Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Drs. Leo Mock (1968) volgde een opleiding aan een talmoedhogeschool (jesjiwa) in Israël. Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Sinds 1999 is hij docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA en sinds 2010 doet hij promotie-onderzoek aan de Universiteit Tilburg, waar hij ook Judaica doceert. Leo Mock heeft verschillende publicaties over jodendom op zijn naam en is betrokken bij het tijdschrift Tenachon, een uitgave van PaRDeS, een stichting die zich inzet voor het ontsluiten van Joodse bronnen voor een Joods en Christelijk publiek en het bevorderen van de interreligieuze dialoog. Voor Crescas verzorgt hij, naast zijn wekelijkse column op de website, diverse Rabbinica-cursussen. Sinds zomer 2012 is Leo Mock adviseur Joodse Zaken van Beth Shalom.
vrijdag 17 oktober 2008
reageer op deze column
Delen |

Soekot

Het is wel een beetje ironisch dat de huidige kredietcrisis samenvalt met de Hoge Feestdagen en Soekot. Rosj Hasjana is immers de dag van het oordeel, dat zich volgens de rabbijnen ook uitstrekt over de economie. Elke Rosj Hasjana wordt er volgens de traditie beslist hoeveel een persoon zal verdienen in het komende jaar. Ook Soekot is een feest dat met oordeel samenhangt. Op Soekot vindt immers het oordeel over het water plaats: hoeveel regen zal er dit jaar vallen? Geen onbelangrijke beslissing in grote delen van de wereld die met droogte kampen (terwijl andere gedeeltes weer met wateroverlast te maken krijgen ...). Tijdens Soekot verruilen we gedurende een week ons vaste, solide huis voor een wat gammel hutje. Hiermee geven we de onvoorspelbaarheid en broosheid van het menselijke bestaan weer. En inderdaad hebben de laatste weken laten zien dat het huidige bankwezen brozer is dan je denkt en niet zaligmakend is. In één dag kan je een groot deel van je vermogen kwijt raken op de beurs; je kunt zelfs je huis kwijtraken – het symbool voor zekerheid, beschutting en geborgenheid.
Vorige week sprak ik een mevrouw in sjoel die in de kredietcrisis een teken voor de komst van de Masjiach zag. Nu moet ik er meteen bijzeggen dat deze vrouw altijd in álles een teken van de Messiaanse periode ziet. Terwijl mijn geest nog enigszins troebel was door een post-Jom Kipoer dipje nam ze me bij de kapstok apart. Of ik ook gehoord had dat een bekende Joodse miljardair in een paar dagen 2 miljard was kwijtgeraakt. 'Nee', zei ik, ‘maar wat vervelend voor hem’. 'Vervelend?, juist niet’, zei ze op licht triomfantelijke toon. Het is juist een teken dat de Masjiach er aan komt! Mijn interesse was gewekt. 'Hoezo dan?', vroeg ik. 'Nou, in de tijd van de Masjiach zal er volgens de Profeten een overvloed zijn op aarde. Binnenkort, als de crisis zo doorgaat, kan je een huis voor een dollar kopen!'. 'Eén dollar’, zei ze nu iets luider. Iets diep in mij zei me dat het niet klopte, maar ik kon zo snel niet bedenken wat. Ik mompelde iets over een profetische passage waaruit zou blijken dat ook in de Messiaanse tijden er handel gedreven zou worden. 'Ik zei toch niet dat geld niet meer gebruikt gaat worden in de tijd van de Masjiach – alleen dat alles zo goedkoop is geworden dat je een huis al voor één dollar kan kopen'. Tja, daar kon ik even niet tegenop ... Teruglopend van sjoel naar huis wist ik opeens wat er niet klopte aan de redenering. Een huis kost dan misschien maar één dollar, maar je moet die dollar natuurlijk wel hebben! En dat zal nog best moeilijk worden en heel wat gespaar als je een maandsalaris hebt van nog maar 0.03 dollar of iets dergelijks! Enfin ...

