Talmoed-columns van Leo Mock
DROMEN
De profeet Zecharja wist het ook al: ‘dromen zijn bedrog’ (Zecharja 10:2). De Talmoed denkt hier toch anders over. In het laatste hoofdstuk van Berachot zijn enkele pagina’s alleen aan dromen gewijd. In een soort rabbijns droomboek worden ruim honderd droombeelden van hun betekenis voorzien. De standaardformule luidt dan meestal ‘wie X in een droom ziet, kan Y verwachten.’ Rabbijnen vertellen zelf over hun eigen dromen en hoe deze in vervulling gingen. Zo had de geleerde Sjemoe’eel (Babylonië) de gewoonte om na het zien van een slechte droom het bijbelvers ‘En de dromen spreken vals’ (Zecharja 10:2) te citeren. Zag hij echter een goede droom, dan plachtte hij te zeggen: ‘spreken de dromen dan vals?’
Rabbijn Bana’ah (Israël, tweede eeuw) nam na het zien van een droom geen halve maatregelen. Hij struinde alle 24 droomduiders die Jeruzalem had, af en kreeg van elk een andere verklaring. Volgens de rabbijn kwam elke verklaring nog uit ook. Dit komt omdat het uitkomen van een droom afhangt van de uitleg. Een onuitgelegde droom is relatief ongevaarlijk, een verkeerd uitgelegde droom des te meer. Daarom moet je opletten om je eigen droom niet onbewust te gaan verklaren. Dit kan gebeuren doordat na het zien van de droom je een bijbelvers invalt en je deze ook uitspreekt. Dat kan vervelende gevolgen hebben, want de uitleg is bindend.
Volgens rabbi Jehosjoe’a ben Levi (Israël, derde eeuw) kan je uit veilgheidsredenen na het zien van een aantal droombeelden maar beter alvast bewust een vers uitspreken met een positieve inhoud. Voordat je onverhoeds een ander vers invalt met een negatieve inhoud. Wie bijvoorbeeld over druiven droomt, moet vroeg opstaan en de profeet Hosjea citeren: ‘Als druiven in de woestijn heb ik Israël gevonden et cetera’ (Hosjea 9:10). Dit om te voorkomen dat je per ongeluk op een andere bijbeltekst wordt gebracht uit een negatieve passage over het Joodse volk dat afgoden dient: ‘Want hun wijnstok stamt uit Sedom en uit de wijngaarden van Amora. Haar druiven zijn giftige druiven, met bittere trossen’ (Dewariem 32:32).
Uiteraard ontbreken de erotische dromen niet in de Talmoed. Het rabbijnse droomboek behandelt enkele erotische dromen met een verboden karakter. De dromer droomt over seks met zijn moeder, zus of een getrouwde vrouw. De uitleg van dergelijke dromen heeft echter niets met seks of psychologie te maken. Dit komt omdat een droom alleen betekenis heeft wanneer hij niet door jezelf is opgewekt. Overdag over een vrouw nadenken en ’s nachts ervan dromen heeft geen enkele betekenis volgens de Talmoed. Erotische dromen die echter uit het ‘niets’ komen hebben echter wel een betekenis: de dromer kan uitkijken naar wijsheid en inzicht in de Tora, of een aandeel in het Hiernamaals. Soms ligt ook een goede baan op religieus gebied in het vooruitzicht. Want, wie over seks met een gans droomt, wordt hoofd van een leeracademie (B.T. Berachot 55a-57b).
De profeet Zecharja wist het ook al: ‘dromen zijn bedrog’ (Zecharja 10:2). De Talmoed denkt hier toch anders over. In het laatste hoofdstuk van Berachot zijn enkele pagina’s alleen aan dromen gewijd. In een soort rabbijns droomboek worden ruim honderd droombeelden van hun betekenis voorzien. De standaardformule luidt dan meestal ‘wie X in een droom ziet, kan Y verwachten.’ Rabbijnen vertellen zelf over hun eigen dromen en hoe deze in vervulling gingen. Zo had de geleerde Sjemoe’eel (Babylonië) de gewoonte om na het zien van een slechte droom het bijbelvers ‘En de dromen spreken vals’ (Zecharja 10:2) te citeren. Zag hij echter een goede droom, dan plachtte hij te zeggen: ‘spreken de dromen dan vals?’
Rabbijn Bana’ah (Israël, tweede eeuw) nam na het zien van een droom geen halve maatregelen. Hij struinde alle 24 droomduiders die Jeruzalem had, af en kreeg van elk een andere verklaring. Volgens de rabbijn kwam elke verklaring nog uit ook. Dit komt omdat het uitkomen van een droom afhangt van de uitleg. Een onuitgelegde droom is relatief ongevaarlijk, een verkeerd uitgelegde droom des te meer. Daarom moet je opletten om je eigen droom niet onbewust te gaan verklaren. Dit kan gebeuren doordat na het zien van de droom je een bijbelvers invalt en je deze ook uitspreekt. Dat kan vervelende gevolgen hebben, want de uitleg is bindend.
Volgens rabbi Jehosjoe’a ben Levi (Israël, derde eeuw) kan je uit veilgheidsredenen na het zien van een aantal droombeelden maar beter alvast bewust een vers uitspreken met een positieve inhoud. Voordat je onverhoeds een ander vers invalt met een negatieve inhoud. Wie bijvoorbeeld over druiven droomt, moet vroeg opstaan en de profeet Hosjea citeren: ‘Als druiven in de woestijn heb ik Israël gevonden et cetera’ (Hosjea 9:10). Dit om te voorkomen dat je per ongeluk op een andere bijbeltekst wordt gebracht uit een negatieve passage over het Joodse volk dat afgoden dient: ‘Want hun wijnstok stamt uit Sedom en uit de wijngaarden van Amora. Haar druiven zijn giftige druiven, met bittere trossen’ (Dewariem 32:32).
Uiteraard ontbreken de erotische dromen niet in de Talmoed. Het rabbijnse droomboek behandelt enkele erotische dromen met een verboden karakter. De dromer droomt over seks met zijn moeder, zus of een getrouwde vrouw. De uitleg van dergelijke dromen heeft echter niets met seks of psychologie te maken. Dit komt omdat een droom alleen betekenis heeft wanneer hij niet door jezelf is opgewekt. Overdag over een vrouw nadenken en ’s nachts ervan dromen heeft geen enkele betekenis volgens de Talmoed. Erotische dromen die echter uit het ‘niets’ komen hebben echter wel een betekenis: de dromer kan uitkijken naar wijsheid en inzicht in de Tora, of een aandeel in het Hiernamaals. Soms ligt ook een goede baan op religieus gebied in het vooruitzicht. Want, wie over seks met een gans droomt, wordt hoofd van een leeracademie (B.T. Berachot 55a-57b).
| << Dokters | Hoog bezoek >> |