inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Eva van Sonderen

Eva van Sonderen (1948) studeerde Engels aan het Nutsseminarium en sociologie/sociale geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiepte ze zich in Jungiaanse psychologie en later in het werken aan dromen in droomgroepen (o.l.v.Robert Bosmak). Ze ging aan de slag als vertaalster en free-lance journaliste, publiceerde her en der verhalen en artikelen, o.a. in De Gids, De Groene Amsterdammer en Bres. Eva werkte mee aan het boek 'Israel: een blanco cheque?' (Amphora/Van Gennep 1983). Van 1985 tot 1988 maakte ze deel uit van de vrouwengroep De Nieuwe Wilden in de Poëzie, o.l.v.Elly de Waard. Vanaf 1990 was ze correspondente voor het NIW in Israël. Een aantal jaren heeft ze bijdragen geschreven voor Levend Joods Geloof en het Jonag Bulletin. In 2016 is ze opgehouden met haar werk als sociaal rapporteur in het kader van de WUV. Zo heeft ze nu volop tijd voor andere interesse gebieden, zoals theorie en practijk van traumaverwerking in dromen;alternatieve geneeswijzen, zoals Emotional Freedom Technique (‘Tapping’), Johrei,( Japans) en de door de Nederlandse Mireille Mettes onwikkelde MIR-zelfhelings methode.

vrijdag 2 augustus 2019

Drie weken geleden werd Els van Diggele op NPO 1 een kwartier ondervraagd over haar juist verschenen boekje De misleidingsindustrie. Hoe de Nederlandse media ons dagelijks beetnemen. Ik gebruik niet voor niets het woord ‘ondervraagd’, want het werd geen normaal interview. Het is achteraf nog als podcast te beluisteren.

De uitgever informeert het potentiële lezerspubliek waar het boek over gaat: “Iedere Nederlandse nieuwsconsument staat bloot aan een wijdverbreid, maar lang verzwegen fenomeen: emotionele betrokkenheid van de media, met partijdigheid tot gevolg.” Het meest duidelijke voorbeeld van de door emotionele stellingname eenzijdige en onvolledige berichtgeving is het Israëlisch-Palestijns conflict, aldus Els van Diggele, zelf historicus en journalist. Zij noemt haar boek, 120 bladzijden, zelf een pamflet.

Het boek begint met een opmerking van een zestienjarige jongen met wie Van Diggele in de trein in gesprek raakte. Toen hij hoorde dat zij als journaliste lang in Israël had verbleven, vroeg hij: hoe komt het eigenlijk dat al die Israëliërs al die Palestijnen willen doden? Die zwart-wit opmerking zette Van Diggele er toe aan zich uitgebreid te buigen over de berichtgeving in de Nederlandse media. “Had (die jongen) niet net zo goed de vraag kunnen stellen: waarom willen al die Israëliërs al die Palestijnen afslachten?”, vroeg Peter de Bie, de mannelijke interviewer. Van Diggele antwoordde dat dat niet het verhaal is dat de Nederlandse media brengen.

Ze sprak verder over de kuddementaliteit van de pers en andere media. Iedereen praat elkaar maar na: Israël slecht, Palestijnen goed. “Hoe is die kudde dan ontstaan?”, vroeg Mieke van der Wey, de intelligentste van de twee presentatoren. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw was alles wat Israël presteerde fantastisch en na de Zesdaagse oorlog is de sympathie die eerste de Joden gold, de andere kant opgegaan, aldus Van Diggele. De Bie sprong daarop in, dat was toch niet zo gek, Israël had nu het sterkste leger, zei hij vrij agressief. Hij leek vooral op zijn tenen getrapt door de titel van het boek, dat een bewuste misleiding zou suggereren. Van Diggele deed haar best om te laten zien dat het een onbewust proces is bij de media. Dat ze zich alleen maar afvroeg wat de reden van die eenzijdigheid is, waarom er bijvoorbeeld niet bekend is dat de Palestijnse president Abbas dolblij is met de bezetting van de Westoever, die hem politiek in het zadel houdt, en die anders aan Hamas zou toevallen. (Inmiddels heeft Abbas, nadat Israël in gebied A op de Westelijke Jordaanoever een flatgebouw heeft laten afbreken – een stompzinnige actie vind ik dat – aangekondigd de samenwerking met Israël op het gebied van de veiligheid op te zeggen.)

