inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Simon Soesan

Simon Soesan (1956, Beverwijk) woont sinds 1973 in Haifa, Israël, waar hij zijn eigen sales-en-marketing bureau had. Tegenwoordig is hij vertegenwoordiger van Keren Hayesod – United Israel Appeal in Duitsland. Soesan is bekend van columns in diverse Nederlandse bladen, zoals NRC-Handelsblad, het Reformatorisch Dagblad, Israël Actueel en het Nieuw Israelietisch Weekblad. Zijn korte verhalen werden gebundeld in 'Pita met hagelslag' (2005) en ‘Patatje vrede’ (2007), 'Apoetaah' (2016) is zijn derde boek en in juni 2018 is 'Ik ben jij' verschenen. Zijn familie en vriendschappen met Joden, Moslims en Christenen, inspireren hem bij het schrijven.

vrijdag 8 mei 2015

Joerek stond voor de deur en keek me vol verwachting aan. Zonder te vragen waar ik vandaan kwam begon hij in het Duits. "U wacht vast op iemand," was zijn constatering. Ik knikte.
"Prima business die Joden. Ze komen hier in alle soorten en maten. In grote groepen, kleine groepjes, in bussen en per auto. Zit u ook in de business?"
Ik besloot maar ja te knikken.

In feite stond ik net buiten het beruchte kamp Auschwitz-Birkenau op mijn levenspartner te wachten, die voor het vertrek uit dit vreselijke oord even naar het toilet was gegaan. Joerek, afkomstig uit de stad Oświęcim, waar het beruchte kamp naar is vernoemd, werkte daar als bewaker.
"Werkt u hier al lang?" besloot ik hem te vragen.
"Al vijftien jaar. Mijn vader heeft me aan deze job geholpen. Fantastische baan. Pa werkte hier ook. Mijn grootvader ook trouwens, die werkte hier toen jullie hier nog waren.” Hij keek me veelbetekenend aan. Het was duidelijk dat hij mij als Duitser beschouwde … “Dat waren nog eens tijden. Goed salaris, mooie uniformen, makkelijk werk, het liep hier allemaal als een trein. Letterlijk en figuurlijk." Hij moest om zijn eigen woordspeling lachen.
"En toen kwamen de Russen. Was niet makkelijk met ze, maar ze wilden deze plek wel bewaren, dus mijn vader kon hier ook aan het werk. Toen die Russen eindelijk vertrokken, kwamen er pas echt veel toeristen. Veel Joden. Die kwamen langs om te bidden en te janken. Allemaal hartstikke rijk natuurlijk.” Weer die blik … “Goeie fooien, bovenop een mooi salaris. Nee, we hebben niks te klagen hier. Dood of levend, aan Joden valt altijd te verdienen. Eigenlijk is het voor ons wat de Engelsen een Family Business noemen.”

Mijn vrouw kwam naar buiten en vroeg me iets. In het Ivriet. Joerek verstarde. "Waar zei je dat je vandaan kwam?" vroeg hij inmiddels achterdochtig. "Dat had ik nog niet gezegd. Uit Israël.” Zijn gezicht sprak boekdelen. Zonder nog iets te zeggen, liep hij weg om een heel stuk verderop te gaan staan.

Wat later, in het Auschwitzmuseum, na een lang stuk lopen door het Stammlager, het eerste kamp van Auschwitz, besloot ik wat opzoekwerk te doen in de computer die door het publiek gebruikt kan worden. Onder de naam Soesan vond ik 70 personen die daar afgeslacht zijn. Waaronder een Rachel Soesan, 4 jaar oud, die, nadat dokter Mengele uitgebreid op haar geëxperimenteerd had, naar de gaskamer was gestuurd. Ook vond ik in dit elektronisch archief de broers van mijn zwager. Uiteraard vond ik ook de naam van mijn oom, Simon Caun, die op zestienjarige leeftijd werd opgeroepen om voor het Reich te komen werken, naar Westerbork vertrok en daar nog dezelfde nacht werd doorgestuurd naar Auschwitz. Daar aangekomen kreeg hij zelfs geen nummer. Hij werd van de trein naar de gaskamers geschopt en meteen vermoord.

De volgende dag was Stella onze gids in de Joodse wijk van Krakau, dat op circa 40 autominuten afstand van Auschwitz ligt. Hoewel … Joodse wijk … er woont geen Jood meer en alles wat er Joods uitziet of klinkt, van sjoel en restaurant tot Klezmer band, is niet Joods. "Totdat Spielberg hier kwam was deze wijk vrij stil. Maar na zijn film Schindler’s List kwamen er veel toeristen en wegens gebrek aan Joden moesten de inwoners van Krakau, eh … een beetje improviseren …” Ze keek ons een beetje besmuikt aan. “En omdat het voornamelijk Joden zijn die hier komen, noemen we de wijk zelf dan ook Joods Disneyland, want vrijwel alles is hier nep …"

Er zijn 68.000 Joden uit Krakau weggehaald, gedeporteerd naar de kampen en afgeslacht. Ook de moeder van Ronnie, een goede vriend van ons. Zijn moeder ging op 20-jarige leeftijd naar Auschwitz, samen met haar moeder. Ronnies grootvader stond op de lijst van Schindler, en werkte zodoende in de nu beroemde fabriek. Samen liepen zijn moeder en grootmoeder de Dodenmars van Auschwitz naar Bergen-Belsen. Op de dag van de bevrijding stierf zijn grootmoeder aan tyfus. Zijn moeder liep alleen terug. Van Bergen-Belsen naar Krakau, de enige plek die ze kende.
Uitgeput en uitgehongerd kwam ze daar na enkele weken aan. Poolse partizanen namen haar mee om haar vervolgens met zestien mannen te verkrachten. Later, veel later, bouwde ze haar leven op in Israël. Ronnie, een van haar zoons, werd piloot in het eerste Joodse leger in tweeduizend jaar. Driemaal is ze nog teruggegaan naar Auschwitz. Eenmaal met president Weizmann, eenmaal met haar zoon en later ook met haar kleinzoon. Dat was haar overwinning op de industriële volkerenmoord die de Duitsers, Polen en Oekraïeners hebben begaan.

Enkele jaren geleden onderzocht ik wat er met mijn oom Simon Caun is gebeurd. Ik heb daarover geschreven in de Nederlandse media. Nu ben ik bezig uit te zoeken wie de ‘held’ is geweest die mijn oom in Westerbork op de trein zette. Ik weet al wie ‘aan het werk’ waren in Auschwitz-Birkenau toen de trein daar aankwam op 22 juli 1942. Ik hoop ook nog te weten te komen wie mijn oom de gaskamer in schopte. Dat kan, omdat alles werd gedocumenteerd door die schoften. En het kan me niet schelen of ik de kinderen, kleinkinderen of achterkleinkinderen van het gespuis vind. Ik beschouw het als mijn verantwoordelijkheid om deze mensen daarmee te confronteren. Al weet ik dat zij er niets aan kunnen doen. Ze zijn nog niet klaar met me.
Dat is mijn zaak nu.
My business.
My family business.

© Simon Soesan

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
aug 2019Ontspoord, macht en verbeelding
jul 2019Bij hoog en laag
jun 2019Omgekeerde wereld
mei 2019Een kaart uit het verleden
apr 2019Kiezen
mrt 2019Gids voor de verwarde Israëlvolger
mrt 2019Nechama gaf een kus … aan mij en m’n zus
mrt 2019Niet uit hun naam
feb 2019Ik wil die naam terug
feb 2019Westerbork
jan 20196, 7
dec 2018Sapperdeflap – סאפרדפלאפ
nov 2018Dubbelganger
nov 2018Saba! Kijk mij eens!
nov 2018Antisemitisme? Prima toch?
okt 2018Veilig weer naar buiten
aug 2018Allemaal Israëli's
mei 2018Inpakken en wegwezen
mrt 2018Pesachfikkie met saba
mrt 2018Nee, nee en nog eens nee
mrt 2018Lente
feb 2018Wokkiewokkie
feb 2018Cadeautjes
dec 2017Get a life
dec 2017Ada
nov 2017Little criminals
nov 2017Sjalom chavera
nov 2017El Al
okt 2017Saba, water!
sep 2017UNEPTZO
sep 2017Bomba!
sep 2017Modern antisemitisme
aug 2017Bij de neus genomen
aug 2017Dubbele moraal
jun 2017Beschaamd
jun 2017De grote zorgen van Brave Burger S (BBS) – een waar gebeurd verhaal
mei 2017Chajaliem bodediem
apr 2017De nieuwe Jood
apr 2017Gematst
mrt 201775 jaar later, 79 namen
mrt 2017BN onder de BN'ers
mrt 2017Über alles
feb 2017Taxi Frankfurt
feb 2017Het lucifersdoosje
feb 20172 minuten, 37 seconden
feb 2017Bayt Cham
jan 2017Wraak is zoet
jan 2017Wij, het probleem
jul 201655432
jun 2016Piekiediekie
jun 2016Terreur
mei 2016Nee, saba!
mei 201647
mei 2016Am Jisraeel Chai
apr 2016Lone soldiers
apr 2016Opa, loop toch niet zo snel
mrt 2016Saba Balagan
mrt 2016Tekenles
feb 2016Dag speen!
feb 2016Dol fijn
feb 2016Stampen
jan 2016Heppikniegedaan
jan 2016Koekel met 350
jan 2016Vuurwerk
dec 2015Wintermarkt
dec 2015Feest der Feesten
nov 2015Ter informatie
nov 2015Steek je rijk (oftewel Steek van de week)
okt 2015Wat een spreker is die man
okt 2015Bezorgd
okt 2015Tot de volgende keer
sep 2015Op het terras
aug 2015Waar is Menachem?
aug 2015Dagje Dachau
aug 2015Voor de duidelijkheid
aug 2015Praatjes vullen geen straatjes
jul 2015Snurk
jul 2015Mijn mooie overhemd
jul 2015Geen probleem
jun 2015Sharien en de soldaten
jun 2015Ver-keuring
jun 2015Antisemitisme op Sicilië
mei 2015... aldus Mantsoer
mei 2015De smeichelaar
mei 2015Family Business
mei 2015De rotonde
apr 201567 jaar Israël
apr 2015Pesach-tsores
apr 2015Antisemieten
mrt 2015De Vrijmatzeballen – een duizenden jaren oud geheim gedeeltelijk ontrafeld
mrt 2015Eén li eretz acheret – ik heb geen ander land
feb 2015Het lek
feb 2015De bofkonten
feb 2015De verkleedpartij
jan 2015Terug naar de hel
jan 2015Je suis … wat …?
jan 2015Vader weet het beter
dec 2014De achterste rij in sjoel met Chanoeka …
dec 2014Gratis Krant
dec 2014De Karmelieten
nov 2014Samen. Leven.
nov 2014Wat een schandaal!
nov 2014Medor ledor
nov 2014De Makollet
okt 2014Dankbaar
okt 2014Justitie
okt 2014Ziekenfonds
okt 2014Een mitswe doen
okt 2014Vast wel
sep 2014Wij geloven in vrede
sep 2014Te gast
sep 2014Duitse worst
sep 2014Neumann
aug 2014Het verhaal van Chamdi en Maria
aug 2014Tsadok
aug 2014Inpakken en wegwezen
aug 2014Het tunnelongeluk
jul 2014Laat me niet lachen
jul 2014Absurd
jun 2014Omgekeerde wereld
jun 2014Deurtje open, deurtje dicht
jun 2014Technion
jun 2014Moederdag
mei 2014Spin
mei 2014Stom-Stom
mei 2014Israël en de wereldkaart
mei 2014En uw naam is?
mei 2014Kinderen van
apr 2014Het jaar erna
apr 2014Apoetaah!
mrt 2014Sprookje
mrt 2014Kleine boodschap
mrt 2014Grapjas
mrt 2014Traditie, traditie
feb 2014Echt Hollands
feb 2014Doen we meteen!
feb 2014De blinde wacht
feb 2014De mesjoggene hond
jan 2014Joodse Stamppot
jan 2014De kip en de hond
jan 2014Lachen met Arik
jan 2014Daarom!
jan 2014Woord van het jaar
dec 2013Een verhaal van twee steden
dec 2013Hier ben ik thuis
dec 2013Hesped voor mijn moeder
dec 2013Yunis en de kaarsjes
nov 2013Lo Janoem We Lo Jisjan
nov 2013Dag vriend
nov 2013Klikken of knippen
nov 2013En gij gelooft het
nov 2013Mijn collega
okt 2013Traditie
okt 2013Het antwoord op de vraag
okt 2013Briefje aan Driesje (en Gretteke)
sep 2013Negentig
sep 2013Im een ani li, mi li?
aug 2013Chag Sameach
aug 2013IJzeren koepels
aug 2013De hitte van juli-augustus
jul 2013Cadeautje
jul 2013Ramadan
jul 2013Mijn vriend Ahmed
jun 2013Kan jou wat schelen!
jun 2013De Dode Zee
jun 2013Nooduitgang
jun 2013De toekomst
mei 2013Anders nog iets?
mei 2013Vriendjespolitiek
mei 2013Kaaskoppen
mei 2013Lag B'Omer
apr 2013Ladies and gentlemen: we have him!
apr 2013Gekke Yuval
apr 201368 Jaar later
apr 2013Simon Caun, één van de zes miljoen
mrt 2013Oy – Bama ...
mrt 2013De vijfde zoon
mrt 2013Dit is het enige land
mrt 2013Het complot
mrt 2013Twitter
feb 2013Bij de beesten af
feb 2013Een boom van een vent
feb 2013Een nieuw parlement
feb 2013De show
jan 2013Rubik’s kubus
jan 2013De hoop van de toekomst
jan 2013Geluidsoverlast
jan 2013Jihad is een miljoen waard
dec 2012Aliyah
dec 2012Eén van de honderdtweeënveertig
dec 2012De gouden wc
nov 2012Verkeerd adres
nov 2012Mein Shtetl brennt
nov 2012Krachtpatser
nov 2012Amsterdam Klezmer Band
nov 2012Circus
okt 2012De agressor
okt 2012De Armeense Elvis
okt 2012Stoelendans
okt 2012De Italiaanse school
sep 2012Excuses aan Ban Ki Moon
sep 2012Licht uit, spot aan
aug 2012Alles is overleefbaar?
aug 2012Aardbeien
jul 2012Wij, burgers van Israël
jul 2012De maan die boven ons schijnt
jun 2012De Palestijnse ramp
jun 2012Vier vingers en een duim
jun 2012De drollenbrigade
jun 2012Geluk
jun 2012Club 504 viert zestig
mei 2012Verontschuldigingen
mei 2012Maakt u zich vooral niet druk
mei 2012Welke Roemeen?
mei 2012Gewetenloos
apr 2012Onafhankelijk
apr 2012'Meant to go, not to stop ...`
apr 2012Het verloren volk gevonden?
apr 2012De overbodige stoel
mrt 2012Sterke verhalen
mrt 2012Het is niet elke dag Poerim!
mrt 2012Het verhaal van Ruth
mrt 2012De geschiedenisles
mrt 2012Jiddisje Kop
feb 2012Gorilla
feb 2012Rochamma
feb 201290 Kilometer van Haifa
feb 2012Het wonderkind
jan 2012Goed dat er politie is
jan 2012Petje af
jan 2012Hoop van de toekomst
dec 2011Het licht van de Almachtige
dec 2011De laatsten
dec 2011En Anwar redt er vier
dec 2011Sje Hichianoe
nov 2011Praatjesmaker
nov 2011Achmed Ismail Chatib
nov 2011Geinponem
nov 2011De uitzondering op de regel
okt 2011Deis je
okt 2011En de zonen keerden terug naar hun grenzen
okt 2011De eerlijke dokter
okt 2011Dakwerk
sep 2011Beste wensen
sep 2011Gekke Shai
sep 2011En ze moedigt militaire dienst aan!
sep 2011Staatsgeheim
sep 2011Het is ook nooit goed
aug 2011Verkeerd verbonden
jul 2011Mary - Miriam
jul 2011Onverdoofd
jul 2011Gekke Achmed
jun 2011Lachen met de man van 9 miljard
jun 2011Het verhaal van Chamdi en Maria
jun 2011De laatste der Zitany's
jun 2011Sjeintje Boterkoek
mei 2011Het gespetter, niet de steak
mei 2011De wandelclub
mei 2011De geschiedenisles
mei 2011Je lacht je dood
apr 2011Sprakeloos
apr 2011Wat deze avond verschilde
apr 2011De Koffer
apr 2011Een klein symbool
apr 2011Licht uit, spot aan
mrt 2011De mesjoggene hond
mrt 2011Yunis
mrt 2011Dankzij de redders van mijn ouders
mrt 2011Soldate X