Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 12 februari 2010
4 reacties
reageer op deze column
Delen |

Gescheiden buslijnen

We gaan inmiddels al weer de 8e week van sneeuw in, enkele dagen uitgezonderd waarop de sneeuw wegblubberde of zelfs eventjes geheel wegsmolt. Al met al goede dagen voor een boekenkoopverslaving. Want, alsof de duivel ermee speelt, allerlei boekhandels hebben hun voorraaduitverkoop verlengd tot de maand februari. De mooiste boeken zijn nu te koop voor kleine, soms belachelijke, prijsjes. Goed, je moet al die boeken ook nog lezen, maar je hebt ze toch maar! Een bibliotheek kan daar niet echt tegenop. Ten eerste kost het tijd om naar de bieb te gaan, het boek te zoeken, te lenen en weer terug te brengen. Heb ik wel een tijdje gedaan hoor, tot ik ontdekte dat je soms voor het lenen van een boek, in de parkeergarage van Stadshart Amstelveen, zes euro aan parkeerkosten betaalt. Drie euro bij het lenen en drie euro weer bij het terugbrengen. Want je gaat natuurlijk niet alleen om één boek te lenen, maar kijkt ook even in winkels of drinkt een kop koffie. De parkeermeter tikt echter rustig door. Terwijl je dus in de opruiming boeken voor 6 euro of minder kan krijgen. Inmiddels heb ik zoveel boeken dat het de vraag is of ik ze allemaal nog uitlees in dit leven. Maar ik ben optimistisch – de maximale leeftijd van 120 jaar moet voor mij haalbaar zijn en bovendien wordt de wedstrijd soms verlengd door middel van reïncarnatie.

Een andere verslaving die de kop opsteekt tijdens deze sneeuwtijd is informatie- annex internetverslaving. Behalve een vijftal Nederlandse websites, lees ik dagelijks ook nog eens 3 Israëlische kranten. Dat is niet altijd goed voor mijn religieus-spirituele gezondheid. Zo las ik ruim een week terug op een Israëlische site dat er een positief advies was uitgegeven voor het handhaven van de zogenaamde 'mehadrin buslijnen'. Dit zijn buslijnen in ultra-orthodoxe gebieden waar mannen en vrouwen gescheiden in de bus zitten – de mannen vóór, de vrouwen achter. Hiertegen was bezwaar gemaakt op basis van discriminatie door één of andere organisatie, maar dit bezwaar was blijkbaar verworpen. Ik vind het echt te gek voor woorden – gescheiden buslijnen. Kijk, dat je niet naast je eigen vrouw mag zitten, is nog tot daar aan toe, maar dat je ook niet naast andere vrouwen mag zitten is natuurlijk van de zotte. Je kunt er maar beter om lachen, denk ik dan maar, maar de toestand vind ik vrij ernstig.

Ook schijnt er een titanenstrijd te zijn uitgebarsten tussen de Oriëntaalse partij Shas en haar aanhangers, en de Lithuaanse ultra-orthodoxen. Inzet van de strijd is de toetreding van Shas tot de WZO – de World Zionist Organisation. Een inderdaad best opmerkelijk nieuwsfeit. Immers, zo uitgesproken zionistisch is Shas toch doorgaans ook weer niet ... Vanuit het kamp van de Lithuaanse ultra-orthodoxen is hier furieus op gereageerd, vooral in hun krant de Jeted Ne’eman. In de trant van: hoe kunnen ze in vredesnaam met deze seculiere atheïstische religiehaters samenwerken, vraagt men zich daar af. En dat terwijl de ultra-orthodoxe rabbijnen in het verleden tegen het seculiere zionisme streden. Wat halen die Oriëntaalse Joden en hun leider Ovadija Josef zich wél in het hoofd? Bij Shas was men furieus: wat denken die Asjkenaziem wel, dat ze hun grootste rabbijn – Ovadija – wel even kunnen beledigen? En zo ging het moddergooien nog een beetje door. Afgelopen week kreeg het allemaal een minder fris geurtje toen verhitte Shas-aanhangers duizenden exemplaren van de Jeted Ne’eman in de fik staken. Tja, als diaspora-Jood hou ik niet zo van fikkend Joods drukwerk.

Een oud Middeleeuws verhaal legt een verband tussen het verbranden van de geschriften van Maimonides door diens Joodse tegenstanders en enige tijd later de grote Talmoed-verbranding in Parijs, door de Kerk, in 1241. Andermans boeken of geschriften verbranden leidt vaak tot een weinig heilzaam sociaal klimaat ... Gisteren las ik dat zakenmensen van Shas een boycot proberen door te drukken bij adverteerders, zodat deze niet meer in de Jeted Ne’eman van de Lithuaanse Asjkenaziem zullen adverteren. De verhoudingen tussen Asjkenaziem en Sefardiem in Israël zullen hierdoor niet verbeteren, is mijn inschatting ...

Ook spannend was een bericht van enkele weken geleden waar we zowaar te maken kregen met een oproep om de religieuze ban uit te spreken over zo’n 20 personen, een scherpe reactie van een Chabad-rabbijn in Melbourne, volgens de Ma’ariew van 24 januari jl. Wat was er aan de hand? Een zeer fanatiek groepje messianistische Chabad-chassidiem in Australië vond dat, omdat de messiaanse tijd al aangebroken is, het niet nodig is om nog te vasten op 10 Tewet. Deze vastendag wordt traditioneel gehouden ter herinnering aan het begin van het beleg rond Jeruzalem door Nebukadnezar. Een beleg dat zal uitmonden in de ondergang van Judea en de Tempel in Jeruzalem in 586 vóór de jaartelling, en verbanning naar Babylonië van tienduizenden gevangenen. Rabbijn Telzner uit Melbourne windt er geen doekjes om: “totdat deze individuen zich niet melden voor een gerechtshof van drie en vergiffenis zullen vragen en een remedie (tikkoen) voor hun daden, zijn ze in de ban en verworpen (cherem en niddoei) in onze gemeenschap. Ze tellen niet mee voor het minjan (de benodigde 10 mensen voor een gebedsdienst) of het dankgebed na de maaltijd, men mag geen ‘amen’ zeggen na hun zegen, ze mogen niet voor de Tora geroepen worden en niet geëerd worden door welke mitswa (ritueel of ceremonie) dan ook”.

Spannender werd het toen ook in Israël Zimroni Chik – het hoofd van het Chabad-huis in Bat Yam en redacteur van Sichat haGeoela (Gesprek van de Verlossing) – ervan werd beschuldigd, dat hij gezegd zou hebben dat “de dagen van de masjiach aangebroken zijn en het niet nodig is om nog te vasten op de (traditionele) vastendagen” ter herinnering aan de tempel in Jeruzalem. Immers, binnenkort wordt de Derde Tempel al herbouwd, dus waarom nog treuren om eerdere tempels?! Binnen Chabad in Israël bezon men zich op maatregelen tegen Chik, die overigens ontkende iets dergelijks gezegd te hebben. Dit soort uitspraken over het opheffen van vastendagen ter herinnering aan de verwoesting van eerdere tempels ligt zeer gevoelig. Het was immers de pseudo-masjiach Sjabtai Zwi die een kleine 400 jaar geleden 17 Tammoez en mogelijk andere vastendagen wilde afschaffen omdat de masjiach al gekomen was – namelijk hijzelf! Wie vastendagen wil afschaffen uit messianistische optiek laadt sindsdien meteen de verdenking op zich Sabbatist te zijn ... Diboeks, de ban, gescheiden buslijnen – ik ben aan een vakantie in een zonnig land toe... En in Israël is het overigens ook relatief koud ☹

Reacties

Roland van Geens

vrijdag 12 februari 2010
Beste Leo, Ben het helemaal met je eens, dat de tijd van de boeken- uitverkoop een "goddelijke" tijd is. Het geeft je zo'n heerlijk tevreden gevoel als je weer eens met een tas vol boeken naar huis gaat, waar je verhoudingsgewijs maar een paar cent voor hebt betaald! Vroeger heb ik uiteraard ook heel wat boeken bij de openbare bibliotheek in Den Haag geleend. We waren arm, dus wat wil je. Maar toen ik mijn eerste salaris had verdiend heb ik dat in een keer helemaal uitgegeven aan boeken! Nu nog geniet ik ervan, als ik er aan denk! En of ik alles heb kunnen lezen voor ... ja dat hoop ik maar! Het kan me er in ieder geval niet van weerhouden boeken te kopen! Ik weet niet of je de site van Naomi Ragan kent, zo niet dan kan ik je aanraden je er op te abonneren, als dat woord hier van toepassing is. Ze stuurt je dan regelmatig allerlei nieuws uit Israël. En de "busscheiding" is iets waar zij zich ook hevig over opwindt en tegen strijdt. Meestal zeer de moeite waard. Hartelijke groeten, Roland van Geens

Johan de Ridder

vrijdag 12 februari 2010
Als Israel liefhebbende nuchtere Hollander ben ik steeds weer verbaast over verhoudingen tussen Joodse groeperingen. Niet lang geleden bij de Joodse omroep zag ik een programma waar de verdeeldheid tussen Asjkenaziem, Sefardiem, Jemenitische en Arabische Joden werd geschilderd. Bij Hineni in Jeruzalem zag ik het tegendeel. In de nood lijken verschillen weg te vallen. Wellicht door het geheim uit Jesh:57:15 "In den hoge en in het heilige woon Ik en bij de verbrijzelde en nederige van geest, om de geest der nederigen en het hart der verbrijzelden te doen opleven." Nu er blijkbaar zoveel mensen de heiligheid willen opeisen; daarom gaat het fout. De Heilige zelf woont er al voor al het menselijk gekrakeel is er daar geen plaats. Maar hier op aarde kun je De Heilige vinden....nee niet tussen het gekrakeel. En hoe waren die eerste woorden van Psalm(Tefilim) 133 ook al weer...Hine ma tov.....Ki sham, ja daar gebied G'd Zijn zegen. Een oud Hollands spreekwoord: Aan Zijn zegen is alles gelegen. Een goede Shabbat

leo mock

woensdag 17 februari 2010
Beste Johan ik denk dat het eigen aan mensen, vooral religiueze, om elkaar te verketteren en zich op te splitsen in kleine groepjes. Kijk naar de Kerk, vooral de R.K.: de volgelingen van Arianus zijn ketters, Jakobijnen en Nestorianen ook halve ketters, de Katharen helemaal ketters, de Grieks-Orthodoxe Kerk ook dwalers, Protestanten - ook ketters et cetera en ja eendracht en het Heilige hangen samen, waar verdeeldheid heerst is het Kwade aanwezig, leren oude joodse bronnen vandaar dat het messianistisceh visioen van de profeten van Israel vaak over eenheid en herstel gaan Leo

Johan de Ridder

vrijdag 19 februari 2010
Leo, Dank nog voor je reactie. Ik ben het volkomen met je eens. Mijn verbazing is er niet één van verwijt of oordeel maar van een hartezeer. Overigens nog dank voor het schrijven van "In de marge van de Parsje" wat we samen als gezin lezen en overdenken. Dat spoort ons aan om ons geloof en manieren te onderzoeken. Ik hou mezelf aanbevolen voor meer nederlandstalige literatuur rond de parasje van de week. Goede Shabbat

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed