sluiten
×
Mogen wij u om een kleine bijdrage vragen om het werk van Crescas blijvend mogelijk te maken? Alle content op deze website is vrij toegankelijk: de wekelijkse columns, video’s, geluidsbestanden, artikelen, etc. Dat willen wij graag zo houden. U kunt ons daarbij helpen met een kleine, vrijwillige bijdrage. Ieder bedrag is welkom. Met de groene knop hiernaast is dat zó geregeld. Dankuwel.
inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Gastcolumns

Weblogs disclaimer

Op deze pagina vindt u eenmalige bijdragen over uiteenlopende onderwerpen. Onderwerpen die natuurlijk altijd een link hebben met jodendom. Een gastcolumn bestaat uit een boek- of filmrecensie, een mening of opinie over een (actueel) onderwerp, het verslag van een Joodse-thema-reis, een bijzondere belevenis, etc. De gastcolumn is niet bedoeld voor reacties op eerder verschenen columns. Hiervoor is steeds ruimte ónder de betreffende column. Wilt u een gastcolumn schrijven? Neem dan contact met ons op via blocq@crescas.nl. De directie van Crescas beslist in alle gevallen over plaatsing van een gastcolumn.

vrijdag 29 november 2013

Over de gastcolumnist

Lydia Blom studeerde aan het Amsterdams Conservatorium. Zij is het gelukkigst wanneer ze muziek kan maken. Met Carolien Kamminga vormt ze het duo Blom & Ca. Onder de naam Kochawiem speelt dit duo een programma met overwegend Joodse en Israëlische muziek. Momenteel volgt Lydia een studie Algemene cultuurweten-schappen.

Proberen een mens te zijn is geen verdienste, maar normaal.
Max Léons, verzetsheld

Dit is het motto van het boek Wat ik moest verzwijgen, geschreven door Ariëlla Kornmehl.
Kornmehl onderzoekt in dit boek wat het voor zowel een moeder als voor een kind kan betekenen als ze elkaar kwijtraken, noodgedwongen moeten loslaten. Ook het thema van het hebben van een ‘foute ouder’ komt aan bod. Hoe gaat in dit boek Otto / Collins daarmee om? Het onderwerp kunstroof loopt daar als een rode draad doorheen. Gezien de pas opgespoorde roofkunst in het appartement van kunsthandelaarszoon Cornelis Gurlitt, een zeer actueel thema.

Vooropgesteld, het boek leest als een trein, het is moeilijk uit handen te leggen. Maar toch vond ik het moeilijk om mijn interesse in de hoofdpersonen vast te houden. Dit komt waarschijnlijk door de clichématige manier waarop ze beschreven worden. Ze komen niet tot leven. Mooie kaaklijnen, heldere kalme blikken, schitterende ogen.
Korte dialogen en onlogische zinnen als Over zijn echte werk, in het meubelbedrijf, hoorde ze hem nooit. Toch hingen er altijd dezelfde schilderijen in zijn huis. Toch? Hoezo toch? Op dit soort onlogische zinnen stuitte ik meerdere malen.

De jonge Joodse vrouw Jet moet onderduiken. Zij doet dat in Haarlem, bij Henk, broer van de groenteman. Daarbij twee details: zij neemt haar vriend Misha mee in onderduik. En: haar vader haalt bij haar vertrek een schilderij van Degas, Tini in Paris, van de muur.

‘Ze gaat onderin jouw koffer. Ze zal je beschermen.’

In Haarlem is een NSB-buurman die Jet tot seks dwingt, hij heeft haar waarschijnlijk als Jodin herkend.

‘Het was onvermijdelijk dat Jet hem zou ontmoeten. Van Keulen had een zelfverzekerde uitstraling, een mooie kaaklijn en golvend dik haar.‘

Buurman handelt in kunst, hij rooft en verzamelt voor zijn Duitse bazen.

‘”… dankzij kunst sterven we niet aan de waarheid,” weet je wie dat zei?’

Ik weet dankzij Google wie dat zei, Kornmehl laat het verder onvermeld.

Als er op een dag bij onderduikgever Henk een inval is, en er indringend wordt gevraagd naar de herkomst van de Degas, wordt besloten dat deze Degas maar veiliger bij buurman aan de muur kan hangen.
Van buurman raakt ze zwanger van een jongetje. Ze noemt hem Otto, en er wordt overeengekomen dat haar kind in het huis van buurman en zijn vrouw wordt opgenomen en dat Jet nooit contact met hem zal zoeken. Heel pijnlijk, Jet doet haar best vanuit de tuin het opgroeien van dit jongetje te volgen.

Het verhaal verplaatst zich naar New York, 1975. Je komt er dan langzaam achter dat Collins dezelfde persoon is als degene die in het eerste deel Otto heet. Waarom deze naamswisseling? Ook deze Collins is kunsthandelaar, taxateur. En je kunt het al bijna raden: op een dag, het is inmiddels 1992, wordt hem een aantal kunstwerken uit een nalatenschap ter taxatie getoond. De spanning wordt opgevoerd, en als laatste komt inderdaad de Degas te voorschijn. Hoe die in New York terecht is gekomen, wordt niet duidelijk. Collins is als de dood dat dit schilderij met hem in verband wordt gebracht, en met zijn vader, van wie hij eigenlijk niet precies snapt wat hij deed in de oorlog. Dat er een luchtje aan zat, is hem duidelijk.

Opeens zijn we bij de jonge vrouw Romi. Zij blijkt een kleindochter te zijn van Jet. Op haar sterfbed wil oma absoluut nog aan Romi vertellen dat haar moeder niet haar enige kind was, maar dat er ook een jongetje was.

‘Ik wil niet dat je moeder dit weet. Onthoud dat goed. Je moeder heeft het al moeilijk genoeg.’

Het klonk als een waarschuwing. Romi beloofde niets te zeggen. Ze wist dat haar oma haar moeder altijd beschermde, ze mocht nooit belast worden, alsof ze nog te fragiel was. Heel herkenbaar, zo gaat de eerste generatie met de tweede generatie om. Zwijgend.

Oh ja, Misha wordt in een bijzin op één van de laatste pagina’s van het boek nog even genoemd. Dan heb je je al het hele boek lang afgevraagd wat de functie van Misha was in dit verhaal.


Ariëlla Kornmehl, Wat ik moest verzwijgen
Uitgeverij Cossee, 2013
ISBN 978 90 5936 437 0/ NUR 301

Delen |

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
nov 2017Geoefende analfabeten
nov 2017Eindelijk
okt 2017Thuis
okt 2017Israël. Hoe kun je dáár nou gaan wonen?
sep 2017Op en neer naar Nederland
sep 2017In memoriam Rob Boerboom
aug 2017Hollanders ‘in den vreemde’
jun 2017Israël op zijn smalst
jun 2017Joodse geschiedenis van Gouda
mei 2017Staaroperatie in het Assutaziekenhuis
apr 2017Stemmen vanuit Israël
mrt 2017Een jaartje verder
mrt 2017Midden-Oostenpolitiek uit 1001 nacht
jan 2017Oelpan
jan 2017Nieuwsbriefredactrice Raya Lichansky 70
jan 2017Oude mannen en een dood paard
okt 2016Tweedehands of nieuw?
sep 2016Op zoek naar een auto
sep 2016Zachte landing
aug 2016Klein maar springlevend
aug 2016Het verkorte rijexamen (mivchan hamara = conversietest)
aug 2016Dubbelleven
jul 2016Mea (100)
jul 2016Nola
jun 2016Henriette Boas, vriendin en huisgast
jun 2016Cultuur
jun 2016Misrad Harishui (ministerie van Vergunningen)
mei 2016Antizionisme
mei 2016Geduld
mei 2016Zeg eens A(lef)
apr 2016Liften of niet?
apr 2016Een hele belasting
mrt 2016Alija
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
nov 2015Ahmad Dawabsheh blijft alleen
okt 2015Stilte in Joods Nederland
sep 2015Vluchtelingen: ruimhartig en meedogenloos
sep 2015Godgeklaagd
jul 2015I'm a European Jew - and No, I'm Not Leaving
mei 2015Culturele boycot Israël verzwakt de oppositie
mei 2015Boedapest
apr 2015Krakow
apr 2015Praag
mrt 2015Samen optrekken tegen jodenhaat en islamhaat
dec 2014Han Hollander (1886-1943), sportverslaggever
jul 2014Joden, Moslims, vooroordelen en Maison de Bonneterie
jun 2014De handel en wandel van de boekenjood
mei 2014Biografie van Esther de Boer–van Rijk
apr 2014Anne
apr 2014Inclusief of exclusief
apr 2014Het verrassende Egypte van vóór de Uittocht
feb 2014Op school
feb 2014Nieuw boek van Pauline Micheels: 'Vandaag'
feb 2014Allemaal hadden ze een naam
jan 2014Nooit meer Auschwitz
jan 2014Heruitgave van ‘De Samaritanen’
nov 2013Ariëlla Kornmehls 'Wat ik moest verzwijgen’
nov 2013Dialoog tussen Joden en Marokkanen of Turken
nov 2013Fietsen voor Alyn
nov 2013Limmoed en het orthodoxe fiasco
aug 2013Lemberg
jul 2013Joods Gouda
jul 2013Slavernij
jun 2013Een boek over rechtsherstel na de Tweede Wereldoorlog
jun 2013Lili, een boek dat geschreven mòest worden
mei 2013Hannah heet ik - Hannah Cohen
apr 2013Het kwaad van de banaliteit: Margarethe von Trotta's film Hannah Arendt
apr 2013Toespraak tijdens Jom Hasjoa-herdenking, 7 april 2013