Ik zou op de vraag wat de oorzaak van de kuddementaliteit in de Nederlandse berichtgeving is, meteen hebben gewezen op het vooroorlogse antisemitisme, dat na de oorlog lange tijd door schuld- en schaamtegevoelens bedekt is geweest. Na de Zesdaagse oorlog waren die schuldgevoelens niet langer meer nodig, want kijk, de Israëli’s sloegen er ook op los, wat een opluchting, terug naar de oude vooroordelen. Dan zou de hel in het gesprek misschien helemaal zijn losgebroken, want er is tegenwoordig niets ergers dan iemand van vooroordelen tegen Joden beschuldigen. Al kijkend en luisterend bedacht ik dat Van Diggele te aardig en te beschaafd is om zo’n agressieve ondervraging te pareren – het interview werd snibbig afgesloten door Van der Wey. Misschien kan de uitgever zijn auteur ter bescherming enige mediatraining laten geven. Ik bewonder haar in ieder geval zeer, omdat ze de moed heeft dit gevoelige onderwerp aan te pakken.

Op een soort ‘speld in een hooiberg’ zoektocht naar een leuk truitje dat ik eens had gezien en dat de draagster in de Kinkerstraat had aangeschaft, liep ik een winkel met vrij opzichtige jurken en topjes binnen. De verkoopster was een hartelijke vrouw met lange woeste blonde krullen. Nadat ze me een tijdje had laten woelen in de rekken, sprak ze me aan. “Bent u een Joodse vrouw?” “Ja”, zei ik verrast. Op hetzelfde moment dat ze “Ik ook” antwoordde, zag ik een glinsterende chai aan een ketting om haar hals. We kletsten wat en ik vroeg haar of ze ooit vervelende opmerkingen kreeg. Zij niet, maar haar zoon en dochter wel, die hadden hun Davidssterretjes maar afgedaan. Of onder hun trui gaan dragen?, opperde ik. Nee, openlijk voor jezelf uitkomen of dan maar helemaal niet. Maar die chai, zei ze, dat herkennen mensen toch niet, dat is gewoon een leuk dingetje …

We praatten er over door en volgens haar kwamen de anti-Joodse opmerkingen altijd van moslims, vooral Marokkanen. En niet van andere Nederlanders?! Nee, beslist niet. Plotseling schakelde ze over op de Palestijnen, dat het toch wel erg was hoe die moesten leven, wat Israël hen aandeed. Els van Diggele, help, dacht ik. Ik zei nog iets over het verschil tussen het samenleven van Joden en Palestijnen in Israël zelf, en dat dat iets heel anders is dan de Westbank. Zou ik bij boekhandel Hoogstins het boekje kopen en het haar lenen? Ze zag er niet uit als iemand die boeken leest.

Een week later stond ik op vrijdagmiddag bij de kassa van de EkoPlaza in de J.P. Heyestraat, achter een vrouw met bijna zwart haar. We hadden elkaar eerder toegelachen. Zou ze Joods zijn, dacht ik, en vervolgens, zal wel niet, waarschijnlijk van Italiaanse afkomst. Toen ik afrekende wenste ze me ”Sjabbat sjalom!” Ik wenste dat blij verrast terug, en vroeg, hoe zag je dat aan mij? Ze wees op mijn open portemonnee, waarin een kaartje van Chabad zat.

