sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Columns

Weblogs disclaimer

Renée Citroen

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

vrijdag 9 maart 2018

De populisten hebben het steeds over de Nederlandse identiteit die wordt bedreigd. Door wie? De islam, de asielzoekers. Ze klemmen zich vast aan een Nederland als een soort Volendam met alleen autochtonen, liefst allemaal gelijk gekleed, mannen en vrouwen apart – die klederdracht was toch eigenlijk wel een goed idee –, dus geen gender neutrale onzin.

De mannen gaan braaf uit vissen en de vrouwen troggelen de toeristen geld af met goedkope rommel made in China. Ja, buitenlanders zijn welkom als toerist, maar moeten na een paar dagen wel weer oprotten. Ze zijn keurig katholiek en de jongens die niet uit vissen gaan, maken mooie muziek, die door de andere Nederlanders hoog wordt gewaardeerd.

Een knus dorpje, waar de tijd heeft stilgestaan. Net als op het eiland Marken, waar helaas een dam de toegang wat gemakkelijker heeft gemaakt. Als echt eiland hadden ze nog beter hun identiteit kunnen bewaren.

Is dat het echte Nederland? Nou, al jaren niet meer, zeg maar eeuwen. Daar kunnen wij Joden van meepraten, wij waren ooit de vreemdelingen die de rust kwamen verstoren.
Praten over identiteit schept altijd verwarring, want iedereen verstaat er wat anders onder. Degenen die het hardst schreeuwen, jutten anderen op mee te schreeuwen dat 'onze' identiteit verloren gaat. Maar het was nooit knus in Volendam en Marken, er was net als overal geroddel, groepsdwang, uitstoting van homo's, ongehuwde moeders en andersdenkenden.

Ik ben op een Frans strand eens uitgescholden voor “sale étrangère” toen ik een vervelend jongetje tot de orde riep. Dat was een eye opener, hee, zo ver gaat het, ook als witte, toen nog redelijk blonde, Europese ben je niet gewenst.

Maar het is een illusie, dé Nederlandse identiteit met alleen 'echte' Nederlanders. Of Frankrijk met alleen 'echte' Fransen, enzovoort.

Ik denk maar weer aan de beroemde schijf van vijf, opgesteld door Ido Abram om de Joodse identiteit in kaart te brengen. Daar heb ik veel aan gehad. De indeling van de schijf staat niet vast, alles verandert voortdurend. Ik schreef er al eerder over.

Dat is juist het mooie, dat je identiteit niet vaststaat. Logisch, je verandert zelf toch ook voortdurend: van baby, kind, puber naar volwassene. De wetenschap heeft vastgesteld dat onze hersenen in de puberteit nog niet volgroeid zijn, dus dat we dan anders reageren. En anders zijn. En dan nog, als volwassene voel je je soms nog kind of juist heel oud. En dat vinden we normaal, maar o wee als anderen met een andere cultuur het anders beleven.

Er was weer eens discussie over de mensenrechten, dat die typisch westers zouden zijn. Onzin, zeggen de mensen van wie die rechten worden geschonden, en daar ben ik het mee eens vanuit mijn veilige positie hier in Nederland. Maar als er dan iets gemeenschappelijks moet zijn, dan zou ik de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als uitgangspunt nemen. Ons menszijn als identiteit, niet de kleur of de gebruiken, zelfs onze gerechten niet (die ook voortdurend veranderen), noch de taal, denk aan alle verschillende dialecten in Nederland. Dit is wat extreem gesteld, het is logisch dat je je op de ene plek beter thuis voelt dan op de andere. Waren we niet allemaal op zoek naar onze roots? Als Joden weten we dat maar al te goed, we waren vluchtelingen uit Egypte, op zoek naar het beloofde land. Dat viel uiteindelijk natuurlijk ook tegen, er is geen paradijs op aarde, maar er wordt ons steeds op het hart gedrukt vluchtelingen welkom te heten, omdat wij dat zelf waren.

Dat lijkt me een beter uitgangspunt dan hameren op een eigen identiteit die nooit vaststaat, maar altijd blijft veranderen.

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
jun 2018Het gebeurde wéér
jun 2018Ze lieten me huilend achter
jun 2018Een grijs wereldbeeld
mei 2018Van de Baal Shem Tov tot Susannah Heschel
mei 2018Een reis naar onszelf
apr 2018Waarheid
apr 2018Monument
mrt 2018De beste Pesach ooit
mrt 2018Lijden of genieten
mrt 2018Identiteit, Volendam of de wereld
mrt 2018Zwart/wit of grijs?
feb 2018Carlebach, wat te doen?
jan 2018Besnijdenis 2
jan 2018Een straatnaam
jan 2018Jodendom nu
dec 2017Medemenselijkheid
dec 2017Universele verklaring
nov 2017Dilemma's
nov 2017“Op de achtergrond sluimert het”
okt 2017Raar nieuws
okt 2017JMW toen en nu
okt 2017De brug
sep 2017Tesjoewa
sep 2017Het is altijd erger dan je dacht
sep 2017Westerbork, of all places
aug 2017De schaduw van twijfel
aug 2017Troost en rust
aug 2017Je verzint het niet
jul 2017Een seider voor de vierde juli
jun 2017Psalm 23
jun 2017Besnijden of niet?
mei 2017Geduld en empathie
mei 2017“De kinderen van de vermoorden”?
mei 2017Verbazing en afgunst
apr 2017Culturele toe-eigening
apr 2017Behulpzaam overlappen
apr 2017Tzafun – Wat verborgen is
mrt 2017Morandi
mrt 2017Juffrouw Boas
mrt 2017De flat
mrt 2017Besnijdenis
feb 2017Poerim toen en nu
feb 2017Daar gáán we weer
feb 2017Inburgeren
jan 2017Atheïsme
jan 2017Waarheid
jan 2017Flauw
dec 2016Familieruzie
dec 2016Roofkunst
dec 2016VaderJoden again
nov 2016Sjoelbezoek
nov 2016De mag/moet-cultuur
okt 2016Joodse identiteit – Geen woorden maar daden
okt 2016Vergeven
sep 2016Losers
sep 2016Afscheid
sep 2016Welkom bij de club
sep 2016Sterke vrouwen
aug 2016Terug naar vroeger?
aug 2016Schoonfamilie
aug 2016Antisemitisme 2.0
jun 2016De toon
jun 2016Psalm 81
mei 2016Joods begraven
mei 2016Antisemiet of niet?
mei 2016Vergeven?
apr 2016Altijd weer Pesach
apr 2016Pestjochies
mrt 2016De Vreemdeling
mrt 2016Behoudend
feb 2016Familie als Hotel California?
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
okt 2015Stilte in Joods Nederland