Columns bloeme
SOEKOT
Als de bladeren beginnen te vallen, kondigen zich de ‘najaarsmanoeuvres’ aan, de zogenaamde ‘vier weken Jomtov’, waarvan Soekot de vrolijke eindfase inluidt.
Hóe moet je de opdracht tot een hut bouwen en bewonen realiseren? Gelukkig helpen de breed uitgemeten voorschriften èn de eeuwenlange ervaring ons hierbij.
De laatste jaren begonnen wij al weken tevoren met het rekwireren van enkele buitenstaanders, sinds onze terzake kundige en handige kinderen naar het Nabije Oosten waren vertrokken. Zijn de – liefst langbenige – buitenstaanders werkelijk én gelijktijdig ter plekke, dan buit ik charmant mijn geringe spierballen uit om hen te bewegen met het trek-, sjouw- en bouwwerk te beginnen. De garage is namelijk een aantal meters van het woonhuis verwijderd en daar ligt de tot planken en schotten gereduceerde loofhut (soeka) opgeslagen op een hoog aangebrachte stelling (vandaar de zoektocht naar langbenigen), tezamen met de rietrollen die straks het ‘dak’ zullen vormen. Ik ben royaal met koffie/thee/fris en deel veel appeltaart rond.
Ik hip ook mee heen en weer, weet tenminste wel waar alles ligt, tot en met de noodzakelijke schroeven, en ontmoet ook de zuinig bewaarde edoch beschimmelde SjanaTowa-kaartjes van vorig jaar, die tóen de hut mede versierden. Want versieren moet.
Mijn man stond elk jaar met gehandschoende handen – tegen de splinters – sommige schotten vastberaden overeind te houden, ondertussen eitses (raadgevingen) producerend, zo van: ‘moet je niet eerst ... oh nee, nee, toch niet ...’
Na enige uren zwoegen wordt tenslotte de wat primitieve elektriciteitsvoorziening tussen de dakplanken gewurmd en is ons hutje gereed. Aan de wanden prijken half-verregende vrome teksten en platen. De plastic daken hangen aan hun katrollen boven de rietrollen. Ze kunnen neergelaten worden bij regen, áls het mechaniek het tenminste niet op dat kritieke moment laat afweten.
Meestal sluiten ze toch niet echt af en het lekt wel eens in de nek van nietsvermoedende gasten .....
Pesach is erg, maar vlak Soekot ook niet uit.
Wij zijn de bevoorrechte bezitters van een tuin, maar iemand die een flat bewoonde, besloot op het dak zijn soeka te bouwen. Eén buur klaagde de man bij de politie aan wegens ongeoorloofde bouwactiviteiten. De agent, zelf een Jood, beloofde dat hij de bouwer zou aanzeggen het bouwsel binnen acht dagen te verwijderen .....
Dan komt Het Feest eraan. Als er in de Tora wordt gesproken over Het Feest, zonder nadere aanduiding, dan betreft het Soekot, wanneer ook het Feest van het Waterscheppen plaatsvond in de Tempel en ook nu nog gevierd wordt. Na de ernstige en indrukwekkende dagen van Rosj Hasjana en Jom Kipoer barst de vreugde los als reactie, een vreugde die haar toppunt vindt in Simchat Tora, de werkelijke Vreugde der Wet. Maar daarover een andere keer.
In het wisselvallige klimaat van de Nederlandse herfst kan het vriezen of dooien. Soms is het mooi herfstweer, waardoor het zitten in de soeka, in feite in de tuin, een heerlijkheid is. Rukken de herfststormen aan ons bouwsel, dan hoop je maar dat de zaak niet zal instorten – bij ons nooit gebeurd, maar er gaan verhalen rond ..... En de kou valt erg mee, hoewel je dus in de tuin zit, maar wel dicht bij elkaar vanwege de altijd te krappe ruimte. Smalle stoelen kopen!
Eigenlijk is de soeka, merk ik, de extra kamer die ik 51 weken per jaar ontbeer ...
Je nodigt veel gasten uit, want dat is het extra feestelijke van Soekot. De meeste gasten hebben te weinig fantasie voor iets anders dan ‘een bloemetje voor de gastvrouw’, zodat ik grimlachend tegen het einde van Soekot het dertigste boeket in de badkamer plomp.
Een koen ravitailleringsplan hoort ook bij de organisatie. Ruim tevoren kook ik een grote hoeveelheid geconcentreerde soep en kneed honderd of meer gehaktballen. Leve de diepvries. Ook sla ik een massa fruit in en op de avonden zelve hoef ik alleen maar rijst te koken en blikken groente te openen. Mijn arme gezin at iedere avond hetzelfde, maar ze klaagden niet! Mijn man troonde aan het hoofd van de tafel in de hut en beklaagde mij dat ik alles moest aandragen, want hij ‘kon er onmogelijk uit’.
Tijdens de maaltijd heft men liederen aan, de kinderen haalden de kennis die ze van hét feest hadden uit de kast. We konden elke avond hetzelfde vertellen, want het waren toch steeds andere gasten die het aanhoorden.
‘Uit de opdracht zeven dagen in hutten, in wankel materiaal te wonen, moeten we leren’, onderwees mijn man, ‘ons veilig te voelen onder G’ds hoede, óók in een schamel bouwwerk’. Niet zelden werd zijn betoog onderstreept door een wegwaaiend stukje dakriet. Maar daarover niet getreurd. En je moet niet zeuren over een beetje regen of een spinnetje of torretje in je soep, want dat hóórt bij Soekot.
In feite moet je zeven dagen in de soeka wónen, dat betekent dus ook slapen.Eén van onze dappere zonen rolde na vertrek van de gasten zijn slaapzak uit, maar de langswandelende tuin-fauna bekeerde hem spoedig tot zijn slaapkamer.
Om door de buurt niet voor gek aangezien te worden, nodigden wij onze buren in de soeka voor een kop koffie pus uitleg. Dan konden ze ook beter het luide gezang verdragen.
Zijn in Nederland de soekot meestal dun gezaaid, in Israël is het een feest voor vroom en vrij.Net zo min als een atheïsten-familie hier de kinderen een kerstboom kan onthouden, kunnen Israeli’s hun gezin een soeka ontzeggen. Klimatologisch ligt het ook veel gemakkelijker. Een metalen frame met doeken eraan en rietrollen erop en zie daar: een soeka. Het is enig in de Soekotweek in Israël op straat te lopen. De soekot staan op de stoepen en men kijkt bij elkaar naar binnen, hoe zíj het hebben versierd. Op verschillende straathoeken spelen bandjes en dansen de mensen vanwege hét feest. Je voelt je spoedig opgenomen en horraat graag mee.
Nog veel jaren Soekot!
Bloeme Evers-Emden
Als de bladeren beginnen te vallen, kondigen zich de ‘najaarsmanoeuvres’ aan, de zogenaamde ‘vier weken Jomtov’, waarvan Soekot de vrolijke eindfase inluidt.
Hóe moet je de opdracht tot een hut bouwen en bewonen realiseren? Gelukkig helpen de breed uitgemeten voorschriften èn de eeuwenlange ervaring ons hierbij.
De laatste jaren begonnen wij al weken tevoren met het rekwireren van enkele buitenstaanders, sinds onze terzake kundige en handige kinderen naar het Nabije Oosten waren vertrokken. Zijn de – liefst langbenige – buitenstaanders werkelijk én gelijktijdig ter plekke, dan buit ik charmant mijn geringe spierballen uit om hen te bewegen met het trek-, sjouw- en bouwwerk te beginnen. De garage is namelijk een aantal meters van het woonhuis verwijderd en daar ligt de tot planken en schotten gereduceerde loofhut (soeka) opgeslagen op een hoog aangebrachte stelling (vandaar de zoektocht naar langbenigen), tezamen met de rietrollen die straks het ‘dak’ zullen vormen. Ik ben royaal met koffie/thee/fris en deel veel appeltaart rond.
Ik hip ook mee heen en weer, weet tenminste wel waar alles ligt, tot en met de noodzakelijke schroeven, en ontmoet ook de zuinig bewaarde edoch beschimmelde SjanaTowa-kaartjes van vorig jaar, die tóen de hut mede versierden. Want versieren moet.
Mijn man stond elk jaar met gehandschoende handen – tegen de splinters – sommige schotten vastberaden overeind te houden, ondertussen eitses (raadgevingen) producerend, zo van: ‘moet je niet eerst ... oh nee, nee, toch niet ...’
Na enige uren zwoegen wordt tenslotte de wat primitieve elektriciteitsvoorziening tussen de dakplanken gewurmd en is ons hutje gereed. Aan de wanden prijken half-verregende vrome teksten en platen. De plastic daken hangen aan hun katrollen boven de rietrollen. Ze kunnen neergelaten worden bij regen, áls het mechaniek het tenminste niet op dat kritieke moment laat afweten.
Meestal sluiten ze toch niet echt af en het lekt wel eens in de nek van nietsvermoedende gasten .....
Pesach is erg, maar vlak Soekot ook niet uit.
Wij zijn de bevoorrechte bezitters van een tuin, maar iemand die een flat bewoonde, besloot op het dak zijn soeka te bouwen. Eén buur klaagde de man bij de politie aan wegens ongeoorloofde bouwactiviteiten. De agent, zelf een Jood, beloofde dat hij de bouwer zou aanzeggen het bouwsel binnen acht dagen te verwijderen .....
Dan komt Het Feest eraan. Als er in de Tora wordt gesproken over Het Feest, zonder nadere aanduiding, dan betreft het Soekot, wanneer ook het Feest van het Waterscheppen plaatsvond in de Tempel en ook nu nog gevierd wordt. Na de ernstige en indrukwekkende dagen van Rosj Hasjana en Jom Kipoer barst de vreugde los als reactie, een vreugde die haar toppunt vindt in Simchat Tora, de werkelijke Vreugde der Wet. Maar daarover een andere keer.
In het wisselvallige klimaat van de Nederlandse herfst kan het vriezen of dooien. Soms is het mooi herfstweer, waardoor het zitten in de soeka, in feite in de tuin, een heerlijkheid is. Rukken de herfststormen aan ons bouwsel, dan hoop je maar dat de zaak niet zal instorten – bij ons nooit gebeurd, maar er gaan verhalen rond ..... En de kou valt erg mee, hoewel je dus in de tuin zit, maar wel dicht bij elkaar vanwege de altijd te krappe ruimte. Smalle stoelen kopen!
Eigenlijk is de soeka, merk ik, de extra kamer die ik 51 weken per jaar ontbeer ...
Je nodigt veel gasten uit, want dat is het extra feestelijke van Soekot. De meeste gasten hebben te weinig fantasie voor iets anders dan ‘een bloemetje voor de gastvrouw’, zodat ik grimlachend tegen het einde van Soekot het dertigste boeket in de badkamer plomp.
Een koen ravitailleringsplan hoort ook bij de organisatie. Ruim tevoren kook ik een grote hoeveelheid geconcentreerde soep en kneed honderd of meer gehaktballen. Leve de diepvries. Ook sla ik een massa fruit in en op de avonden zelve hoef ik alleen maar rijst te koken en blikken groente te openen. Mijn arme gezin at iedere avond hetzelfde, maar ze klaagden niet! Mijn man troonde aan het hoofd van de tafel in de hut en beklaagde mij dat ik alles moest aandragen, want hij ‘kon er onmogelijk uit’.
Tijdens de maaltijd heft men liederen aan, de kinderen haalden de kennis die ze van hét feest hadden uit de kast. We konden elke avond hetzelfde vertellen, want het waren toch steeds andere gasten die het aanhoorden.
‘Uit de opdracht zeven dagen in hutten, in wankel materiaal te wonen, moeten we leren’, onderwees mijn man, ‘ons veilig te voelen onder G’ds hoede, óók in een schamel bouwwerk’. Niet zelden werd zijn betoog onderstreept door een wegwaaiend stukje dakriet. Maar daarover niet getreurd. En je moet niet zeuren over een beetje regen of een spinnetje of torretje in je soep, want dat hóórt bij Soekot.
In feite moet je zeven dagen in de soeka wónen, dat betekent dus ook slapen.Eén van onze dappere zonen rolde na vertrek van de gasten zijn slaapzak uit, maar de langswandelende tuin-fauna bekeerde hem spoedig tot zijn slaapkamer.
Om door de buurt niet voor gek aangezien te worden, nodigden wij onze buren in de soeka voor een kop koffie pus uitleg. Dan konden ze ook beter het luide gezang verdragen.
Zijn in Nederland de soekot meestal dun gezaaid, in Israël is het een feest voor vroom en vrij.Net zo min als een atheïsten-familie hier de kinderen een kerstboom kan onthouden, kunnen Israeli’s hun gezin een soeka ontzeggen. Klimatologisch ligt het ook veel gemakkelijker. Een metalen frame met doeken eraan en rietrollen erop en zie daar: een soeka. Het is enig in de Soekotweek in Israël op straat te lopen. De soekot staan op de stoepen en men kijkt bij elkaar naar binnen, hoe zíj het hebben versierd. Op verschillende straathoeken spelen bandjes en dansen de mensen vanwege hét feest. Je voelt je spoedig opgenomen en horraat graag mee.
Nog veel jaren Soekot!
Bloeme Evers-Emden
| << Rosj Hasjana en Jom Kipoer | Chanoeka, het joodse lichtfeest >> |