Terug naar Soekot. We hadden ook dit jaar weer een aantal kennissen uitgenodigd om met ons de maaltijd te nuttigen in de soeka. In de krant had ik gelezen dat de gemeente Amstelveen zo dom was om haar spaargelden in IJsland te beleggen (ik bedoel: de helft van het jaar is het daar donker en bovendien gelooft een hoog percentage van de 'bevolking' in het bestaan van trollen, elfen en kabouters – serieus waar!) 'Wie stopt zijn spaargeld nou op een IJslandse bank – grapte ik tegen mijn gast'. ‘Ik’, antwoordde hij droogjes. Een korte stilte volgde ... 'Iemand nog wat aardappels?', vroeg mijn vrouw gelukkig.

We hebben elke dag van Soekot 7 gasten, bij elke maaltijd. Druk hè? Of toch niet zo, want ik bedoel eigenlijk de zeven oesjpiziem (van het Griekse Hospes), de zeven hemelse gasten die de vromen in hun soeka gedurende Soekot bezoeken. Dit idee komt uit de kabbala, uit de Zohar om precies te zijn. De idee is dat de '7 herders' in de Eindtijd de Masjiach zullen vergezellen wanneer hij Israël komt verlossen. De zeven oesjpiziem zijn: Awraham, Jitschak, Jakov, Josef, Mosjé, Aharon en David. Deze zeven personages zorgden elk op hun manier ervoor dat de Goddelijke Aanwezigheid (Sjechina) op aarde rustte.

Volgens de traditie komen deze 7 gasten elke dag van Soekot, maar staat elke dag van Soekot in het teken van één personage, die de hoofdgast is en de anderen als het ware meebrengt. Op de eerste dag van Soekot bijvoorbeeld is Awraham de hoofdgast. De bedoeling is dat degene in de soeka de bijzondere gasten uitnodigt. Dat gebeurt als volgt, bijvoorbeeld op de 1e dag: 'Ik nodig uit aan mijn maaltijd de hoogverheven gasten: Awraham, Jitschak, Jakov, Josef, Mosjé, Aharon en David. Moge het je behagen Awraham, hoogverheven gast, dat hier met mij en met jou samen alle hoogverheven gasten zullen aanzitten: Jitschak, Jakov, Josef, Mosjé, Aharon en David'. Volgens de kabbala staan deze bijbelse personages elk symbool voor een sefira, een Goddelijke eigenschap of uitstraling. Awraham voor Chesed, liefde of goedheid; Jitschak voor Gevoerah, kracht, macht; Jakov voor Tiferet, schoonheid; Josef voor Jesod, fundament; Mosjé voor Netzach, eeuwigheid; Aharon voor Hod, pracht of glorie; en David voor Malchoet, soevereiniteit, koningschap. Volgens de kabbala maakt God zich in de schepping kenbaar door middel van tien uitstralingen van zijn oneindige licht die de hele schepping in een continu proces voeden met de goddelijke energie. Deze uitstralingen worden sefirot genoemd, voorgesteld als fundamentele krachten of principes, goddelijke energiekanalen, goddelijke eigenschappen, goddelijke lichten. Via een dynamisch proces van uitstralen, verdelen, samenvoegen, doorgeven en vermengen, loopt de goddelijke energie stapsgewijs langs verschillende werelden en verdicht uiteindelijk tot materie.

Volgens veel stromingen in de kabbala gaat het vooral om het herstellen van de band met deze 7 lagere sefirot. De eerste 3 sefirot (keter, chogma en bina) zijn te verheven om je mee bezig te houden. Zij zijn als het ware het intellect van het goddelijke. Toch blijft bij mij de vraag knagen of nu echt bedoeld wordt dat de bijbelse personages werkelijk aanwezig zijn in je Soeka. Ik bedoel: dat lijkt op heiligenverering of zelfs op het 'zich wenden tot de doden', dat de Tora zo rigoreus verbiedt. Of is het bijbelse personage slechts een symbool voor een bepaald goddelijk aspect? Wie het weet mag het zeggen ...

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
sep 2014Inkeer
sep 2014A Jid darf leben mit der Zeit
aug 2014Was vroeger alles beter?
aug 2014Zinkend schip?
aug 2014Ondanks alles...
aug 2014Hamatsav
jul 2014Vakantie
jul 2014Joodse archeologie in Nederland
jun 2014Het lot-orakel
jun 2014De gelederen der spotters
jun 2014Mysterieuze ossen
jun 2014Slenteren door Amsterdam
mei 2014De ketting van de opperrabbijn
mei 2014Van Ostadestraat
mei 2014Orthodox vandalisme
mei 2014Diverse engerds
mei 2014Belachelijke kritiek?
apr 2014Chameets in de Pesachweek
apr 2014Wat doet een wc-bril in de Haggada?
apr 2014Weg met de chameets-hysterie!
mrt 2014De Rode Koe
mrt 2014Na Poeriem
mrt 2014Gemengde berichten ...
mrt 2014De ultra's en de dienstplicht
feb 2014Dom
feb 2014De Olympische Spelen
feb 2014Europees erfgoed
feb 2014De knikkers van Anne Frank
jan 2014Dat was de week die was...
jan 2014Gelukkig of ongelukkig op Knuffeldag
jan 2014Kasjroet-vervalsingen
jan 2014Koken op sjabbat
jan 2014De substitutieregel
dec 2013Joden en kerst
dec 2013Korte dagen
dec 2013Jodendom en mensenrechten
dec 2013Rabbijnen in het NIW
nov 2013Chanoeka
nov 2013Afscheiden
nov 2013Vrouwen en auto's
nov 2013Nerds
nov 2013Synchroniciteit
okt 2013Zwarte Piet
okt 2013Nieuwe koelkast
okt 2013Na het overlijden van Rabbijn Ovadia Josef
okt 2013Bidden voor Ovadia Josef
sep 2013De grootste soeka
sep 2013Soekot voor iedereen
sep 2013Een liefdevolle Jom Kipoer
aug 2013Bietjes voor Rosj Hasjana
aug 2013Vakantiegevoel
aug 2013In het Heilige Land
jul 2013Sjabbat Chazon
jul 2013Trier
jul 2013Slavernij en de sjabbat
jun 2013Elijahoe haNavi
jun 2013Loodgieten
jun 2013Eer hem, maar wantrouw hem
jun 2013Treuren in of om Tammoez
mei 2013Gelatine kosjer?
mei 2013Een nieuwe ijstijd
mei 2013Vrijheid
mei 2013Gebed voor het Koninklijk Huis
apr 2013Vliegen in een plastic zak
apr 2013Belieber
apr 2013Sehacheles
apr 2013Alleen mannen?
mrt 2013Priesterzegen
mrt 2013Pesach - het is weer feest!
mrt 2013Rook
mrt 2013Wegwerpartikelen
mrt 2013Grap? Of niet?
feb 2013De Poeriem-rav
feb 2013Hongarije
feb 2013Pruiken en zoenen
feb 2013Limor zoekt haar soul-mate
jan 2013Stemmen
jan 2013Winter is niet zo jood
jan 2013Kinderen met Down
jan 2013Leuke kerstliedjes
dec 2012Vrouwen
dec 2012Vreedzaam omgaan met diversiteit
dec 2012Psycholoog of rabbijn?
nov 2012Een ironische gebeurtenis
nov 2012Een teken
nov 2012Zuur
nov 2012Pratende dieren
nov 2012Natuurverschijnselen
okt 2012Boom der Kennis
okt 2012Leesrooster
okt 2012Pas goed op uw smartphone!
okt 2012Back to normal
sep 2012Balans
sep 2012Vreedzame paden
aug 2012Fata morgana, of de kunst van het kijken
aug 2012Luxemburg
jul 2012Leuk hotelletje
jul 2012Impulsief
jun 2012Vogels kijken in de polder
jun 2012Leraren
jun 2012Sport
jun 2012Verdwenen stoel
jun 2012Bacteriën
mei 2012Verslapen
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed
Crescas is partner in