Afgelopen zondagmiddag was ik met Y. op het Healing Garden Festival bij Zeewolde in de Flevopolder. Een kleinschalig festival waar je rustig je baby’s en kleine kinderen kunt meenemen. Een festival met kraampjes die vegetarisch voedsel serveren, waar yoga en meditatie wordt gegeven, waar wordt gedanst, in het IJsselmeer wordt gezwommen, bezoekers kunnen overnachten in kleurig beschilderde tipi’s en waar niet wordt gerookt, gesnoven of alcohol gebruikt, zelfs de weggooibekertjes zijn van composteerbare mais gemaakt. Waarom schrijf ik daar hier over, is er iets Joods aan? Op het eerste gezicht niet, meer hippie-heidens zal ik maar zeggen, maar de organisatrice, Sarah Schröder, die dit voor het tiende jaar deed, is Joods. Haar moeder en haar zoontjes, plus twee kinderen van haar zus bemanden een kraampje met gezonde drankjes, fruit en popcorn. Als er niet hier en daar bloot werd gezwommen, zouden Avraham Sand en Leah-Rivka Soetendorp met hun uitgelezen flesjes aromatherapie hier goed tussen passen.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Tisja beAv 2019 – “God on Trial”
aug 2019Ervaringen uit de diaspora
jun 2019Nechama Rivlin 1945-2019
mei 2019Bosbranden
mei 2019Songfestival
mei 2019Na de wapenstilstand
apr 2019Dovemansoren
mrt 2019Een ongewoon verhaal
mrt 2019Poerim in beeld
mrt 2019Stress hanteren en trauma’s kwijtraken
mrt 2019Lente in Amsterdam, winter in Jeruzalem
feb 2019Berichten uit de diaspora
jan 2019Overdenkingen na het overlijden van Amos Oz
dec 2018Een bezoek aan Tekoa
nov 2018Da'at Elyon
nov 2018Chaja Polak: ‘De man die geen hekel had aan Joden’
okt 2018Gesprek met Marceline Loridan-Ivens (2003)
sep 2018Ari Fuld z.l. – een sympathieke rechts-radicale settler
sep 2018Rosh Hasjana, goed en slecht nieuws
aug 2018Wel of niet (koosjer) vlees eten
jul 2018Tisja beAv – The joy of our heart has ceased, our dancing has turned into mourning
jul 2018In memoriam – Claude Lanzmann
jun 2018Pluralisme in Jeruzalem en Tel Aviv
mei 2018Pressurecooker Gaza ontploft
mei 2018Onnodige tragedie
apr 2018Israëls zeventigste verjaardag
apr 2018Lange, hete zomer
mrt 2018Een toevallig gevonden boek
mrt 2018Terugblik op Poerim
feb 2018Noodkreet
jan 2018Deportatie en verzet
jan 2018Doodstraf
dec 2017Rust en rumoer
nov 2017Meeliften op het dagboek van Anne Frank
okt 2017Noach, de zondvloed en (seksueel) geweld
okt 2017Vreugde van het water scheppen
okt 2017Een dinsdag in Jeruzalem
sep 2017New age, alt-right en antisemitisme
aug 2017De totale zonsverduistering
jul 2017De Kotel en de wet op bekering
jun 2017Geweld tegen Arabische vrouwen
mei 2017De zakenman en het fotomodel op bezoek in Jeruzalem
mei 2017Jom Hasjoa in Israël
apr 2017De maaltijd van de Moshiach
apr 2017Demonstreren in Jeruzalem
mrt 2017Weapons of the Spirit
mrt 2017Ana B’choach
feb 2017Emoties en de brit mila
jan 2017Een nieuwe koning in Egypte die Jozef niet had gekend
jan 2017Aanslag in Armon Hanatziv
jan 2017De rechtsstaat Israël
dec 2016Ellende en onheil
dec 2016Portefeuille
nov 2016Bosbranden
nov 2016Amerikaanse verkiezingen
okt 2016Sjana tova – van traditioneel tot vernieuwend
sep 2016Afscheid bij Crescas
sep 2016Prayer for the Soul and the Holy City
sep 2016Bariloche
aug 2016Gideon Levy
aug 2016Zomergasten en groene papegaaien
jul 2016Traditie en moderne ontwikkelingen
jun 2016In memoriam: Alegria
mei 2016Donkere wolken boven Zion?
mei 2016René Kahn – Tikoen Olam met behulp van psychofarmaca
apr 2016Overdenking bij de dood van Wim Brands
