Corona

Ook Crescas past het programma aan. De bijeenkomsten worden tot nader bericht geschorst en de langlopende cursussen worden via een online platform verzorgd. Wij blijven u informeren over de overige lezingen en cursussen via de nieuwsbrief en mail. Onze online aanbod blijft natuurlijk beschikbaar!

inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Simon Soesan

Simon Soesan (1956, Beverwijk) woont sinds 1973 in Haifa, Israël, waar hij zijn eigen sales-en-marketing bureau had. Tegenwoordig is hij vertegenwoordiger van Keren Hayesod – United Israel Appeal in Duitsland. Soesan is bekend van columns in diverse Nederlandse bladen, zoals NRC-Handelsblad, het Reformatorisch Dagblad, Israël Actueel en het Nieuw Israelietisch Weekblad. Zijn korte verhalen werden gebundeld in 'Pita met hagelslag' (2005) en ‘Patatje vrede’ (2007), 'Apoetaah' (2016) is zijn derde boek en in juni 2018 is 'Ik ben jij' verschenen. Zijn familie en vriendschappen met Joden, Moslims en Christenen, inspireren hem bij het schrijven.

vrijdag 14 februari 2020

Het is zondag. Gewoonlijk bel ik rond tien uur even met Pa. Als hij opneemt, zeg ik altijd “Dag meneertje Soesan!”, en dan vraagt hij: “Is dit Simon?”, waarop ik steevast “Ja, je leukste zoon!” antwoordde.

Maar het is zondag en we hebben Pa zestien dagen terug begraven in de koude grond van Muiderberg, naast Mamma. Het was een grijze, sombere dag, koud, net als mijn gevoel en hart die dag.

De dinsdag ervoor vloog ik naar Israël, ik moest voor diverse zaken in Jeruzalem zijn en arriveerde er erg laat in een koude stad. Aangekomen in het hotel zag ik dat ik mijn scheermesje vergeten was. Toen ik bij de receptie om een scheermesje vroeg, kreeg ik dat meteen, maar de receptionist keek me aan en zei me dat dingen niet zomaar gebeuren.

De volgende ochtend, na een korte nacht, was ik in vergadering toen mijn zus me appte dat Pa in het Joods Hospice lag. Meer hoefde ik niet te weten: ik annuleerde mijn plannen en dankzij een professioneel team op ons bureau zat ik twee uur later op een vlucht terug naar Frankfurt, waar ik mijn wagen had staan en vanwaar ik direct doorreed naar Amsterdam. Daar kwam ik voor middernacht aan en na en kort gesprek nam ik alleen de wacht over van mijn nichtje en neef, die nog aan Pa’s bed zaten.

Gedurende de uren daarna was ik alleen met mijn vader. De lieve mensen van Hospice Immanuel hadden een bed voor me klaargezet, maar daar had ik geen plannen mee – ik wilde zoveel mogelijk met Pa zijn. Het was een voorrecht, een zchoet, zoals we in Ivriet zeggen: Pa werd driemaal even wakker, we praatten nog wat en hebben zelfs gelachen. Het was duidelijk dat hij onderweg naar Mamma was en, hoewel ik erg droevig was, kon ik geen reden tot klagen hebben, want Pa was bijna 97 jaar oud geworden en had alles gedaan wat hij wilde, en alles meegemaakt, ook dingen die hij niet wilde meemaken.

Mijn vader was een tovenaar. Echt: hij had ideeën en maakte ze tot werkelijkheid. Opende winkels, opende de eerste boutique op het vasteland van Europa, viel op zijn bek en stond gewoon weer op. Was overal bij, had altijd wat te zeggen, vocht tegen onrecht en was, op zijn manier, een trotse Jood.

Als kinderen heb je altijd kritiek op je ouders: ze hadden zus kunnen zijn en zo moeten doen, maar uiteindelijk zijn het je ouders en het is wat het is. Je neemt mee wat je van hen leert en bij Pa waren die dingen duidelijk: je geeft nooit, maar dan ook nooit op; je knokt, je kijkt niet achterom (anders val je …) en je laat je niet kennen. Samen met Ma liet hij zien dat je ook voor je huwelijk moet knokken en als je fouten maakt, die moet repareren. En doorgaan, doorgaan.

Hij wist alles, was overal bij, had vragen en had over alles zijn opinie. IJzeren wil, eigenwijs als de pest, niets vergeten en op alles reageren: dat was Pa.

Zijn laatste jaren, zonder Mamma, waren niet altijd makkelijk, vooral omdat mijn broers en ik in Israël wonen en de zorg om Pa voornamelijk mijn zusters toeviel, die een onmogelijke uitdaging aannamen en zich er, samen met hun partners en geheel in lijn met wat Pa ons had geleerd, doorheen sloegen, ondanks de zware prijs die de zorg voor Pa van hun eigen levens eiste.

Ik kon vanuit Frankfurt, waar ik werk, af en toe overkomen; elke paar dagen, soms elke dag, belde ik om dan, traditiegetrouw, met Pa te ervaren dat een dialoog met hem bijna niet kan, hij nam het gesprek over en het werd vaak een monoloog. Wat Trump moest doen, wat Israël moest doen, wat Rutte niet doet en wat de Joodse Gemeente zou moeten doen.

Gelauwerd als Ridder door koningin Beatrix, zat hij op zijn troon in Amstelveen en kon terugkijken op Nederlanders en Duitsers die hem en Mamma niet te pakken konden krijgen (dankzij de familie Snellen uit Sevenum, die hun drie jaar liet onderduiken), op 5 kinderen, 13 kleinkinderen en 27 achterkleinkinderen, die tezamen “Am Israel Chai” spellen, op zaken die hij had, organisaties die hij had opgericht en geleid en vele, vele andere dingen die hij in zijn 96 jaar voor elkaar had gekregen.

Het is zondag en ik kijk naar mijn telefoon. Het hoeft niet meer. Nooit meer een gesprek met Pa, die me in zijn laatste nacht, toen hij voor de laatste keer even bij was, weg wuifde en zei dat ik zoals gewoonlijk veel te veel praatte en minder moest lullen.

Als jongste van de vijf kinderen kijk ik naar mijn broers en zusters. Nu zijn we allemaal trotse vaders, moeders, opa’s en oma’s en verdraaid, binnenkort ben ik als jongste al 64 jaar oud.

Pa zal ik niet meer bellen, maar mijn broers, zusters en alle tientallen nazaten – wij blijven in contact, want zo hebben we dat geleerd van Pa en Ma.

En Pa’s nummer laat ik in mijn telefoon, je weet maar nooit of de Messias komt en Pa zal vragen of hij weer met Simon spreekt.

Rust zacht lieve Pa.

Delen |

Reacties

Sophie Schrijver

vrijdag 14 februari 2020
Mooi geschreven, en prachtig verwoord, Simon!

Tamar Kupferdchmidt

vrijdag 14 februari 2020
Prachtig geschreven Simon, sterkte

Samuel Goldfinger

vrijdag 14 februari 2020
Prachtig onroerend artikel ????Nur op simches ????????

rivka

woensdag 19 februari 2020
Bedankt Simon, heel veel sterkte1

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
apr 2020Anne Frank, de musical
mrt 2020Het stel
mrt 2020Een verhaaltje
feb 2020Assie's koved
feb 2020Even bellen
dec 2019Ze hebben nog gelijk ook, daar in Aalst
nov 2019En niemand vertellen, hè sabba?
nov 2019Een Palestijns sprookje
okt 2019De kapotte tries
aug 2019Ontspoord, macht en verbeelding
jul 2019Bij hoog en laag
jun 2019Omgekeerde wereld
mei 2019Een kaart uit het verleden
apr 2019Kiezen
mrt 2019Gids voor de verwarde Israëlvolger
mrt 2019Nechama gaf een kus … aan mij en m’n zus
mrt 2019Niet uit hun naam
feb 2019Ik wil die naam terug
feb 2019Westerbork
jan 20196, 7
dec 2018Sapperdeflap – סאפרדפלאפ
nov 2018Dubbelganger
nov 2018Saba! Kijk mij eens!
nov 2018Antisemitisme? Prima toch?
okt 2018Veilig weer naar buiten
aug 2018Allemaal Israëli's
mei 2018Inpakken en wegwezen
mrt 2018Pesachfikkie met saba
mrt 2018Nee, nee en nog eens nee
mrt 2018Lente
feb 2018Wokkiewokkie
feb 2018Cadeautjes
dec 2017Get a life
dec 2017Ada
nov 2017Little criminals
nov 2017Sjalom chavera
nov 2017El Al
okt 2017Saba, water!
sep 2017UNEPTZO
sep 2017Bomba!
sep 2017Modern antisemitisme
aug 2017Bij de neus genomen
aug 2017Dubbele moraal
jun 2017Beschaamd
jun 2017De grote zorgen van Brave Burger S (BBS) – een waar gebeurd verhaal
mei 2017Chajaliem bodediem
apr 2017De nieuwe Jood
apr 2017Gematst
mrt 201775 jaar later, 79 namen
mrt 2017BN onder de BN'ers
mrt 2017Über alles
feb 2017Taxi Frankfurt
feb 2017Het lucifersdoosje
feb 20172 minuten, 37 seconden
feb 2017Bayt Cham
jan 2017Wraak is zoet
jan 2017Wij, het probleem
jul 201655432
jun 2016Piekiediekie
jun 2016Terreur
mei 2016Nee, saba!
mei 201647
mei 2016Am Jisraeel Chai
apr 2016Lone soldiers
apr 2016Opa, loop toch niet zo snel
mrt 2016Saba Balagan
mrt 2016Tekenles
feb 2016Dag speen!
feb 2016Dol fijn
feb 2016Stampen
jan 2016Heppikniegedaan
jan 2016Koekel met 350
jan 2016Vuurwerk
dec 2015Wintermarkt
dec 2015Feest der Feesten
nov 2015Ter informatie
nov 2015Steek je rijk (oftewel Steek van de week)
okt 2015Wat een spreker is die man
okt 2015Bezorgd
okt 2015Tot de volgende keer
sep 2015Op het terras
aug 2015Waar is Menachem?
aug 2015Dagje Dachau
aug 2015Voor de duidelijkheid
aug 2015Praatjes vullen geen straatjes
jul 2015Snurk
jul 2015Mijn mooie overhemd
jul 2015Geen probleem
jun 2015Sharien en de soldaten
jun 2015Ver-keuring
jun 2015Antisemitisme op Sicilië
mei 2015... aldus Mantsoer
mei 2015De smeichelaar
mei 2015Family Business
mei 2015De rotonde
apr 201567 jaar Israël
apr 2015Pesach-tsores
apr 2015Antisemieten
mrt 2015De Vrijmatzeballen – een duizenden jaren oud geheim gedeeltelijk ontrafeld
mrt 2015Eén li eretz acheret – ik heb geen ander land
feb 2015Het lek
feb 2015De bofkonten
feb 2015De verkleedpartij
jan 2015Terug naar de hel
jan 2015Je suis … wat …?
jan 2015Vader weet het beter
dec 2014De achterste rij in sjoel met Chanoeka …
dec 2014Gratis Krant
dec 2014De Karmelieten
nov 2014Samen. Leven.
nov 2014Wat een schandaal!
nov 2014Medor ledor
nov 2014De Makollet
okt 2014Dankbaar
okt 2014Justitie
okt 2014Ziekenfonds
okt 2014Een mitswe doen
okt 2014Vast wel
sep 2014Wij geloven in vrede
sep 2014Te gast
sep 2014Duitse worst
sep 2014Neumann
aug 2014Het verhaal van Chamdi en Maria
aug 2014Tsadok
aug 2014Inpakken en wegwezen
aug 2014Het tunnelongeluk
jul 2014Laat me niet lachen
jul 2014Absurd
jun 2014Omgekeerde wereld
jun 2014Deurtje open, deurtje dicht
jun 2014Technion
jun 2014Moederdag
mei 2014Spin
mei 2014Stom-Stom
mei 2014Israël en de wereldkaart
mei 2014En uw naam is?
mei 2014Kinderen van
apr 2014Het jaar erna
