Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Drs. Leo Mock (1968) volgde een opleiding aan een talmoedhogeschool (jesjiwa) in Israël. Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Sinds 1999 is hij docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA en sinds 2010 doet hij promotie-onderzoek aan de Universiteit Tilburg, waar hij ook Judaica doceert. Leo Mock heeft verschillende publicaties over jodendom op zijn naam en is betrokken bij het tijdschrift Tenachon, een uitgave van PaRDeS, een stichting die zich inzet voor het ontsluiten van Joodse bronnen voor een Joods en Christelijk publiek en het bevorderen van de interreligieuze dialoog. Voor Crescas verzorgt hij, naast zijn wekelijkse column op de website, diverse Rabbinica-cursussen. Sinds zomer 2012 is Leo Mock adviseur Joodse Zaken van Beth Shalom.
vrijdag 22 april 2011
reageer op deze column
Delen |

Vegen met beleid

Deze column schrijf ik terwijl ik in Israël verblijf voor Pesach. Een familiebezoek, leg ik al meerdere malen uit aan de veiligheidsmensen van EL AL in Nederland die willen weten waarom ik naar Israël reis. En aan de mensen van de grenscontrole in Israël. Of ik Israëli ben - enfin u kent dat wel al die vragen. Natuurlijk wel weer met een vriendelijk 'chag sameach' aan het einde van het gesprek.

En inderdaad is het een echt familiebezoek – in de nog niet eens 14 dagen die ik in Israël doorbreng, verblijf ik in Asjkelon, Rosj Ha'ayin en Rechovot. Je leeft van koffer tot koffer – heel gezellig allemaal hoor. Beetje druk alleen. En toch. In Israël is Pesach toch anders dan in Nederland. Het gevoel alleen al dat alle huizen om je heen in de wijk allemaal de seider vieren. Tijdens je eigen seider hoor je gezang uit andere huizen opstijgen – dat heb je toch in Nederland weer niet ... En voor de seider zie je overal mensen naar sjoel lopen – een sjoel voor elke traditie: Jemenitisch, Noord-Afrikaans. Als Asjkenazi ben ik duidelijk in de minderheid – maar er is een Chabad-sjoel op loopafstand, waar ik naar toe kan gaan. Ik ben opgegroeid met Chabad-niggoeniem die ik nog steeds mooi vind om te horen en mee te zingen. Want dawwenen bij Chabad is natuurlijk heel anders dan in ons eigen calvinistische Amsterdam e.o. Hier wordt geklapt, gezongen en ge-oi-oi-oi-ed dat het een lust is. Mensen slaan hard met hun vuist op de biema om de melodieën kracht bij te zetten. Dolle boel.

Dan is er een praatje van de rabbijn. Een goedbedoelde Pesach-boodschap die echter met de nodige politieke – vaak rechtse – retoriek gepaard gaat. Zo ergert de man zich aan de Soedanese vluchtelingen die ook in Asjkelon wonen. Na afloop van de seider - wanneer ik nog even een rondje loop samen met anderen om de matses te laten zakken – zie ik er een paar buiten zitten. Aan een waterpijp lurkend en vrolijk kletsend. Ik dacht dat het Ethiopiërs waren, maar een oom van mijn vrouw, corrigeert me: "Het zijn Soedanezen". "O", zeg ik, "hebben jullie last van ze?" – want ik had al eerder in een Israëlische krant gelezen dat de aanwezigheid van Soedanezen op sommige plaatsen tot spanningen leidt. Vooral ook met orthodoxen. "Nee," zegt de oom, "we hebben geen last van ze" . De rabbijn van de sjoel ziet ze echter liever gaan dan komen, zegt hij in zijn Pesach-boodschap. Ik wil nog roepen dat hij weinig heeft begrepen van Pesach – "en u zult herinneren dat u zelf eens slaaf was in Egypte", lezen we in de Tora. Enfin, ik houd me in, maar echt vrolijk word ik er niet van.

Pesachmiddag – of beter: tegen de avond – geeft de rabbijn een les in chassidisme. "Waar gaat u het over hebben?" vraag ik de rabbijn bij de ochtenddienst. Zoals gewoonlijk krijg je een vaag Israëlisch antwoord terug: "Over de matze en de haggada enzo – kom maar kijken". Omdat ik me ondertussen toch wat verveel van al dat eten en geklets om me heen van de vele familieleden van mijn vrouw, besluit ik om te gaan. Uiteraard begint de les niet op het tijdstip dat aangegeven staat op het papier bij de deur van de sjoel, met daarop het Pesachprogramma. "Door de tsjoelent kan de rabbijn toch niet te laat zijn", grap ik tegen een andere man die ook staat te wachten bij de poort van de sjoel om zes uur 's avonds. Het zware en slaperig makende bonengerecht is met Pesach bij deze rabbijn natuurlijk taboe vanwege de bonen die kitnijot zijn. Hoewel de rabbijn oorspronkelijk een sefardi is die later Chabad-chassied werd ...

