inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 20 april 2018

Woensdag om elf uur ’s ochtends klinken de sirenes op Jom Hazikaron. Ik sta op dat ogenblik in een tuin, kijk naar de bloeiende rozen, de minuscule knopjes in de olijfboom en hoor niets anders dan het gekwetter van vogels, verder is het twee minuten doodstil. Als het gehuil van de sirenes langzaam wegsterft beginnen de auto’s weer te rijden.

De dag tevoren liep ik naar de Kotel (de Klaagmuur). Ik had een opdracht, die te maken heeft met mijn Amsterdamse buurvrouw J. Toen ik haar een paar weken geleden zag, nam ik eerst aan dat J. kanker had, net als haar oudere zus die ongeveer twee jaar geleden overleed. Ze was broodmager, woog nog maar veertig kilo. Later bleek dat ze aan een vorm van anorexia lijdt, ontwikkeld na de dood van het eerder genoemde zusje, en andere nare gebeurtenissen die haar wankele evenwicht hebben verstoord. Ik heb haar beloofd een gebed om genezing in de spleten van de Klaagmuur te stoppen. Als ze weer gaat eten en op gewicht komt, heeft een andere zus een vakantie in het Heilige Land beloofd. Het minste dat ik kan bijdragen, is de bede in de brievenbus van de Eeuwige te stoppen.

Het was druk op het grote plein, groepen soldaten en toeristen, maar de Kotel zelf bleek onbenaderbaar, afgescheiden met talloze hekken, waarschijnlijk vanwege herdenkingen. Ik heb het gebed maar op enige afstand gezegd, en kom op een normale dag nog eens met het briefje. Terug naar het centrum van de stad, waar het eveneens wemelde van de toeristen; de lucht was zoel, mensen zaten een uur voor de sirenes van acht uur Jom Hazikaron zouden inluiden, nog op terrassen te eten.

‘s Avonds, na de sirene om acht uur, volgde ik de officiële ceremonie op Har Herzl via een live internet verbinding. Behalve 23.646 gesneuvelde militairen worden er 3.134 slachtoffers van terreuraanslagen herdacht. Netanjahoe miste ik, maar (president) Ruby Rivlin, die altijd als een gemoedelijke beer overkomt, hoorde ik wel, en ook minister van Defensie Lieberman, (die zijn best had gedaan een alternatieve herdenking van Israëli’s en Palestijnen te dwarsbomen, zie hieronder).

Het meest aangrijpend vond ik de getuigenis van de weduwe van de aanslag in de nederzetting Halamish, in juli 2017. Daar drong een jonge Palestijn het huis binnen waar de familie Salomon de geboorte van een nieuw kleinkind aan het vieren was. Hij wist drie mensen dood te steken, maar voor hij ook de moeder – die zich met vijf kinderen in een slaapkamer had verstopt – had kunnen vermoorden, kwam een soldaat bij de buren af op het geschreeuw en wist hem door het raam heen te raken en in bedwang te houden tot er versterking kwam. De moordenaar, die aanhanger van Hamas bleek te zijn, werd door een militaire rechtbank tot vijf maal levenslang veroordeeld. De weduwe vertelde hoe zij, verstopt in de slaapkamer, hoorde hoe hij de anderen afmaakte en hoe zij niets anders kon doen dan zich met alle kinderen doodstil te houden. Haar dochtertje van circa acht jaar las een brief aan haar papa voor, maar barstte daarbij af en toe in tranen uit.

Tezelfdertijd hielden Combatants for Peace en Family Forum voor de dertiende keer een eigen herdenking onder de noemer ‘Remembering Our Joint Future’ in het Yarkonpark in Tel Aviv. Family Forum wordt gevormd door Israëlische en Palestijnse families die één of meer familieleden hebben verloren in het Palestijns-Israëlisch conflict, hetzij door oorlogsgeweld, hetzij door terreur. Mensen die hebben besloten niet te reageren vanuit haat, maar elkaar te ontmoeten in het verdriet en de rouw. Als het aan Lieberman had gelegen, waren de Palestijnse deelnemers Israël niet binnengekomen, maar het Hooggerechtshof vernietigde op het laatste moment zijn verbodsbepaling. Schrijver David Grossman, die zijn zoon Oeri heeft verloren in de Tweede Libanonoorlog, sprak daar. Hij hield de meest eerlijke, menselijke, kritische en tegelijk hoopvolle toespraak die ik deze dag heb gehoord. Hij begon te zeggen hoe pijnlijk het na twaalf jaar nog is om in het openbaar over Oeri te spreken: “het is moeilijk en vermoeiend om de hele tijd te vechten tegen de zwaartekracht van het verlies.” Hij vertelde hoe verleidelijk het is om te vervallen in gevoelens van woede en wraak. Maar zodra hij aan die gevoelens wil toegeven, merkt hij “dat ik het levende contact met mijn zoon verlies.” Hij vroeg het Israëlische publiek om deze gezinnen, die níet oproepen tot haat en wraak, te respecteren: “als de definitie ‘beroofde familie’ echt gemeend is, respecteer dan onze weg. (…) Dit is onze manier om betekenis te geven aan de dood van onze geliefden, en aan ons leven na hun dood.”

Over het 70-jarig bestaan van Israël zei Grossman dat “wij als Israëli’s zelfs na zeventig jaar nog niet echt thuis zijn – hoeveel van patriottische honing druipende woorden er de komende dagen ook worden gesproken. We zijn nog niet thuis. (…) Nu, zeventig jaar later, is Israël misschien een sterke vesting, maar het is nog geen thuis.” Hij vervolgde dat de complexe relatie tussen Israëli’s en Palestijnen in een korte formule kan worden samengevat: als Palestijnen geen thuis hebben, zullen Israëli’s dat ook niet hebben. En omgekeerd.

Grossman zei dat Israëli’s terecht trots zijn op de vele prestaties op het gebied van industrie en landbouw, cultuur en kunst, medische uitvindingen en economie. (Hij vergat de vorderingen op culinair gebied te noemen.) Maar hij wees ook op alles wat niet klopt: de bezetting van Palestijnse gebieden en de onderdrukking van de Palestijnse bevolking daar; de deals die de regering tracht te sluiten met landen als Oeganda en Rwanda wat betreft de uitzetting van asielzoekers; de ondermijning van democratische instituties als het Hooggerechtshof; de steeds groter wordende kloof tussen arm en rijk in Israël.

Grossman besloot zijn toespraak met het uitspreken van de hoop dat “we nog vele jaren en vele generaties van kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen zullen vieren, veilig, vreedzaam en creatief, en – het allerbelangrijkste – in een rustige dagelijkse routine als goede buren; en dat we ons allemaal thuis zullen voelen.” Binnenkort neemt hij de Israëlprijs voor Literatuur in ontvangst. Hij verklaarde het geld te zullen verdelen tussen Family Forum en de organisatie Elifelet, die zorg draagt voor kinderen van asielzoekers. Het geld kan worden gebruikt voor het inrichten van betere crèches dan de ‘kinderpakhuizen’ die er nu zijn.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël