Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 13 januari 2012
reageer op deze column
Delen |

Beth Sjemesj

Tjonge, wat doen ze raar daar in Israël hè? De afgelopen weken stonden wat Israël betreft berichten in het licht van de ‘charedim-versus-seculieren’ strijd. Kortom: hoog tijd om zo veel mogelijk zwart-wit denken uit de kast te halen, stereotypen op te poetsen, ronkende voorspellingen te doen, en zelfs vergelijkingen met de Taliban niet te schuwen. Ja, Powned wist zelfs te melden dat ‘Nederlandse Joden’ de ‘Talibanisatie van Israël’ vrezen. Jazeker, niets minder dan dat ... Deed me een beetje denken aan wat Wim Kan ooit zei: democratie is de wil van het volk. Elke dag lees ik weer in de krant wat ik nòu weer wil ... Hebben ze echt alle Nederlandse Joden geënquêteerd om te concluderen wat die ‘Nederlandse Joden’ precies vrezen? Prima, laten ze dan vooral de gegevens aan JMW en de Joodse organisaties geven want die weten ook na enkele diepgaande demografische onderzoeken nog niet precies wat / waar / wie die Nederlandse Joden nu precies zijn ...

Beth Sjemesj – Huis van de Zon. Hoewel, zo zonnig is het daar nu niet ?. In de jaren ‘80 van de vorige eeuw was het nog een perifeer dorpje, niet ver van de snelweg naar Jeruzalem, met veel kansarme Oriëntaalse gezinnen. Werkloosheid, criminaliteit, drugsgebruik – werd er gefluisterd ... eind jaren ’80 / begin jaren ‘90 werden er nieuwe wijken in Beth Sjemesj bijgebouwd, waar zelfs nieuwe bewoners op af kwamen met een hogere economische draagkracht en meer opleiding. Voor jonge gezinnen waren de huizen er beter betaalbaar dan in de grote steden; mensen uit het oude Beth Sjemesj konden nu eindelijk eens aan een ruim huis komen en studenten waren blij met de centrale ligging aan de snelweg tussen Jeruzalem en Tel Aviv. De stad leek op te bloeien.

Tegelijkertijd ontdekten de charediem (letterlijk: vrezenden, oftewel ultra’s) ook de stad en haar mogelijkheden qua ruimte voor nieuwe wijken. In 10 jaar tijd – van 1995 tot 2005 steeg de bevolking van ca. 20.000 tot 65.000 mensen, waarvan veel orthodoxen en ultra-orthodoxen. In 2010 heeft Beth Sjemesj volgens de Rebbe van Wikipediwitsch al ruim 80.000 inwoners, waarvan 1/3e charediem. Volgens deze zelfde Rebbe heeft de stad thans op de schaal van economisch-sociale ontwikkeling de bedroevend lage score van 3 uit 10. Om u een idee te geven: Herzliya scoort een 9, evenals Givatajim en Kiriat Ono. Een score van drie is echt heel laag – je zit dan in de groep van Arabisch-Israëlische steden als Kfar Kassem en Taibe (opnieuw volgens de Wikipediër Rebbe en de Gaon van Internetowitsch). Ik bedoel: het door raketten geteisterde perifere dorpje Sderot in Zuid-Israël heeft de score van 5 ... Verder heeft maar 39,4% van de inwoners een middelbare school-diploma en ligt het gemiddelde salaris ruim 1000 sjekel onder het landelijke gemiddelde (charedi zijn is geen vetpot ...). Nu begrijpt u iets meer van de achtergrond: de stad is in korte tijd veel te snel gegroeid met allerlei inwoners van verschillende herkomst die niet echt aansluiten bij het ‘oude’ Beth Sjemesj. Alle ingrediënten dus voor een leuke etnisch-religieuze klassenstrijd ...

Dat het ook anders kan, bewijst een verhaal over de illustere Jeruzalemse rabbijn Shlomo Zalman Auerbach. Zoals u ziet echt poepie-vroom ... Op een dag had hij een afspraak met zijn zoon. Ze zouden elkaar bij een bushalte treffen. De zoon wachtte op de afgesproken plek maar tot zijn verbazing was zijn vader er nog niet. En die kwam maar niet ... Na een tijdje zag hij in de verte het silhouet van zijn vader – een hoogbejaarde man die, slecht ter been, langzaam kwam aanlopen. Snel liep hij de oude man tegemoet en vroeg hem waarom hij niet was verschenen op de afgesproken plek – was er iets gebeurd? ‘Ach’, zei de grijze Tora-geleerde, die zich zijn hele leven gewoon in een stadsbus liet vervoeren, ‘op een gegeven moment kwam er een vrouw naast me zitten die zeer schaars gekleed was. Ik kon het niet meer verdragen en vroeg dus of ik op mocht staan. Maar ja wat dan? Als ik blijf staan of zeg waarom ik opstond dan maak ik haar beschaamd. En dus zei ik dat ik op mijn bestemming was aangekomen en verliet de bus. Vandaar dat ik de resterende weg moest lopen ...’ Een verhaal dat op internet werd verteld door niemand minder dan de voormalige opperrabbijn Lau. Je kan denken over die rabbijn wat je wilt, maar hij ziet de schaarsgeklede vrouw toch allereerst als mens. Dat het hem stoort dat zij zo schaars gekleed is, lijkt hij vooral zichzelf aan te rekenen. Vandaar dat hijzelf de conclusie trekt en gaat lopen ... Geen gespuug, geen maf gescheld, geen opgefokt gedrag maar een eerlijke diepreligieuze houding die eerder van bescheidenheid getuigt dan van agressief extremisme ...

Nee, dit zal niet zo maar weer verdwijnen, maar het zijn misschien wel de puberale trekken van een ultra-orthodoxe gemeenschap die zich niet meer kan terugtrekken in het eigen ghetto en haar plaats in het moderne Israël nog moet vinden. Een beetje geduld van seculiere kant kan daarbij positief werken, vooropgesteld dat het agressieve gedoe stopt.

Tot slot: u dronk misschien al die jaren uit valse hoop liters rode wijn. Allemaal bogus misschien vanwege mogelijk vervalste onderzoeksdata. En in Appingedam werd in een emmer een nieuwe mug ontdekt: een variant van de dansmug. En blijk je niet te dik vanwege je genasj, maar door je darmbacteriën:
Door een samenspel van deze enzymen en een bepaald type darmflora kan vervolgens bijvoorbeeld overgewicht in de hand worden gewerkt. Zo zou het ‘obese microbioom’ efficiënter in staat zijn vanuit de voeding energie beschikbaar te stellen aan de gastheer, waardoor consumptie van een lager aantal calorieën toereikend zou zijn (bron: nu.nl).
Enfin, lees verder zelf maar ...
En mag je je partner kussen die net vlees heeft gegeten als je zelf net melkkost hebt gegeten? Met deze (nep?)vraag aan rabbijn Jaron Durani sluit ik af zonder u de oplossing van dit zwaarwegende religieuze vraagstuk te geven, hoewel u als Hebreeuws lezende de clou hier kunt vinden.

Sjabbat sjalom!

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed