Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen

Home | Cursuswijzer | Inschrijven | Docenten

Columns

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.

vrijdag 21 januari 2011

reageer op deze column

Delen |

De afgelopen week had ik het al over allerlei brandjes – en verdraaid de inkt van mijn column was nog niet droog, of er vloog al een trein in de fik bij Zwijndrecht. Gisteren was het weer cacaodampen snuiven in Wormer en in het Gelderse Beuningen werd woensdagochtend een industrieterrein afgezet wegens ‘borrelende vaten’ van InterCheM.
[speculatiemodus]. Zou het toeval zijn, al die brandjes vlak voordat de afdeling in de Tora wordt gelezen (op 29 januari) over schaderecht, waaronder vuur dat schade aanricht? [/speculatiemodus].
Terwijl ondertussen de minister zelfs de pleinen van scholen rookvrij wil hebben – kromme wereld toch? Al even schrijnend was het geval Brandon – de jongen die al 3 jaar lang aan de muur werd geketend omdat hij onhandelbaar zou zijn. Gelukkig weet staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (prachtige naam ook ...) meteen te vertellen dat “de situatie van de 18-jarige Brandon is weliswaar schrijnend maar de zorg aan hem voldoet aan de normen”. Merkwaardig genoeg lees je even later in het AD van afgelopen donderdag dat er wel degelijk veel mis is in 's Heeren Loo in Ermelo:

In zorginstelling 's Heeren Loo lopen personeel en patiënten, onder wie de vastgeketende Brandon, groot gevaar door een al jaren durende bestuurlijke chaos. Uit onderzoeken blijkt dat er weinig toezicht en begeleiding is, en het onervaren personeel wordt geconfronteerd met veel agressie van cliënten.
De wanorde heeft er toe geleid dat Brandon onnodig en tegen het advies van deskundigen in aan de band is gelegd. Uit een rapport dat in het bezit is van het AD blijkt dat de instelling anderhalf jaar geleden de toets voor het kwaliteitskeurmerk HKZ niet doorstond, omdat het een puinhoop is bij de organisatie.

” 's Heeren Loo was een grote en haast onbestuurbare organisatie die gewoon niet wist waar ze mee bezig was,” zegt een onderzoeker van adviesbureau CinC. “Daardoor was van zorg op maat geen sprake en is nooit goed gekeken naar de situatie van mensen zoals Brandon.”

De locatie in Ermelo is al langer een tikkende tijdbom. De voormalig 's Heeren Loo-begeleidster van Brandon, Anne Hobrink, zegt dat de jongen daar vanaf het begin (2004) in een tuigje werd vastgezet. Ze is meerdere keren door hem aangevallen en aangerand, zonder dat de leiding ingreep. “Brandon kreeg geen behandeling en ik werd niet begeleid.”

Zie je wel – niets aan de hand ...

Tja en wat hadden we verder: Shakira is weer vrijgezel (hoera!), een gemerkte pinguïn gaat eerder dood, haar in het afvoerputje is de grootste ergernis in een relatie (metafoor?!), het huishouden blijkt levensgevaarlijk te zijn voor je gezondheid (dus dat gaan we uitbesteden ...) en allerlei PVV-ers die afhaken in de aanloop tot de Staten-Verkiezingen, MAar dat is niet BEpaaLd nieuws te noemen ... En natuurlijk de aankomende demonstratie, vrijdag, van studenten in Den Haag die na het verschijnen van deze column plaatsvindt. Maar we moeten natuurlijk niet moeilijk doen als het Hoger Onderwijs wordt uitgekleed – er verdwijnen immers maar 2500 banen aan de universiteiten en zo ... Een ontwikkeling die overigens al een decennium aan de gang is. Nederland – kennisland (Mwoaaahh ...). Ja met dat onderwijs wil het ook niet echt vlotten. Zo las ik het volgende over asbestgevaar:

Bij een op de vier middelbare schoolgebouwen die gebouwd zijn voor 1993, bestaat de kans dat kinderen en leraren worden blootgesteld aan asbest. Bij basisscholen ligt dat aantal op een op de twintig.

Heh!? Raar toch? Al eerder (o.a. december 2010) was er veel mis met het ‘binnenklimaat’ van scholen – oftewel gewoon de frisse lucht:

De gezondheid en prestaties van meer dan een miljoen kinderen staan onder druk door de onfrisse werkelijkheid van de Nederlandse schoolgebouwen. Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol luidde dinsdag in Nieuwspoort de noodklok voor de gezondheid van de kinderen in Nederland.

... De meeste klaslokalen zijn 2.80 meter hoog. In schoolklassen zitten al gauw vijfentwintig leerlingen, die warmte uitstoten en zuurstof nodig hebben. De lage plafonds leiden tot een te hoge CO2-concentratie, waardoor kinderen last kunnen krijgen van ontstekingen aan luchtwegen en hoofdpijnklachten.

En wij maar die kinderen suf onderzoeken over taalachterstand, rekenproblemen, CITO-perikelen en overige ‘meet’apparatuur – terwijl er gewoon geen frisse lucht is. Straks blijkt nog dat het hele verschil tussen witte en zwarte scholen terug te voeren is op het gebouw. Omdat zwarte scholen gewoon in oudere, slechtere gebouwen zitten. Dat zou toch een bak zijn?! Ik schrijf dit vanwege een opmerkelijke conclusie van het Kohnstamm instituut van de UvA: “Etnische komaf toch bepalend voor achterstand op school”. He? Wat bedoelen ze nou? Even lezen in Trouw (dd. 19-01-2011):

Basisscholen krijgen al jaren extra geld voor kinderen die met achterstanden aan hun schooltijd beginnen. Tot 2006 kreeg een school extra voor leerlingen met laagopgeleide ouders, en nog een bedrag daarbovenop als die laaggeschoolde ouders ook allochtoon waren.

Van die laatste regel wilde toenmalig onderwijsminister Van der Hoeven af. Volgens haar bepaalt uitsluitend het opleidingsniveau van ouders of een kind met achterstand aan school begint, en doet zijn etnische komaf er niet toe. Daarom besloot zij basisscholen evenveel geld te geven voor autochtone én allochtone leerlingen met laag geschoolde ouders.

Maar het uitgangspunt van die maatregel klopt niet, blijkt uit onderzoek van het Kohnstamm Instituut van de Universiteit van Amsterdam. Bijna alle allochtone kinderen lopen aan het begin van de basisschool achter op hun autochtone klasgenoten, zo blijkt. Alleen de ’zwarte’ kinderen met de hoogst opgeleide ouders doen het net iets beter dan de ’witte’ kinderen met de laagst opgeleide ouders. “Het is dus niet waar dat etnische komaf geen rol speelt bij achterstand, zoals het kabinet destijds stelde”, zegt onderzoeker Jaap Roeleveld.

Maar hoe zit dat dan? Omdat je uit het onderlijf komt (ik zeg het netjes) van een etnische vrouw is 1+1 opeens 3 en het KOFSCHIP opeens te moeilijk? Hoe werkt dat dan als het bijna niets te maken heeft met de opleiding van de ouders? Zijn we weer terug bij de rassenleer? Want wat is etnische achtergrond eigenlijk? Wat is wel en wat niet een etnische groep?

Gaat het om een bepaald volk, om cultuur, religie, fysieke kenmerken (Jawohl!) of andere zaken? Zijn Joden een etnische groep? Doen die het ook zo slecht? En Israeli’s? Of Friezen? Zwitsers en Australiërs, om maar eens twee rare landen te noemen? En christenen uit Staphorst of de Biblebelt in de VS? En Aziaten toch zeker wel? Maar die doen het bij IQ-tests in de VS al jarenlang het beste – nog beter dan ‘blanken’. Dus hoe zit dat dan? Of bedoelen ze gewoon Turken en Marokkanen, maar dat is zo lullig om dat expliciet te zeggen dus nemen we gewoon iedereen met andere kookluchtjes mee de weg uit ... Ik vind het een griezelige conclusie – etniciteit wordt nu iets dat automatisch aan je kleeft, al is je vader Herr Doctor Professor ...
Klinkt bekend?!

Rest mij nog de hoop uit te spreken dat u niet teveel fruit hebt gegeten met Toe Bisjwat – het bomenfeest. Sommige mensen worden namelijk erg winderig van te veel fruit, in het bijzonder gedroogd fruit en dat kan soms dramatische gevolgen hebben (chas wesjalom ...).

Sjabbat sjalom!