Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 26 februari 2010
reageer op deze column
Delen |

Rare vragen, rare antwoorden

Met Poeriem in aantocht vind je op internet zeeën van vragen die aan rabbijnen worden voorgelegd. Een klein overzichtje:

Vraag: Kan je het geld dat bedoeld is voor de armen (één van de verplichtingen van Poeriem) ook aan een meisje van 12-13 geven? Ik heb namelijk gehoord dat als er geen arme in de buurt is, je het geld ook kan geven aan iemand die niet werkt en geen inkomen heeft.
Antwoord: Dat kan, maar je moet wel uitzoeken of ze niet op vaste basis door haar ouders wordt onderhouden. In zo’n geval dat ze op "de tafel van haar vader steunt", en ze financiële zekerheid kent, dan valt dat niet onder de categorie 'arme' (ebjion).

Kijk, hier begrijp ik dus niets van, van deze vraag. Uiteraard moet een meisje van 12-13 door haar ouders onderhouden worden en dus geen zorgen hebben over haar levensonderhoud! Ook wonderlijk dat deze persoon geen arme mensen in de buurt kent. En hoe zou je in onze maatschappij iemand noemen die geen werk heeft en geen inkomen heeft? Toch zeker iemand die best een financieel steuntje in de rug kan hebben ...

Ook rijst de vraag of je op Poeriem de aalmoezen aan verslaafden mag geven in Zuid-Tel Aviv, waar blijkbaar veel verslaafden zijn. Volgens de vraagsteller zwerven die op de stoepen daar. Het hele jaar door geeft de vragensteller deze mensen geen geld, maar misschien ligt dat op Poeriem anders? Op Poeriem kennen we namelijk de stelregel dat "iedereen die zijn hand uitsteekt, geld krijgt" en we niet hoeven uit te zoeken of het geen bedrieger is. Maar het is vrij duidelijk dat de verslaafde van het geld weer drugs gaat kopen? De rabbijn is echter onverbiddelijk: "Men moet geen aalmoezen geven aan een arme die niet fatsoenlijk / geschikt is, en zelfs niet op Poeriem!" Zo, dat zal ze leren die verslaafden! De rabbijn heeft het probleem hiermee opgelost ...

Vraag: Ik zou graag het volgende willen weten: wij hebben een feestje op de werkplek en men heeft verschillende verkleedkleren gekocht. Is er een probleem om je als een demon te verkleden?
Antwoord: Er is geen probleem om je als een demon te verkleden. Maar weet wel dat het verkleedpak getuigt van een innerlijk streven dat diep verstopt zit in het hart van de mens, dat uiterlijk naar buiten komt in de verkleedkleding die we één keer per jaar kiezen. Wij willen doordringen in het labyrint van de ziel door de keuze van ons verkleedpak. Wij willen de goddelijke ziel ontdekken die zich verstopt in onze geest. Juist door onze normale kleren te bedekken aan de buitenkant (door het verkleedpak). Want het woord voor kleding – beged – bestaat uit dezelfde letters als bedriegen ...

Ik weet niet of ik het einde van dit antwoord helemaal begrijp. Maar het komt er op neer dat onze normale kleding een vorm van bedriegen is. We bedekken onze ware aard immers aan de buitenkant door kleren aan te trekken en de toeschouwer als het ware te bedriegen. Door onze normale kleding die al een verhullen en bedriegen is, nogmaals te verhullen door een verkleedpak kom je dus bij je ware aard uit, lijkt deze rabbijn te zeggen. Maar helemaal zeker ben ik hier niet van ...

Natuurlijk wordt er ook gevraagd hoe Esther nu eigenlijk met Achasjverosj kon trouwen, een niet-Jood. Is dat dan geen zonde? Het antwoord:

Inderdaad, het is een grote zonde om met een niet-Jood te trouwen, en nog een slechte antisemiet ook! Maar de geleerden zeggen dat ze niet uit vrije wil huwde, maar alles was gedwongen. Slechts één keer vroeg ze Mordechai of ze uit vrije wil naar de koning moest gaan. En hij zei haar dat het toegestaan was om alle Joden te redden. En hierover zegt de Talmoed: "een zonde begaan met een zuivere intentie is belangrijker dan een religieus gebod volbrengen zonder zuivere intentie!"

Vooral dit laatste “een zonde begaan met een zuivere intentie” is een beetje een gevaarlijke uitspraak. Sabbetai Tzvi en de Frankisten werden hier nu juist voor veroordeeld. Deze groepen ontwikkelden namelijk de theologie dat men af moet dalen tot het Kwaad om het Kwaad te verlossen. Dat zet de deur open voor allerlei bedenkelijke handelingen onder het mom van "ik doe juist een grote religieuze daad". Maar hoe verlos je het Kwaad dan wel? Goede vraag, misschien heeft u het antwoord?

En ook, zoals elk jaar, duikt de vraag op of mannen zich als vrouwen mogen verkleden. Volgens een rabbijn uit Tsfat – u weet wel uit dat woelige noorden van Israël waar het al meer dan 2000 jaar borrelt en bruist (het noorden was o.a. een tijdje de bakermat van opstanden tegen de Romeinen) – kunnen kinderen onder de 13 dat wel, maar volwassenen niet. Hij wijst er wel op dat er rabbijnen zijn die toestaan dat men slechts één vrouwelijk kledingstuk aandoet, omdat voor iedereen duidelijk is dat men zich niet geheel als vrouw verkleedt. Maar gewoon voor de Poeriem-lol één kledingstuk van vrouwen aandoet.

Minder leuk was het bericht in de krant over de escalatie van de ruzie tussen Sjas-aanhangers en Lithuaanse ultraorthodoxen, waar ik al eerder over schreef. Volgens de Jedi'ot Acharonot zal dit jaar rabbijn Mazoz – één van de prominente Oriëntaalse rabbijnen – de fik steken in de traditionele Haman-pop. Zaterdagavond zal in Bne Berak in de leerschool Kisee Rachamim, hangende vanaf de 4e verdieping, de traditionele Haman-pop in de fik gestoken worden, een oud Tunesisch gebruik. Echter, deze keer is de pop gemaakt van kranten uit het Lithuaanse kamp, de Jeted Ne'eman, het lijfblad van de ultraorthodoxe Lithuaanse Joden uit Bne Berak. Ik schreef al eerder dat ik hier niet vrolijk van word. Je steekt andermans kranten, boeken of geschriften niet in de fik (ook poppen niet, vind ik een onsympathiek gezicht en een symbolische handeling die geweld uitstraalt). Dat is vaak een voorbode van haat en geweld, zoals de geschiedenis helaas al vele malen liet zien.

Niettemin een vrolijk Poeriem en drink aub met mate ...
Zorg dat er altijd een Bobbele is, de Joodse Bob ...

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed