Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 27 november 2009
reageer op deze column
Delen |

Dawwenen op het juiste moment

Vanochtend – donderdagochtend – kreeg ik een mail van een bevriende rabbijn in Nederland (dat zijn er niet zo veel ☺ ...). Daarin werd verwezen naar een segoela die in een oud kabbalistisch boek zou zijn gevonden aangaande deze donderdag. Een segoela is een soort kabbalistisch-magisch middel om iets te bereiken. Enfin, die rabbijn uit Nederland stuurde aan zijn kennissen en vrienden het verzoek rond om rekening te houden met de oude kabbalistische gewoonte om op deze donderdag 26 november te dawwenen (bidden), en wel tussen 14.30 en 14.51 uur. Omdat dit tijdstip een welwillend moment in de Hemel is. Omdat ik hier nog nooit van gehoord had, begon ik te googlen ... Al gauw vond ik het zelfde bericht terug op websites in Israël. In het boek Briet Menoecha zou staan geschreven dat:

“in het negende jaar van de Jubel-cyclus is een uitverkoren jaar, de negende maand is de beste maand onder de goede maanden, en een maand van Goddelijke welwillendheid, en de negende van die maand is het beste van de hele maand, en het negende uur van die dag is een goed uur en het beste van alle uren op de dag”.

Sommige Middeleeuwse rabbijnen hanteren het oude systeem van het tellen van jaren volgens 50-jarige cycli, waarbij er in elke cyclus van 50 jaar 7 cycli zijn van 7 jaar. Elk 7e jaar is een bijzonder jaar (sjemita) en na 7 cycli van 7 jaar volgt het 50e jaar – het Jubeljaar – dat een heilig jaar is. Een dergelijke manier van tijdsberekening werd ook in de Tweede Tempelperiode toegepast. Men hield exact bij in welke Jubelcyclus men was, en welk jaar binnen die cyclus zelf. Maar ja, ik had ook nooit van het boek Briet Menoecha gehoord, dus verder googlen maar weer ...

Het boek Briet Menoecha wordt aan rabbi Awraham me-Rimon Ha-Sefardi toegeschreven, ook wel bekend onder de naam Awraham ben Jitschak uit Granada (Spanje, 13e-14e eeuw). Om het ingewikkelder te maken, zijn er meerdere mensen met de naam Awraham ben Jitschak actief in de Middeleeuwen, ongeveer in hetzelfde gebied. Zo is er de al eerder genoemde Awraham ben Jitschak uit Granada, Awraham ben Jitschak uit Narbonne en een Awraham ben Jitschak uit Girondi. Vandaar dat sommigen het boek Briet Menoecha aan Awraham ben Jitschak uit Narbonne toeschrijven, die echter in de 12e eeuw leefde. Het boek Briet Menoecha werd door rabbijn Chaim Vital aangeprezen als een zeer diep kabbalistisch boek. Vandaar dat we deze bovengenoemde kabbalistische remedie ook aantreffen in latere kabbalistische boeken, zoals Chessed Le-Awraham die eveneens vindt dat dit tijdstip een moment is dat zeer geschikt is voor succes.

Israëlische rabbijnen berekenden dat het gaat om het tijdstip tussen 13.43 en 13.56 uur op deze donderdag. Hierbij houdt men maar liefst rekening met 5 verschillende visies ten aanzien van het moment waarop de dag begint en eindigt volgens grote rabbijnen uit het verleden. U dacht dat bij alle Joden de dag op hetzelfde moment begon? Mis! Ruwweg bestaan er de volgende meningen: de dag begint bij het ochtendgloren (het eerste licht), of de dag begint op het moment dat de bol van de zon zichtbaar is (later dus). Over de manier van berekenen van het ochtendgloren bestaan, Baruch Hasjem, twee methodes. Dan, het einde van de dag: is dat met zonsondergang, of juist wanneer de sterren zichtbaar zijn? Wat betreft de zichtbaarheid van de sterren zijn er natuurlijk ook op zijn minst 2 meningen.

Maar, wanneer dus in Nederland? In een eerste mail ging het om 14.30 – 14.51 uur, maar dit werd later weer betwijfeld door de rabbijn zelf die het mailtje had verzonden – hij zou een fout gemaakt hebben in de berekening. Ondertussen bemoeide een andere rabbijn in Nederland zich er mee en beweerde dat het om het tijdstip 13.43 – 13.56 gaat, dezelfde tijd als in Israël! Vandaar dat de tijd werd bijgesteld: 13.43 – 14.00 uur. Wel vreemd dat het dezelfde tijd zou zijn – of zeer dicht daarbij – als in Israël, terwijl wij in Nederland een stuk noordelijker liggen, zo’n 20 graden NB. Na enig rekenwerk zag ik echter dat het wel aardig klopte, met een afwijking van hier-en-daar wat minuten. Om helemaal zeker te zijn zou je volgens mij van 13.38 tot 14.07 uur moeten bidden. Maar ik bemoei me er maar niet meer tegen aan ...

Wanneer u dit leest heeft u er natuurlijk niets meer aan, omdat het inmiddels al vrijdag is. Tenzij u net als ik die mails heeft gekregen in uw mailbox. Maar geen nood, over 7 jaar schijnt dit verschijnsel zich weer voor te doen, dus even geduld. Ikzelf ben wel door de magie van tijd binnen de orthodoxe religie gefascineerd. En zo erg is het toch niet om allemaal op hetzelfde tijdstip een moment van bezinning in te plannen?

Misschien vind u het allemaal wel narrisjkeit en gaat u over 7 jaar gewoon door met wat u aan het doen bent, op het negende uur, van de negende in de maand, in de negende maand ...

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed