inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

zondag 9 oktober 2016

Soms zie ik ’s morgens bij de koffie dr. Phil op tv. Hij redt mensen die in grote ellende zitten. Hij biedt hulp aan van altijd de ‘beste hulpverleners van de VS’, of eigenlijk van de hele wereld. Hij vermaant ‘slechte’ ouders en kinderen en komt altijd op voor de zwakkeren. Hij is het geweten van Amerika, een soort vader/god ineen. Dat wekt natuurlijk weerstand op. Als je hem googelt, vind je klachten over zijn ijdelheid en opvliegendheid en hij schijnt een tiran voor zijn werkomgeving te zijn.

Het zal allemaal wel, maar vaak zegt hij zinnige dingen. Hij heeft een talent om mensen die in hun slachtofferrol blijven hangen, te doorzien en hen te wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid, hun eigen aandeel in hun problemen. Dat komt me bekend voor, de Nieuwe Hagada staat er vol mee.

Laatst zei hij iets over vergeven. Deze week, in de tien ontzagwekkende dagen voor Jom Kipoer is dat een mooi thema. Eerst zegt hij: ‘Geef jezelf wat je niet hebt gekregen van je ouders’. Dat is interessant; je kunt blijven hunkeren naar erkenning en begrip, om van liefde maar te zwijgen, maar als je ouders je dat niet konden of wilden geven, kun je maar beter zo goed mogelijk voor jezelf zorgen.

Dan zegt dr. Phil: ‘Het gaat niet om vergeten, maar vergeef om verder te komen, om uit het web van wrok en haat te ontsnappen. Vergeven is een daad, niet een gevoel.’
Zo, daar kijk ik van op. Of eigenlijk niet. In het jodendom gaat het altijd om het dóen. Denk aan het Joodse volk bij de berg Sinai. Mosjé kwam naar beneden met de Tien Woorden en zij zeiden: ‘Na'asé ve-nisjma – We zullen doen en we zullen horen’.

Toen ik aarzelde om de voor eerste keer in mijn leven zelf de sjabbatkaarsen aan te steken – mocht ik dat wel, kon ik dat wel? – zei de cursusleidster van Joods Maatschappelijk Werk: doe maar. En het was een prachtig moment. Voor het eerst voelde ik me er echt bij horen, bij mijn voorouders, bij de Joodse traditie. Ik had die niet van huis uit meegekregen, maar ik gaf mezelf wat ik had gemist.

Ik kijk naar mijn kleinkinderen, ook zij dóen vooral; ze ontdekken eerst de wereld en vragen pas later ‘waarom’.

We gaan dus gewoon vergeven en dan kunnen we verder. Natuurlijk, zo gemakkelijk is het niet, er zijn mensen die je niet kunt vergeven, zie mijn column van 6 mei jongstleden.
Maar vooruit, geef het the benefit of the doubt en probeer het. ‘Ik moet wel vergeven, wil ik leven’, zei Martin Buber.

Sjana tova!

Delen |

Reacties

Mia Deegen

zondag 9 oktober 2016
Mooi!!!

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
okt 2018De zionisten
sep 2018Kijken in de orthodoxe ziel
sep 2018Chesed we-emet
aug 2018Evelien
aug 2018De pijn van het er niet bij horen
jul 2018Nog een Rebbe
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland