Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Drs. Leo Mock (1968) volgde een opleiding aan een talmoedhogeschool (jesjiwa) in Israël. Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Sinds 1999 is hij docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA en sinds 2010 doet hij promotie-onderzoek aan de Universiteit Tilburg, waar hij ook Judaica doceert. Leo Mock heeft verschillende publicaties over jodendom op zijn naam en is betrokken bij het tijdschrift Tenachon, een uitgave van PaRDeS, een stichting die zich inzet voor het ontsluiten van Joodse bronnen voor een Joods en Christelijk publiek en het bevorderen van de interreligieuze dialoog. Voor Crescas verzorgt hij, naast zijn wekelijkse column op de website, diverse Rabbinica-cursussen. Sinds zomer 2012 is Leo Mock adviseur Joodse Zaken van Beth Shalom.
vrijdag 27 januari 2012
reageer op deze column
Delen |

Werken is gezond

Deze week had ik weinig inspiratie om deze column te schrijven. Ik wil het R-woord niet meer noemen, daar is nu al weer genoeg over gesproken / geroddeld / en getwitterd. Kortom, mij zult u er niet meer over horen, moge dat duidelijk zijn. En echt positief nieuws in de pers over jodendom (vooral uit Israël) is er nu ook weer niet (understatement) ...

Dan maar weer de bekende koetjes-en-kalfjes, en nee ik bedoel niet de kosjere slacht ... (à propos kasjroet: ik wil u nog even wijzen op een nieuw tv-programma: de koosjere hamvraag, 1e uitzending Nederland 2, zondag 29 jan 2012, 14.00 – 14.30 uur. Het echte Joodse lokale nieuws zult u toch wel weer aanstaande sjabbat in sjoel horen, dus dat bespaart mij weer wat columnwerk. Over werken gesproken. Werken is gezond, zeiden ze vroeger. Volgens Maimonides was niksdoen de grootste – of in ieder geval een zeer grote – oorzaak van ziekte en lichamelijk verval. En daar zit veel waars in, hoewel je moet het ook weer niet overdrijven, blijkt nu. Dus zeg niet dat u het niet wist:

“De kans op een langdurig depressieve periode is meer dan twee keer zo groot bij mensen die elf of meer uren per dag werken in vergelijking tot mensen die dat zeven tot acht uur per dag doen. De onderzoekers van het Finnish Institute for Occupational Health en het University College London volgden meer dan 2000 Britse ambtenaren van middelbare leeftijd en publiceerden hun bevindingen in het online tijdschrift PLoS ONE van deze week.
Er blijkt een duidelijke koppeling tussen overwerk en depressie, aldus de auteurs van het artikel. Ook na correctie van de resultaten voor mogelijke verschillen in levenswijze, demografie en werkgerelateerde factoren, kwamen de onderzoekers tot dezelfde conclusies.”
Bron: wetenschapspagina nu.nl

Werk, werk, werk maar niet overwerk dus. Lees het zelf maar ... Terwijl we dus lezen over de hoge kosten van de gezondheidszorg, is dit misschien ook wel een extra kostenpost. Met andere woorden: de inkomsten van overwerk zouden best wel eens een stuk lager blijken te zijn, vanwege de negatieve invloed van overwerk op de geestelijke gezondheid. Anderzijds bleek een financiële crisis ook weer een oorzaak van psychische problemen te zijn, met een stijging van het aantal zelfmoorden bijvoorbeeld als graadmeter. En ontstaat dan misschien wel een vicieuze cirkel. Door de crisis moet je meer overuren maken, wat weer leidt tot psychische problemen en de stijgende kosten om medicijnen en therapie te betalen. Zo blijf je inderdaad in de vicieuze cirkel van het materiële zitten, wat de Joodse mystici als het rijk van Egypte aanduiden. En we lezen nu net in de Tora de afgelopen weken hoe je Egypte juist weer uit moet komen, middels een tien-stappenplan ... (laat dat glaasje roodgekleurd water maar even staan zou ik zeggen ...). Nog in Egypte krijgt Israël enkele geboden opgedragen, die er toe leiden dat ze het slavenbestaan van Egypte achter zich kunnen laten. Eén van die geboden is volgens de rabbijnse exegese de opdracht om de maankalender aan te houden en de 1e maand te tellen vanaf de maand waarin de Exodus zal plaatsvinden, de lentemaand Aviv of Nissan:

En de Eeuwige zei tot Mozes en tot Aäron in het land Egypte: Deze maand zal u het begin der maanden zijn; zij zal u de eerste der maanden van het jaar zijn ...
(Sjemot / Ex. 12:1-2, naar NBG 1951)

Meteen hierna volgt de opdracht om op de 10e van deze maand een lam te nemen en dat op de 14e van die maand als offer te bereiden – het is een voorbode van het jaarlijkse Pesach-ritueel dat de Israëlieten later zullen vieren, ter herinnering aan hun bevrijding. De Sfat Emet (rabijn Jehudah Leib Alter [1847-1905], de 2e rebbe van Gur) ziet een link tussen de opdracht om het pesachoffer te gaan voorbereiden als teken van de ophanden zijnde verlossing, en de eerdere opdracht om de maankalender in te voeren. De maan symboliseert meer dan de zon het idee van vernieuwing. Het Hebreeuwse woord voor maand – chodesj – verwijst naar het bijna gelijke woord voor ‘nieuw’ - chadasj. Het is immers de maan die zich elke maand vernieuwt en als het ware opnieuw geboren wordt. Ook op spiritueel niveau is de maan een teken van vernieuwing. De profeet Jesjaja verbindt de maan met de verlossing (Jes. 30:26): in de ideale messiaanse wereld zullen het licht van de zon en de maan weer gelijk zijn, zoals het ooit was (beide waren bij de schepping ooit even groot):

Want u volk, dat op Zion, in Jeruzalem, woont, u zult niet blijven wenen. Hij zal u zeker genadig zijn op uw luid geroep; zodra Hij dat hoort, zal Hij u antwoorden. De Eeuwige heeft u wel brood der benauwdheid en water der verdrukking gegeven, maar uw leraar zal zich niet meer verbergen, doch uw ogen zullen uw leraar(s) zien; 21 en wanneer u rechts of wanneer u links zou willen gaan, zullen uw oren achter u het woord horen: Dit is de weg, wandelt daarop.
(...) Dan zal Hij regen geven voor het zaad, waarmee u uw akker bezaait, en brood als opbrengst van de akker, dat smakelijk en voedzaam zal wezen. Uw vee zal te dien dage op uitgestrekte weiden grazen; en de runderen en ezels, die de akker bewerken, zullen gezouten voeder eten, dat gezeefd is met wan en zeef. (...)
Dan zal het licht der blanke maan zijn als het licht van de gloeiende zon en het licht van de gloeiende zon zevenvoudig als het licht van zeven (scheppings)dagen – op de dag, waarop de Eeuwige de breuk van zijn volk verbindt en de toegebrachte wonde geneest.
(Jes. 30:19-26, naar NBG)

In ballingschap leven we mechanisch, als in een vicieuze cirkel, volgens de vaste wetten van het ondermaanse. Wie zich wil bevrijden moet in de Goddelijke potentie en bestemming van de schepping geloven, in het Goddelijke ín de schepping (als het ware). Wie zich met deze spirituele Goddelijke krachten verbindt, zal de kracht vinden om Egypte achter zich te laten, de Schelfzee door te trekken, de barre woestijn te overleven en uiteindelijk het Land Israël bereiken.

Sjabbat sjalom!

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
sep 2014Inkeer
sep 2014A Jid darf leben mit der Zeit
aug 2014Was vroeger alles beter?
aug 2014Zinkend schip?
aug 2014Ondanks alles...
aug 2014Hamatsav
jul 2014Vakantie
jul 2014Joodse archeologie in Nederland
jun 2014Het lot-orakel
jun 2014De gelederen der spotters
jun 2014Mysterieuze ossen
jun 2014Slenteren door Amsterdam
mei 2014De ketting van de opperrabbijn
mei 2014Van Ostadestraat
mei 2014Orthodox vandalisme
mei 2014Diverse engerds
mei 2014Belachelijke kritiek?
apr 2014Chameets in de Pesachweek
apr 2014Wat doet een wc-bril in de Haggada?
apr 2014Weg met de chameets-hysterie!
mrt 2014De Rode Koe
mrt 2014Na Poeriem
mrt 2014Gemengde berichten ...
mrt 2014De ultra's en de dienstplicht
feb 2014Dom
feb 2014De Olympische Spelen
feb 2014Europees erfgoed
feb 2014De knikkers van Anne Frank
jan 2014Dat was de week die was...
jan 2014Gelukkig of ongelukkig op Knuffeldag
jan 2014Kasjroet-vervalsingen
jan 2014Koken op sjabbat
jan 2014De substitutieregel
dec 2013Joden en kerst
dec 2013Korte dagen
dec 2013Jodendom en mensenrechten
dec 2013Rabbijnen in het NIW
nov 2013Chanoeka
nov 2013Afscheiden
nov 2013Vrouwen en auto's
nov 2013Nerds
nov 2013Synchroniciteit
okt 2013Zwarte Piet
okt 2013Nieuwe koelkast
okt 2013Na het overlijden van Rabbijn Ovadia Josef
okt 2013Bidden voor Ovadia Josef
sep 2013De grootste soeka
sep 2013Soekot voor iedereen
sep 2013Een liefdevolle Jom Kipoer
aug 2013Bietjes voor Rosj Hasjana
aug 2013Vakantiegevoel
aug 2013In het Heilige Land
jul 2013Sjabbat Chazon
jul 2013Trier
jul 2013Slavernij en de sjabbat
jun 2013Elijahoe haNavi
jun 2013Loodgieten
jun 2013Eer hem, maar wantrouw hem
jun 2013Treuren in of om Tammoez
mei 2013Gelatine kosjer?
mei 2013Een nieuwe ijstijd
mei 2013Vrijheid
mei 2013Gebed voor het Koninklijk Huis
apr 2013Vliegen in een plastic zak
apr 2013Belieber
apr 2013Sehacheles
apr 2013Alleen mannen?
mrt 2013Priesterzegen
mrt 2013Pesach - het is weer feest!
mrt 2013Rook
mrt 2013Wegwerpartikelen
mrt 2013Grap? Of niet?
feb 2013De Poeriem-rav
feb 2013Hongarije
feb 2013Pruiken en zoenen
feb 2013Limor zoekt haar soul-mate
jan 2013Stemmen
jan 2013Winter is niet zo jood
jan 2013Kinderen met Down
jan 2013Leuke kerstliedjes
dec 2012Vrouwen
dec 2012Vreedzaam omgaan met diversiteit
dec 2012Psycholoog of rabbijn?
nov 2012Een ironische gebeurtenis
nov 2012Een teken
nov 2012Zuur
nov 2012Pratende dieren
nov 2012Natuurverschijnselen
okt 2012Boom der Kennis
okt 2012Leesrooster
okt 2012Pas goed op uw smartphone!
okt 2012Back to normal
sep 2012Balans
sep 2012Vreedzame paden
aug 2012Fata morgana, of de kunst van het kijken
aug 2012Luxemburg
jul 2012Leuk hotelletje
jul 2012Impulsief
jun 2012Vogels kijken in de polder
jun 2012Leraren
jun 2012Sport
jun 2012Verdwenen stoel
jun 2012Bacteriën
mei 2012Verslapen
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed
Crescas is partner in