apr 2014Apoetaah!
mrt 2014Sprookje
mrt 2014Kleine boodschap
mrt 2014Grapjas
mrt 2014Traditie, traditie
feb 2014Echt Hollands
feb 2014Doen we meteen!
feb 2014De blinde wacht
feb 2014De mesjoggene hond
jan 2014Joodse Stamppot
jan 2014De kip en de hond
jan 2014Lachen met Arik
jan 2014Daarom!
jan 2014Woord van het jaar
dec 2013Een verhaal van twee steden
dec 2013Hier ben ik thuis
dec 2013Hesped voor mijn moeder
dec 2013Yunis en de kaarsjes
nov 2013Lo Janoem We Lo Jisjan
nov 2013Dag vriend
nov 2013Klikken of knippen
nov 2013En gij gelooft het
nov 2013Mijn collega
okt 2013Traditie
okt 2013Het antwoord op de vraag
okt 2013Briefje aan Driesje (en Gretteke)
sep 2013Negentig
sep 2013Im een ani li, mi li?
aug 2013Chag Sameach
aug 2013IJzeren koepels
aug 2013De hitte van juli-augustus
jul 2013Cadeautje
jul 2013Ramadan
jul 2013Mijn vriend Ahmed
jun 2013Kan jou wat schelen!
jun 2013De Dode Zee
jun 2013Nooduitgang
jun 2013De toekomst
mei 2013Anders nog iets?
mei 2013Vriendjespolitiek
mei 2013Kaaskoppen
mei 2013Lag B'Omer
apr 2013Ladies and gentlemen: we have him!
apr 2013Gekke Yuval
apr 201368 Jaar later
apr 2013Simon Caun, één van de zes miljoen
mrt 2013Oy – Bama ...
mrt 2013De vijfde zoon
mrt 2013Dit is het enige land
mrt 2013Het complot
mrt 2013Twitter
feb 2013Bij de beesten af
feb 2013Een boom van een vent
feb 2013Een nieuw parlement
feb 2013De show
jan 2013Rubik’s kubus
jan 2013De hoop van de toekomst
jan 2013Geluidsoverlast
jan 2013Jihad is een miljoen waard
dec 2012Aliyah
dec 2012Eén van de honderdtweeënveertig
dec 2012De gouden wc
nov 2012Verkeerd adres
nov 2012Mein Shtetl brennt
nov 2012Krachtpatser
nov 2012Amsterdam Klezmer Band
nov 2012Circus
okt 2012De agressor
okt 2012De Armeense Elvis
okt 2012Stoelendans
okt 2012De Italiaanse school
sep 2012Excuses aan Ban Ki Moon
sep 2012Licht uit, spot aan
aug 2012Alles is overleefbaar?
aug 2012Aardbeien
jul 2012Wij, burgers van Israël
jul 2012De maan die boven ons schijnt
jun 2012De Palestijnse ramp
jun 2012Vier vingers en een duim
jun 2012De drollenbrigade
jun 2012Geluk
jun 2012Club 504 viert zestig
mei 2012Verontschuldigingen
mei 2012Maakt u zich vooral niet druk
mei 2012Welke Roemeen?
mei 2012Gewetenloos
apr 2012Onafhankelijk
apr 2012'Meant to go, not to stop ...`
apr 2012Het verloren volk gevonden?
apr 2012De overbodige stoel
mrt 2012Sterke verhalen
mrt 2012Het is niet elke dag Poerim!
mrt 2012Het verhaal van Ruth
mrt 2012De geschiedenisles
mrt 2012Jiddisje Kop
feb 2012Gorilla
feb 2012Rochamma
feb 201290 Kilometer van Haifa
feb 2012Het wonderkind
jan 2012Goed dat er politie is
jan 2012Petje af
jan 2012Hoop van de toekomst
dec 2011Het licht van de Almachtige
dec 2011De laatsten
dec 2011En Anwar redt er vier
dec 2011Sje Hichianoe
nov 2011Praatjesmaker
nov 2011Achmed Ismail Chatib
nov 2011Geinponem
nov 2011De uitzondering op de regel
okt 2011Deis je
okt 2011En de zonen keerden terug naar hun grenzen
okt 2011De eerlijke dokter
okt 2011Dakwerk
sep 2011Beste wensen
sep 2011Gekke Shai
sep 2011En ze moedigt militaire dienst aan!
sep 2011Staatsgeheim
sep 2011Het is ook nooit goed
aug 2011Verkeerd verbonden
jul 2011Mary - Miriam
jul 2011Onverdoofd
jul 2011Gekke Achmed
jun 2011Lachen met de man van 9 miljard
jun 2011Het verhaal van Chamdi en Maria
jun 2011De laatste der Zitany's
jun 2011Sjeintje Boterkoek
mei 2011Het gespetter, niet de steak
mei 2011De wandelclub
mei 2011De geschiedenisles
mei 2011Je lacht je dood
apr 2011Sprakeloos
apr 2011Wat deze avond verschilde
apr 2011De Koffer
apr 2011Een klein symbool
apr 2011Licht uit, spot aan
mrt 2011De mesjoggene hond
mrt 2011Yunis
mrt 2011Dankzij de redders van mijn ouders
mrt 2011Soldate X