Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Emile Schrijver

Emile Schrijver is sinds 2003 conservator van de Bibliotheca Rosenthaliana, de bijzondere collectie voor judaica en hebraica in de Amsterdamse Universiteitsbibliotheek. Hij was voordien onder meer directeur van het Menasseh ben Israel Instituut voor Joodse sociaal-wetenschappelijke en cultuurhistorische studies. Hij is actief als onderzoeker van het oude Joodse boek en maakt daarnaast deel uit van verschillende besturen en adviesorganen van Joodse organisaties in binnen- en buitenland.
vrijdag 9 juli 2010
1 reactie
reageer op deze column
Delen |

Mensen hebben fabels nodig om de waarheid te willen kennen

Jacob ben Wolf Kranz (ca. 1740–1804) was een preker en exegeet die werd geboren in Dzyatlava in Wit-Rusland, maar die bij een groot publiek bekend staat als de Maggid (de preker) van Dubno, de stad in de Oekraïne waar hij achttien jaar gewoond heeft. Nadat hij in de handel financieel aan de grond was geraakt, besloot hij van het preken zijn beroep te maken. Hij stond vooral bekend om zijn aantrekkelijke parabels en fabels, waarin hij veel aandacht schonk aan de verschillen tussen rijk en arm. Hij heeft in een aantal gemeenten gepreekt, onder meer in Zamosc, in Polen, waar hij de laatste vijftien jaar van zijn leven heeft doorgebracht. Zijn schamele inkomen spijkerde hij bij met het in stad en land houden van preken, die hem uiteindelijk een soort sterrenstatus zouden verlenen.

Een van de interessantste fabels van de Dubner Maggid, hier vertaald vanuit een in 1925 in New York verschenen Jiddisje bewerking van de beroemde Jiddisje schrijver Tashrak, of Israel Joseph Zevin (1872–1926), heet 'Een fabel over een fabel.' Overigens kan het woord fabel hier ook door parabel worden vervangen, maar wat volgt is toevallig een fabel.

'Aan de Dubner Maggid werd eens de vraag gesteld waarom fabels zo sterk zijn, dat ze zo'n sterke invloed hebben op de mens. Hierop antwoordde de Dubner: "Ik zal jullie dat uitleggen aan de hand van een fabel." En dit is de fabel die hij vertelde. "De Waarheid liep eens door een steeg, poedelnaakt, zoals hij door zijn moeder op de wereld was gezet, en niemand wilde hem in zijn huis binnenlaten. Een ieder die hem zag, rende verschrikt weg ... Terwijl de Waarheid ten einde raad ronddwaalde, kwam hij de Fabel tegen. De Fabel was gekleed in mooie kleding met prachtige kleuren. De Fabel vroeg: "Vertel mij, meneer Naaste, waarom dwaal jij zo wanhopig door de stegen?" De Waarheid antwoordde: "Het gaat niet goed, broeder. Ik ben al oud, zeer oud, en niemand wil me leren kennen." De Fabel zei: "Het is niet omdat je oud bent, dat de mensen je niet liefhebben, want ik ben ook heel oud, en mij hebben de mensen steeds meer lief naarmate ik ouder word. Maar laat ik je een geheim over de mensen toevertrouwen. Zij stellen het op prijs wanneer alles mooi aangekleed is en enigszins vervormd. Ik zal jou net zulke kleren uitlenen als de mijne en je zult zien dat de mensen jou ook mogen." De Waarheid luisterde naar de goede raad van de Fabel en kleedde zich in diens kleding. Sindsdien gaan Waarheid en Fabel hand in hand en hebben de mensen beide evenzeer lief.'

Reacties

ROOS MENDEL

vrijdag 9 juli 2010
DEZE LEGENDE IS EEN LIEF VERHAAL, EN WAT IK ZO LEUK VIND IS DE BENAMING VAN DE HEREN WAARHEID EN FABEL. WAT IK OOK LEUK VIND IS INDERDAAD DAT DE FABEL MAG BESTAAN EN SAMEN MET DE WAARHEID EEN EENHEID GAAT VORMEN.BIJZONDER OOK DAT ER GELUISTERD WORDT DAT DOET ME GOED! LEERZAAM EN ONDERHOUDEND!

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mrt 2011Paulus Fagius en Elijah Levita werkten samen in Isny
feb 2011Mag je in sjoel uit een gedrukte Megille lezen?
jan 2011Over neuzen
nov 2010Sjnoderboekjes: wonderlijke vorm en religieuze functie
okt 2010Eliëzer Steinbarg was niet zomaar een fabeldichter
okt 2010Een boek is nooit alleen gewoon maar een boek
sep 2010Bloy vi bleter fun alte sforim
sep 2010Joden aan de basis van boekdruk in Turkije
aug 2010Het Machzor uit Esslingen
jul 2010Mensen hebben fabels nodig om de waarheid te willen kennen
jun 2010Ook Joodse miniatuurboekjes zijn bibliofiele curiositeit
mei 2010Sefer Tashbets wel of niet gebonden in vissenhuid?
apr 2010Van wie zijn Hebreeuwse handschriften?
apr 2010Aaron Wolfsohn-Halle
mrt 2010Digitalisering van oude joodse bronnen biedt grote mogelijkheden
mrt 2010Nog eens: Hebreeuwse schrifttypen
feb 2010Variatie in Hebreeuwse schrifttypen
feb 2010Een Haggadah met misdrukken
feb 2010Judah Leib Gordon was een belangrijke fabeldichter
jan 2010Vroegste geïllustreerde Estherrol tentoongesteld in New York
jan 2010Boeken in de Middeleeuwen (2)
jan 2010Boeken in de Middeleeuwen (1)
dec 2009Joodse dwergen in de boekgeschiedenis
nov 2009Edele bloemmotieven
nov 2009Concurrenten
okt 2009Fernando Cardoso of Isaac Cardoso?
okt 2009Perek Shirah bevat lofzangen van de schepping op de Schepper
sep 2009Een bijzonder besnijdenisboekje
sep 2009Aan de wieg van een Joodse uitgeversbranche
aug 2009Een Esther-rol van ruim zeven meter!
jun 2009Joden in India en hun kunstzinnige smaak
jun 2009Nederlands-Joodse archieven aan de vergetelheid ontrukt
mei 2009Abraham Gómez Silveira (1656–1740) in discussie
mei 2009De Haggadah van Mantua (1560)
mei 2009De responsen van het seminarium Ets Haim
apr 2009Amsterdamse veelschrijver interesseerde zich voor Joodse sprookjes
apr 2009Tijd om de Haggadot weer tevoorschijn te halen
mrt 2009Een Duits sprookje in Hebreeuwse letters (Karlsruhe, 1809)
mrt 2009Maimon Abohbot schreef met links
feb 2009Isaac Satanow (1732–1804), een verlichte vervalser
feb 2009Rabbijnen vertellen fabeltjes
jan 2009Op welke berg mocht Mozes de Torah ontvangen?
jan 2009Een volk van boeken