mrt 2016Denkflarden bij het samenstellen van sjlachmones
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem II – het French Hospice
mrt 2016Stervensbegeleiding in Jeruzalem
feb 2016Uitzichtloosheid in Gaza
feb 2016Separate but equal is not equal. Hebben vrouwen gewonnen, of de religieuze stromingen?
jan 2016Aanslagen op de Westoever
jan 2016Van Dis
dec 2015Het verschillende gebruik van messen
dec 2015Chanoeka 2015
nov 2015De oorlog van Gog en Magog
nov 2015Herdenking van de moord op Rabin
okt 2015Een bi-nationale staat voor twee volkeren
okt 2015De terreur van de lange messen
sep 2015Is er nog één Joods volk?
aug 2015Profetie
aug 2015Toch nog lichtpuntjes
jul 2015Tisja beAv 2015
jul 2015Een spook waart door Jeruzalem ...
jul 2015Tegengestelde verhalen - wat is waarheid
jun 2015Stedenband
jun 2015Licht en donker in Jeruzalem
mei 2015Catch the Jew! (Vang de Jood)
mei 2015Beth Mozes
apr 2015Tunnel of Hope
mrt 2015Angst en trauma hebben de verkiezingen gewonnen
mrt 2015Poeriem en Iran
feb 2015Nederlandse Joden, hier of daar
feb 2015Ibrahim Abu El-Hawa
jan 2015Verschillen in perceptie na de aanslagen in Parijs
jan 2015Journaal van te verwachten sneeuwstorm
jan 2015Het jaar 2014
dec 2014Chanoeka tussen Rechovot en Jeruzalem
dec 2014Welkom terug
nov 2014Door de Arabische sjoek
nov 2014Olijven plukken (2)
okt 2014Olijven plukken met Rabbis for Human Rights
okt 2014De goede oude tijd
okt 2014Onder de helm
sep 2014Rosj Hasjana 2014
sep 2014Berlijn en Jeruzalem
aug 2014Overwinning
aug 2014Staakt-het-vuren
jul 2014Oorlog en de as van de Rode Koe
jul 2014In Israël gebeurt in drie weken meer dan in Nederland in een jaar
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen - vervolg
jun 2014Hopen op het beste, het ergste vrezen
jun 2014Sjawoe’ot en de éénstaat oplossing
mei 2014Naar Tekoa
mei 2014Het Achterhuis voor tieners verklaard
mei 2014Anne Frank met luxe verwen-arrangement
apr 2014Jeruzalems begin en einde van Pesach
apr 2014Is er hoop na Kerry?
apr 2014De Holyland affaire
mrt 2014Nu al: pre-Pesachkoorts
mrt 2014Botsende klimaatzones en botsende belangen
feb 2014Diaspora-nieuws
feb 2014Ziekenfonds
jan 2014Landau over Sharon
jan 2014Afrikaanse asielzoekers in Tel Aviv
dec 2013Pre-Kersjt in Jeruzalem
dec 2013Een geurkaarsje voor Mandela
dec 2013Amos Oz, Chanoeka en Friedländer
nov 2013De Hollandsche Schouwburg. Theater, Deportatieplaats, Plek van Herinnering
nov 2013Filipijnen
nov 2013Bethlehem, de film
okt 2013Aviva Zornberg over de akeda
okt 2013De Kabbala van rabbijn Ashlag
sep 2013Wie verdient er nu de Nobelprijs?
aug 2013Scheermes en scheerkwast bij de hand houden
aug 2013Een relatief rustig eiland
aug 2013Gasmasker
jul 2013Tisja Be'Av
jul 2013Dertigste Jeruzalem Filmfestival
jul 2013Tel Aviv, stad van tegenstellingen
jun 2013Hitte
jun 2013Rosj Chodesj Tammoez
jun 2013'De vijand'
mei 2013Een echte seculiere sjabbatsfeer
mei 2013Onderduiken in de apenrots
apr 2013In dienst gaan
apr 2013Zon en zingeving in Israël
mrt 2013Kitniyot
mrt 2013Chamsin
mrt 2013Rabbi Menachem Froman, van Goesj Emoeniem tot Jerusalem Peacemaker
mrt 2013Conflict bereikt tuinhekje
feb 2013David Hartman - zichrono livracha
jan 2013The day after
jan 2013Ontregeld
jan 2013Lemaleh et hachalal
dec 2012Chanoeka in Nachlaot
nov 2012Oorlog met Gaza (2)
nov 2012Oorlog met Gaza
nov 2012New York
okt 2012Noach, de Zondvloed en zonne-energie
okt 2012Op de Machane Yehuda
sep 2012High Times – thuiskweek in Israël