

vrijdag 6 november 2015
Dank je Ada! Ben ook alweer naar The First Station gaan lopen. Heb een goede sjabbat!

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
dec 2019Zwerfkatten
nov 2019Aanklacht
nov 2019Raketten op het zuiden van Israël
okt 2019Acharé HaChagim
okt 2019Notities bij de Hoge Feestdagen
sep 2019Verkiezingen: vermoeidheid en besluiteloosheid
aug 2019Warm, warmer, heet – Israël over tachtig jaar
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël