sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 10 november 2017

Soms verwoordt iemand iets dat je zelf ook voelt op zodanige wijze dat je denkt: ja, zo is het. Dit keer is het Nizar Azouzi, uit de NRC-serie De Gewone Nederlander van Lamyae Aharouay.

Het is een aardige jongen van 16 uit Amsterdam. Hij praat over zijn leven op school, en met vrienden, met wie hij discussieert over politiek. Hij voelt zich geen slachtoffer, hij heeft het getroffen met alles. Hij is nooit racistisch bejegend, nooit anders behandeld. “Maar op de achtergrond sluimert het wel, hij kan er alleen de vinger niet opleggen.” Hij noemt Wilders, met het op één na grootste aantal kamerzetels. Dan is er toch niks aan de hand, vraagt de interviewster. Nizar zucht: “Ik wil niet wachten tot het al gebeurd is”, maar hij weet nog niet hoe dat aan te pakken.

Aan de ene kant is het mooi dat deze moslim van Marokkaanse afkomst geen ervaringen heeft met discriminatie, aan de andere kant voelt hij de stemming goed aan. Dat onderhuidse gevoel, waar je niet echt de vinger op kunt leggen, maar dat er wel is. Wij noemen dat risjes, ik weet niet of moslims er ook een woord voor hebben.

Eigenlijk is het net zoals met het vernietigende rapport over het Rode Kruis. Je wist het, maar als je er iets van zei (“Ik geef niet aan het Rode Kruis, dat was fout in de oorlog”), was de reactie vaak gechoqueerd, want het Rode Kruis, dat was toch onbesproken en neutraal. De reactie van de huidige directeur vind ík nou choquerend, hij wist er niets van, zei hij. “Wat je niet ziet, bestaat niet”, het grote zwijgen in optima forma, en dat in deze tijd, waarin gelukkig veel onderzoeken verschijnen over de handel en wandel van organisaties in oorlogstijd, denk ook aan de onderzoeken naar roofkunst. Laten er nog maar veel komen.

Goed dat nu bewezen is wat je al wist. Op andere terreinen is het moeilijker. Wat te denken van die tendens om te nivelleren, te ‘vergrijzen’ als het om de Sjoa gaat? We hadden Chris van der Heijden, nu Isabel van Boetzelaer. Zij kan het niet laten om te vertellen hoe zielig zij is, nu weer in een interview in het blad van het 4 en 5 mei comité, waarin ze Maarten van Voorst - die Boetzelaers uitspraken over haar familie checkte en te licht bevond – ook nog een sneer geeft. Dat comité ging al eerder in de fout, maar heeft nog niets geleerd, blijkbaar.

Want daar is weer die onwil om gewoon te erkennen dat het nooit goed is de daden van foute mensen te vergoelijken. Als het je eigen (groot)vader of -moeder betreft, kan je – als je dat wilt – ze zelf wel vergeven en je kan ook nog begrip hebben voor de reden dat ze de foute kant kozen. Dat deed Alexander Münninghoff bijvoorbeeld in zijn boek De stamhouder, waarin hij uitlegt hoe zijn vader er toe kwam bij de SS te gaan. Hij heeft trouwens, voor zover ik weet, nog geen afstand genomen van het boek van Van Boetzelaer. Maar foute daden proberen goed te praten, dat is gevaarlijk, want het legitimeert anderen om ook te nivelleren en vergrijzen.

Dat zie je ook aan het nieuwe toneelstuk over Anne Frank, Achter het Huis van Ilja Leonard Pfeijffer. Hij noemt het fictie gebaseerd op waargebeurde feiten: “Het dagboek als startpunt voor de verbeelding. Die vrijheid kunnen nemen als auteur: dat was een voorwaarde voor mij om dit te doen.” Want het dagboek vond hij “eerder een verslag van een bizar experiment.” Oh ja, onderduiken omdat je anders wordt vermoord, dat is zeker een ‘bizar experiment’.

En de opmerking dat het iedereen vrij staat een eigen interpretatie van de historische feiten te geven, riekt ook naar, nog net geen ontkenning, maar wel naar een verdraaiing van de feiten. “Geschiedvervalsing” noemde Esther Voet het gewoon.

Ik hoop niet dat Nizar na zijn studie te maken krijgt met problemen bij het zoeken van werk, door zijn achternaam of zijn uiterlijk. Maar ik ben bang van wel.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland