Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Drs. Leo Mock (1968) volgde een opleiding aan een talmoedhogeschool (jesjiwa) in Israël. Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Sinds 1999 is hij docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA en sinds 2010 doet hij promotie-onderzoek aan de Universiteit Tilburg, waar hij ook Judaica doceert. Leo Mock heeft verschillende publicaties over jodendom op zijn naam en is betrokken bij het tijdschrift Tenachon, een uitgave van PaRDeS, een stichting die zich inzet voor het ontsluiten van Joodse bronnen voor een Joods en Christelijk publiek en het bevorderen van de interreligieuze dialoog. Voor Crescas verzorgt hij, naast zijn wekelijkse column op de website, diverse Rabbinica-cursussen. Sinds zomer 2012 is Leo Mock adviseur Joodse Zaken van Beth Shalom.
vrijdag 28 oktober 2011
reageer op deze column
Delen |

Over voorspellingen en hoofdrekenen

Nu we de lange rij feestdagen achter de rug hebben, kijken we vooruit naar de winter. We begonnen namelijk al meteen op Sjemini Atzeret met een speciaal gebed om regen en het vermelden van ‘majiev haruach umoried hageshem’ - u laat de wind blazen en de regen neerdalen - in de dagelijkse gebeden (3x daags ...). Ook elders kijkt men vooruit naar de winter: een extreem koude winter, zware sneeuwval, ‘winter des doods’, horrorwinter ... Aan de andere kant stellen anderen dat je het weer helemaal niet op zo'n lange termijn kunt voorspellen. Een meningsverschil dus - daar zijn we in het jodendom wel aan gewend, maar wat is de halacha in dít geval?

A propos voorspellen: afgelopen 21 oktober jl. had de aarde moeten vergaan volgens doemprofeet en evangelist Harold Camping. Helaas, het gebeurde niet. Camping geeft er verder de brui aan en stopt met het voorspellen van het einde der tijden. Overigens circuleerden ook in Israël allerlei berichten dat de vrijlating van Gilat Shalit al in de Tenach, of volgens anderen in de Zohar, of volgens weer anderen in Sefer Hachajim (mij verder onbekend) zou zijn voorspeld. In een aantal gevallen gaat het om verzonnen citaten die iemand heeft opgeschreven in een zogenaamd oude stijl (zie o.a. hier voor de Hebreeuwslezenden onder ons). ‘Voorspellen is moeilijk, vooral als het over de toekomst gaat’, zei een bekende komiek ooit al eens ...

Echt spectaculair was het verhaal dat te lezen was op COL – Chabad Online. Wat bleek? De moeder van Gilat Sjalit had enkele maanden geleden van een chabad-chassied uit Jeruzalem een dollar gekregen, die hij ruim 20 jaar geleden zelf van de Rebbe had gekregen. Chabad-chassidiem en sympathisanten van de beweging hechten aan die dollars die de Rebbe uitdeelde, onder het uitspreken van een zegen voor de ontvanger, een belangrijke betekenis, als zouden het een soort amuletten zijn die de ontvangers beschermen en een verbinding leggen tussen de Rebbe en degene die de dollar in handen heeft. Wat blijkt nu? 20 jaar geleden had de Rebbe de dollar gegeven aan de chassied uit Jeruzalem op precies de dag dat Gilat werd vrijgelaten: 20 Tisjri, die toen óók op een dinsdag viel, net als dit jaar! Het was destijds gebruikelijk dat chassidiem op de dollar de Joodse datum schreven van de dag waarop de Rebbe de dollar schonk.

En alsof het allemaal niet genoeg is, waren er ook mensen die een link legden tussen de bijbelse Joseef en Sjalit. Sjalit werd namelijk 5 jaar geleden ontvoerd op de sterfdag van de bijbelse Joseef, en nu vrijgelaten op de dag waarop volgens de mystiek de bijbelse Joseef te gast is in de soeka (Uzpizzin).
Nóg sterker was het bewijs uit de Tenach. In Bereesjiet (Genesis) 42:6 lezen we immers: Joseef nu was de machthebber over het land; hij was het, die aan al het volk van het land koren verkocht.
In het Hebreeuws:

De beginwoorden wejoseef hoe hasjaliet is in getallenwaarde 528.

Mááááár, de getallenwaarde van de Joodse naam van Gilat, Gilat ben Aviva Sjalit, is óók 528!!

Ik nodig u uit om dit te controleren – heeft u ook wat te doen op Sjabbat ... Tot slot werd ook Joseef gevangen gehouden in een put in de grond, zoals te lezen is in Bereesjiet 39:20: En Jozefs heer greep hem en wierp hem in de gevangenis, de plaats waar de gevangenen van de koning gevangen zaten. Zo kwam hij daar in de gevangenis.
Bij zijn bevrijding uit de gevangenis – na het succesvol uitleggen van de droom van Farao – lezen we: Toen ontbood Farao Jozef, en zij haalden hem ijlings uit de kerker (Bereesjiet 41:14). In het Hebreeuws staat er hier voor kerker - het woord bor dat put of diepe kuil betekent. Om dit allemaal nog even te lezen en op u te laten inwerken kijk hier en hier voor de Hebreeuwslezenden onder ons. Hoewel ik denk dat het vast ook wel ergens in het Engels is te vinden in een orthodoxe krant uit de Diaspora. Ik hou me aanbevolen ...

Getallenwaarde is overigens een serieuze manier om de Tora uit te leggen. De Baal HaTurim (13e-14e eeuw) maakt in zijn Tora-commentaar vaak gebruik van deze methode. Een klein voorbeeldje uit de parasja van deze week: Noach stuurt een raaf uit, maar deze kan geen droog plekje vinden en blijft een beetje rondjes vliegen om de Ark heen: en hij liet een raaf uit, en deze vloog heen en weer, totdat de wateren van de aarde waren opgedroogd (Bereesjiet 8:7). De raaf wil zijn opdracht om de aarde te verkennen voor Noach niet uitvoeren, leren de rabbijnen. De letters van het Hebreeuwse woord tot waren opgedroogd vormen in een andere volgorde het woord TISJBI – de naam van de profeet Elija, Elija uit Tisjbi. Want duizenden jaren later zijn het dit keer de raven die hun Goddelijke missie nu wèl zullen uitvoeren en de belaagde profeet van voedsel voorzien: De raven brachten ‘s morgens brood en vlees, en ‘s avonds brood en vlees, en hij dronk uit de beek ... (I Koningen 17:6).

Sjabbat sjalom!

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
dec 2014Wonderlijk ...
dec 2014Chanoeka
dec 2014Bananen, bacteriën en Jak-melk ...
nov 2014Telefoon op sjabbat
nov 2014Als de Masjiach komt
nov 2014Zwarte Piet en de openbare orde
nov 2014De oude traditie van Sjabbat Halloween
okt 2014Talmoed op de snelweg
okt 2014Droissen-veldert
okt 2014Een Soeka van zeven bij twee kilometer ...
okt 2014Soekot
okt 2014Goud of geen goud, dat is de vraag
sep 2014Rosj Hasjana: wat wel en wat niet mag, of toch weer wel ...
sep 2014Fouten rechtzetten
sep 2014Inkeer
sep 2014A Jid darf leben mit der Zeit
aug 2014Was vroeger alles beter?
aug 2014Zinkend schip?
aug 2014Ondanks alles...
aug 2014Hamatsav
jul 2014Vakantie
jul 2014Joodse archeologie in Nederland
jun 2014Het lot-orakel
jun 2014De gelederen der spotters
jun 2014Mysterieuze ossen
jun 2014Slenteren door Amsterdam
mei 2014De ketting van de opperrabbijn
mei 2014Van Ostadestraat
mei 2014Orthodox vandalisme
mei 2014Diverse engerds
mei 2014Belachelijke kritiek?
apr 2014Chameets in de Pesachweek
apr 2014Wat doet een wc-bril in de Haggada?
apr 2014Weg met de chameets-hysterie!
mrt 2014De Rode Koe
mrt 2014Na Poeriem
mrt 2014Gemengde berichten ...
mrt 2014De ultra's en de dienstplicht
feb 2014Dom
feb 2014De Olympische Spelen
feb 2014Europees erfgoed
feb 2014De knikkers van Anne Frank
jan 2014Dat was de week die was...
jan 2014Gelukkig of ongelukkig op Knuffeldag
jan 2014Kasjroet-vervalsingen
jan 2014Koken op sjabbat
jan 2014De substitutieregel
dec 2013Joden en kerst
dec 2013Korte dagen
dec 2013Jodendom en mensenrechten
dec 2013Rabbijnen in het NIW
nov 2013Chanoeka
nov 2013Afscheiden
nov 2013Vrouwen en auto's
nov 2013Nerds
nov 2013Synchroniciteit
okt 2013Zwarte Piet
okt 2013Nieuwe koelkast
okt 2013Na het overlijden van Rabbijn Ovadia Josef
okt 2013Bidden voor Ovadia Josef
sep 2013De grootste soeka
sep 2013Soekot voor iedereen
sep 2013Een liefdevolle Jom Kipoer
aug 2013Bietjes voor Rosj Hasjana
aug 2013Vakantiegevoel
aug 2013In het Heilige Land
jul 2013Sjabbat Chazon
jul 2013Trier
jul 2013Slavernij en de sjabbat
jun 2013Elijahoe haNavi
jun 2013Loodgieten
jun 2013Eer hem, maar wantrouw hem
jun 2013Treuren in of om Tammoez
mei 2013Gelatine kosjer?
mei 2013Een nieuwe ijstijd
mei 2013Vrijheid
mei 2013Gebed voor het Koninklijk Huis
apr 2013Vliegen in een plastic zak
apr 2013Belieber
apr 2013Sehacheles
apr 2013Alleen mannen?
mrt 2013Priesterzegen
mrt 2013Pesach - het is weer feest!
mrt 2013Rook
mrt 2013Wegwerpartikelen
mrt 2013Grap? Of niet?
feb 2013De Poeriem-rav
feb 2013Hongarije
feb 2013Pruiken en zoenen
feb 2013Limor zoekt haar soul-mate
jan 2013Stemmen
jan 2013Winter is niet zo jood
jan 2013Kinderen met Down
jan 2013Leuke kerstliedjes
dec 2012Vrouwen
dec 2012Vreedzaam omgaan met diversiteit
dec 2012Psycholoog of rabbijn?
nov 2012Een ironische gebeurtenis
nov 2012Een teken
nov 2012Zuur
nov 2012Pratende dieren
nov 2012Natuurverschijnselen
okt 2012Boom der Kennis
okt 2012Leesrooster
okt 2012Pas goed op uw smartphone!
okt 2012Back to normal
sep 2012Balans
sep 2012Vreedzame paden
aug 2012Fata morgana, of de kunst van het kijken
aug 2012Luxemburg
jul 2012Leuk hotelletje
jul 2012Impulsief
jun 2012Vogels kijken in de polder
jun 2012Leraren
jun 2012Sport
jun 2012Verdwenen stoel
jun 2012Bacteriën
mei 2012Verslapen
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed
Crescas is partner in