Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Czernowitz en zijn Joodse schrijvers
lezing van Leo Frijda
cursusnummer7236
docentLeo Frijda
plaatsAmsterdam
data1x op woensdag
30 november 2011
tijd20.00-21.30 uur
kosten€ 13,00



Aan het eind van de 19e eeuw was Czernowitz, de hoofdstad van de Boekovina, een ware cultuurmetropool. Klein Wenen noemde men het wel, een stad waarin de Joden, die meer dan éénderde van de bevolking uitmaakten, een belangrijke rol speelden. Tijdens de sjoa zijn de meeste Joden van Czernowitz naar Transnistrië gedeporteerd en daar omgebracht. Van Joods leven is vrijwel niets meer terug te vinden. De grote synagoge moet nu een bioscoop zijn.
Voor literatuurliefhebbers is Czernowitz nog steeds een fascinerende stad. Karl Emil Franzos (1847-1904), de schrijver van Der Pojaz, bracht zijn jeugd in Czernowitz door. Voor Franzos was het liberale Czernowitz de stad van de Verlichting. Ook Aharon Appelfeld (1932), geboren in de Boekovina, heeft Czernowitz een zeer Joodse, maar tevens zeer geassimileerde stad genoemd. Na de sjoa bleef de dichters Rose Ausländer (1907-1978) en Paul Celan (1920-1970) alleen de taal. Ondanks alles, schreef Celan. 'Ik leef in mijn moederland woord', dichtte Ausländer. Celan is vooral bekend door de Todesfuge. 'Ook mijn moeder had slechts dit graf', zei hij over dit gedicht. Celan komt in de lezing uitgebreid aan het woord.
De Oost-Europese plaatsen met een belangrijke Duits sprekende Joodse bevolking zijn ten onder gegaan. Een Franz Kafka uit Praag, een Joseph Roth uit Brody en een Paul Celan uit Czernowitz zullen er nooit meer zijn.