Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 29 juli 2011
1 reactie
reageer op deze column
Delen |

Awoide zorre

Het zal een week of zes geleden zijn geweest. Op een later avonduur keek ik met vermoeide ogen naar één of ander programma. Een bobo van het Ministerie van Landbouw zegt met een ernstig gezicht iets over ‘extreme droogte’ in Nederland. Het drinkwater was nog niet echt in gevaar en nog nèt geen code rood, maar toch ... Ter illustratie van hoe erg de toestand was, somberde de man dat het ongeveer 14 dagen achter elkaar moest regenen om het watertekort aan te vullen. Wel, we hebben inmiddels twee weken herfst achter de rug, waarin het af-en-toe ook nog eens droog was. Wanneer dit in Israël gebeurd zou zijn, was deze man ongetwijfeld uitgeroepen tot wonderdoener, profeet of heilig man. Was het ècht zo dramatisch droog in Nederland? Of doen enge verhalen het gewoon altijd goed op de buis? Goed nieuws is geen nieuws, zal ik maar zeggen. En dat terwijl er ondertussen in Afrika veel mensen – vooral kinderen – sterven door gebrek aan water in één van de droogste periodes van de afgelopen 60 jaar.

Gelukkig zijn er altijd mensen die ook uit dit soort leed een religieus slaatje (variant van andere linkse- of rechtsslaatjes) proberen te slaan ... Neem nu de website van bijbelactueel. Na een zielig verhaaltje over de droogte in Somalië is er gelukkig ook goed nieuws: het staat allemaal zo voorspeld in de Bijbel, het Nieuwe Testament, als teken dat de eindtijd in zicht is. Joepiedepoepie! (Jammer alleen van al die dode kinderen ...) Kijk zelf maar op de website van bijbelactueel.

Overigens denken ook sommige Joden zo. Ik hoorde van een orthodoxe Jood enkele maanden geleden, met de tsunami in Japan, dat de Verlossing nu ècht op handen was. In de Zohar zou staan dat wanneer de Masjiach komt, God de aarde met water straft (of iets dergelijks) en dat er allerlei overstromingen komen ...
Nu komen dit soort vervelende eindtijd-verhalen ook al voor in Tenach. Ik vind dat altijd vervelende stukken om te lezen. Kan een betere wereld alleen maar aanbreken over een berg lijken heen? Zou het misschien daarom zijn dat de rabbijnen als ultieme test voor de ware profeet, het uitkomen van diens goede en positieve visioenen namen? Wie profeteert dat iets goed zal gebeuren en het gebeurt dan niet, díe is een valse profeet, zeggen de rabbijnen. Maar wie zegt dat er iets vervelends gaat gebeuren – een straf van God – en het blijft uiteindelijk uit, dan is dat nog geen teken dat de man een valse profeet is. God kan medelijden hebben met de mens en de straf uiteindelijk opheffen of uitstellen. Maar een belofte met een positieve inhoud wordt door God nooit herroepen, aldus de rabbijnen.

Enkele dagen geleden las ik overigens in De Telegraaf dat Nederland één van de meest depressieve landen ter wereld is:

Een op de zeven mensen (15 procent) in landen met hoge inkomens krijgt waarschijnlijk een depressie. Frankrijk (21 procent), de Verenigde Staten (19,2 procent) en Nederland (17,9 procent) vormen de top drie.

Waarom is men in Nederland nou depressiever dan in India, China, Japan of Mexico? Volgens het vage artikel komt het hoge aantal depressieven in Nederland o.a. door “inkomensongelijkheid, leeftijd en burgerlijke staat”. Hoe precies wordt niet uitgelegd. Verder weet men ook nog te vertellen dat “in arme landen (...) familiebanden belangrijker zijn, wat de kans op een depressie doet slinken”. Tja, sommigen vinden die grote sociale controle nu juist verstikkend en worden dààr weer depressief van.

Volgens mij komt het allemaal door het weer. Je moet de invloed van grijze maandagen, verregende vakanties, kleumerige weekends en natte woensdagmiddagen niet bagatelliseren. Zo wist de Volkskrant te vertellen dat Noordelingen grotere hersenen hebben dan mensen die dichter bij de evenaar wonen. In een wat fout aandoend onderzoek bestudeerden “onderzoekers van de Oxford University de oogkassen en hersencapaciteit van 55 schedels, uit 12 populaties over de hele wereld. Wat bleek: hoe verder iemand van de evenaar woont, hoe groter zijn of haar hersenen zijn. Maar, niet omdat ze slimmer zijn, benadrukken de wetenschappers, maar omdat ze meer 'visieruimte' in hun hersenen nodig hebben. Zo kunnen zij omgaan met het weinige licht op hoge breedtegraden. Om diezelfde reden zijn ogen van noordelingen ook groter”. Enfin, lees verder zelf maar.
Nu zeg ik Talmoedisch: álzzz het feit dat je in het Noorden woont – waar het kouder is – al de grootte van je ogen en hersenen bepaalt, kal-we-chomer (= hoeveel te meer) dat je psyche er door beïnvloed wordt. Zoals iedereen zelf kan vaststellen: in de zomer heb je meer energie dan in de winter en voel je je vrolijker!

Ondertussen zat men in Joods Nederland natuurlijk ook niet stil. Zo werden er volgens www.nik.nl maar liefst in Almere, Amsterdam, Groningen, Nijmegen en Bussum ‘Sjechieta-info-avonden’ gehouden, compleet met koe en schaap! Hoeveel mensen zaten daar nou, vraag ik me dan af. En ook een wat rare keuze aan plaatsen: Almere, Nijmegen en Groningen behoren nu niet echt tot het centrum van het Joodse leven. Almere – ik bedoel maar ...

Maar ik mag van enkele vrienden niet meer cynisch zijn. (Maar lees toch even zelf het artikel. Ik stel voor dat ze een sjechita-info-woonwagen aanschaffen waarmee rabbijn Jacobs en Ruben Vis door heel Nederland kunnen trekken, zodat ook de Joden in Brunssum, Zevenhuizen, Epe en Maassluis bediend worden. Wel zo makkelijk!) Dus: goed initiatief!

En dan nog de dood van Amy Winehouse. Schokkend. Zo jong, zo talentvol en zo getroubleerd – helaas. Ooit hoorde ik een ultra-jid zeggen dat popmuziek awoide zorre is. Het asjkenazisch-jiddisj voor awodah zarah, afgodendienst. Destijds vond ik dat uiteraard complete onzin. Nu denk ik: hmmm, wat een r/nare wereld toch, die muziekwereld. Blijkbaar moet je erg sterk in je schoenen staan om niet ten onder te gaan aan allerlei verleidingen, decadentie, wanhoop, mesjogaas en eenzaamheid. Dat Winehouse Joods was, wist ik al jaren. Toch vond ik het wel opmerkelijk dat de familie er zo veel waarde aan hechtte om een plechtigheid in de synagoge te houden met een rabbijn. De foto’s van vrienden en familie met keppels deden opeens vertrouwd aan. Blijkbaar handelde men in de geest van de overledene, die toch iets met haar Joodse achtergrond moet hebben gehad. Had een inspirerende rabbijn haar existentiële pijn misschien wat kunnen verzachten, vroeg ik me af bij het kijken naar de beelden van de begrafenis.

O ja, de EHEC-epidemie is voorbij. Het waren de komkommers – o nee, de rucola, ehhh ik bedoel de tomaten, neee de taugé, sorry – ik bedoelde de rodebietenspruiten, nee ff zonder dollen, het waren de fenegriekzaden uit Egypte. Fenegriek. DUH? Dat wordt toch bijna niet gegeten in West-Europa? Behalve dan in natuurwinkels waar het nog wel eens los wordt verkocht of verwerkt in kaas (brrrr ...). Anders is dat in het Verre-Oosten, Afrika en het Midden-Oosten. Daar wordt fenegriek als kruid in allerlei gerechten gedaan. Jemenitische Joden gebruiken veel fenegriek (chilbeh) in hun soep. Ja, ook in sommige kerriepoeders zit fenegriek – maar hebben al die duizenden mensen die ziek werden, fenegriek gegeten? Allemaal Indische curry’s gegeten in grote hoeveelheden? Het maakt pijnlijk duidelijk dat àls er iets is, ze het gewoon niet op tijd weten op te sporen. Met al dat gesjlep van eten en drinken over de hele wereld is controle bijna niet te doen denk ik ... En hoe kwam die bacterie dan ook alweer in die rivier bij Frankfurt terecht? Van fenegriek-eters die in de rivier pisten?

Enfin, ondertussen is het weer beter geworden en staat er (relatief) mooi weer op het programma – leuk voor de thuisblijvers! Rest mij u een fijne zomer te wensen en een goede sjabbat.

Reacties

Marja Wijnschenk

vrijdag 29 juli 2011
Leuke Blog, Mock! Compliment, petje af, maar keppel op! Heb maar een fijne zomer en....kom je eens langs in Almere? Groetjes! M.

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed