‘Onder ’t boevenvolkje kende ik er twee, die ’n zekere reputatie genoten van knappe vaklui; ze werkten altijd samen als gezworen gabbers, lieten zich weinig in met de anderen, waren geen kroegloopers.’ Dat schreef Jan Feith in 1907 in een boek getiteld Op het dievenpad. In dit boek tekende Jan Feith, indertijd een bekende journalist, verhalen op van een Amsterdamse rechercheur.

Achter in het boek is een woordenlijst opgenomen, want de Amsterdamse rechercheur gebruikte allerlei woorden die indertijd niet bekend waren bij het algemene publiek. Een van de woorden op dit lijstje is gabber.

Waar komt gabber vandaan? Net als veel andere Bargoense woorden gaat het via het Jiddische choweir, dat eveneens ‘kameraad’ of ‘maatje’ betekent, terug op het Hebreeuwse chawwer, met als betekenis ‘collega, partner, metgezel’. Jiddische en Hebreeuwse woorden kwamen vaak vervormd in Nederlands terecht, en gabber is hierop geen uitzondering. Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw komen we het onder meer tegen in de vormen cabber, chabber, gabbert, gavver en zelfs als gibber.

In het Bargoens is gabber in 1858 voor het eerst opgetekend, in een woordenlijst van een strafadvocaat. In de letterkunde dook het pas vijftig jaar later voor het eerst op; Jan Feith gebruikte het als een van de eersten.

Gabber is vaker gekoppeld aan andere woorden. Zo heb je de bloedgabber voor de extra goede vriend (de bloedbroeder), de kroeggabber voor de kroegmaat en gabbertaal is vaak gebruikt voor de taal van de dieven, het Bargoens. Er bestaat zelfs een boekje over het Bargoens getiteld De gabbertaal. Dit werd in 1937 samengesteld door E.G. van Bolhuis.

En dan heb je natuurlijk nog gabberhouse voor een bepaalde muziekstijl, namelijk ‘housemuziek met keiharde ritmes’ zoals Van Dale het omschrijft. Heeft deze muziekstijl, die internationaal is doorgebroken, ook iets met gabber in de betekenis ‘kameraad’ te maken? Ja, zijdelings, want gabberhouse is aan het begin van de jaren negentig in Rotterdam ontwikkeld, door jongeren die zich gabbers noemden.

Taalkundig gezien heeft ook gabberhouse dus een Joodse oorsprong.