De uitdrukking in de zevende hemel zijn gaat terug op de oude Joodse voorstelling, die later door de Christenen is overgenomen, dat er meer dan één hemel is. Het aantal hemelen dat in de rabbijnse literatuur en in de apocriefe boeken wordt genoemd, varieert: men spreekt van drie, vijf, zeven, negen of tien hemelen. In de Koran is sprake van zeven hemelen (Sūra 65:12 'God is het die geschapen heeft zeven hemelen en een gelijk aantal aarden'), en Marnix van Sint-Aldegonde had het in De Byencorf der H. Roomsche Kercke (1569) zelfs over de dertiende hemel.

Het idee dat er meer dan één hemel was, is overigens door de Joden overgenomen van de Babyloniërs. Zij gingen uit van drie of zeven hemelen, die als halve koepels boven elkaar waren gelegen. Je moest ze allemaal door om bij de hoogste te komen.

In de Bijbel komt geen zevende maar wel een derde hemel voor. In 2 Cor. 12:2 staat: 'Ik weet van een mens in Christus, veertien jaar geleden is het – of het in het lichaam was, weet ik niet, of dat het buiten het lichaam was, weet ik niet, God weet het – dat die persoon weggevoerd werd tot in de derde hemel.'

In de 18de en 19de eeuw gebruikte men in de derde hemel zijn en in de zevende hemel zijn nog door elkaar, in dezelfde betekenis. Inmiddels is in de derde hemel zijn in onbruik geraakt. Aan het eind van de 19de eeuw is die uitdrukking overigens in Vlaanderen in een heel andere betekenis opgetekend, namelijk voor 'zeer dronken zijn' (naast onder meer zalig zijn).

Zoals bekend betekent in de zevende hemel zijn 'opgetogen, in verrukking, op het toppunt van gelukzaligheid zijn'. De uitdrukking komt ook in het Frans, Duits en Engels voor. De Grote Van Dale vermeldt nog hij viel uit de zevende hemel voor 'hij werd in zijn hooggespannen verwachtingen teleurgesteld'.

Doorgaans gaat men ervan uit dat de zevende hemel de woning van God is. Zo beschouwden de middeleeuwse mystici de zevende hemel als 'de staat der contemplatie, waarin zij God zelf aanschouwden en met God één werden'. Maar sommige Islamieten geloven juist dat Allah boven de zevende hemel woont. De Koran geeft verder geen details over de inrichting van de zevende hemel, maar in de Islamitische folklore is er van alles over te vinden. Zo zou die hemel van diamant of van een onbeschrijfelijk mooi licht zijn gemaakt. Volgens een 19de-eeuwse bron was iedere inwoner van de zevende hemel groter dan de hele aarde. Hij had 70.000 hoofden, met evenveel monden en evenveel tongen, die allemaal Gods lof bezongen.