In de twintig minuten dat we staan te wachten kijken we naar een wat raar tafereel. Naast de sjoel bevindt zich een restaurant dat vanwege Pesach gesloten is. De eigenaar heeft echter zijn stoelen en tafels buiten laten staan, gedeeltelijk onder de luifels. Een wat oudere man maakt daar gretig gebruik van en heeft zijn kamp opgeslagen aan één van de tafels. Met een fles water en een radio op tafel heeft hij het zich gezellig gemaakt. Vrolijk lezend geniet hij van de aangename namiddagzon. Dan komt er in de verte een armoedig geklede man de straat aanvegen. Op Pesach – curieus ... Zijn uitrusting bestaat uit een metalen wagentje dat zelf in elkaar geklust lijkt, met daarop twee plastic vuilnisbakken en een stapel platte dozen waarin fruit heeft gezeten. Geconcentreerd veegt hij de straat aan met een bezem en een blik dat ook zelf gefabriceerd is. Het blik bestaat uit een stok met aan het uiteinde een stuk plastic dat ooit de bovenkant van een jerrycan was. Behendig veegt de man de troep op straat in dit (zelf?)gemaakte plastic blik. De vegende man draagt een goedkoop ruitjeshemd en een grijze trainingsbroek. Op zijn oranje lichtgevende hesje dat hij draagt staat gedrukt: "'Witte Sneeuw BV' – in dienst van de Gemeente Asjkelon". Witte sneeuw? Klinkt om de een-of-andere reden wat louche ... Wanneer de vegende man de oude, lezende man op de plastic restaurantstoel ziet, stopt hij met vegen, 'parkeert' zijn karretje aan de kant van de weg en gaat aan tafel bij de lezende man zitten. Een geanimeerd gesprek volgt. Dan wordt de oude transistorradio aangezet en schalt een programma in het Russisch door de verlaten straat.
"Die was in Rusland vast een arts", zegt de man naast me, die net als ik nog steeds wacht op de rabbijn voor diens les over Pesach. "Wie?", vraag ik. "Die daar", antwoordt hij terwijl hij een beweging maakt met zijn hoofd naar de zojuist nog vegende man. "Hoezo?" vraag ik. "Hij veegt met beleid" antwoordt hij droog. Ook dat is Israël ...

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
jul 2014Joodse archeologie in Nederland
jun 2014Het lot-orakel
jun 2014De gelederen der spotters
jun 2014Mysterieuze ossen
jun 2014Slenteren door Amsterdam
mei 2014De ketting van de opperrabbijn
mei 2014Van Ostadestraat
mei 2014Orthodox vandalisme
mei 2014Diverse engerds
mei 2014Belachelijke kritiek?
apr 2014Chameets in de Pesachweek
apr 2014Wat doet een wc-bril in de Haggada?
apr 2014Weg met de chameets-hysterie!
mrt 2014De Rode Koe
mrt 2014Na Poeriem
mrt 2014Gemengde berichten ...
mrt 2014De ultra's en de dienstplicht
feb 2014Dom
feb 2014De Olympische Spelen
feb 2014Europees erfgoed
feb 2014De knikkers van Anne Frank
jan 2014Dat was de week die was...
jan 2014Gelukkig of ongelukkig op Knuffeldag
jan 2014Kasjroet-vervalsingen
jan 2014Koken op sjabbat
jan 2014De substitutieregel
dec 2013Joden en kerst
dec 2013Korte dagen
dec 2013Jodendom en mensenrechten
dec 2013Rabbijnen in het NIW
nov 2013Chanoeka
nov 2013Afscheiden
nov 2013Vrouwen en auto's
nov 2013Nerds
nov 2013Synchroniciteit
okt 2013Zwarte Piet
okt 2013Nieuwe koelkast
okt 2013Na het overlijden van Rabbijn Ovadia Josef
okt 2013Bidden voor Ovadia Josef
sep 2013De grootste soeka
sep 2013Soekot voor iedereen
sep 2013Een liefdevolle Jom Kipoer
aug 2013Bietjes voor Rosj Hasjana
aug 2013Vakantiegevoel
aug 2013In het Heilige Land
jul 2013Sjabbat Chazon
jul 2013Trier
jul 2013Slavernij en de sjabbat
jun 2013Elijahoe haNavi
jun 2013Loodgieten
jun 2013Eer hem, maar wantrouw hem
jun 2013Treuren in of om Tammoez
mei 2013Gelatine kosjer?
mei 2013Een nieuwe ijstijd
mei 2013Vrijheid
mei 2013Gebed voor het Koninklijk Huis
apr 2013Vliegen in een plastic zak
apr 2013Belieber
apr 2013Sehacheles
apr 2013Alleen mannen?
mrt 2013Priesterzegen
mrt 2013Pesach - het is weer feest!
mrt 2013Rook
mrt 2013Wegwerpartikelen
mrt 2013Grap? Of niet?
feb 2013De Poeriem-rav
feb 2013Hongarije
feb 2013Pruiken en zoenen
feb 2013Limor zoekt haar soul-mate
jan 2013Stemmen
jan 2013Winter is niet zo jood
jan 2013Kinderen met Down
jan 2013Leuke kerstliedjes
dec 2012Vrouwen
dec 2012Vreedzaam omgaan met diversiteit
dec 2012Psycholoog of rabbijn?
nov 2012Een ironische gebeurtenis
nov 2012Een teken
nov 2012Zuur
nov 2012Pratende dieren
nov 2012Natuurverschijnselen
okt 2012Boom der Kennis
okt 2012Leesrooster
okt 2012Pas goed op uw smartphone!
okt 2012Back to normal
sep 2012Balans
sep 2012Vreedzame paden
aug 2012Fata morgana, of de kunst van het kijken
aug 2012Luxemburg
jul 2012Leuk hotelletje
jul 2012Impulsief
jun 2012Vogels kijken in de polder
jun 2012Leraren
jun 2012Sport
jun 2012Verdwenen stoel
jun 2012Bacteriën
mei 2012Verslapen
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed
Crescas is partner in