Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 19 november 2010
reageer op deze column
Delen |

Schaarste

De afgelopen week heb ik natuurlijk veel amusement beleefd aan de PVV-soap. Het begint steeds meer op de betere persiflages van de Tegenpartij-sketches van Jacobse & Van Es te lijken. Inmiddels ben ik een businessplan aan het schrijven voor een kansspel waarbij mensen kunnen stemmen – na ingebeld te hebben tegen betaling uiteraard – op welk PVV-kamerlid nu weer negatief in het nieuws zal gaan komen. Mogelijk zullen we het inmiddels afgetreden PVV-kamerlid Sharpe benaderen om dat inbelsysteem op te zetten. Naar men zegt schijnt hij daar heel handig in te zijn, gezien zijn eerdere zakelijke activiteiten (kuch) in Hongarije. Dan laten we de server lekker in Oost-Europa draaien of in het Verre-Oosten waar men wat minder streng is met allerlei wetgeving en zo (globalisatie, nietwaar?).

Afgelopen dinsdag was het overigens weer zo ver. Weet u nog de gekte rond 10 oktober – ‘10-10-10’? Welnu, afgelopen dinsdag was de Joodse kabbalistische variant weer langsgekomen – ik schreef hier vorig jaar al over. Dinsdag brak namelijk rond de middag weer een bijzonder tijdstip aan: Het was het 9e uur van de 9e dag van de 9e maand in de Joodse kalender. Volgens een kabbalistische oude bron gaat het overigens om het 9e jaar van een 50 jarige cyclus – met andere woorden dit bijzondere moment zou zich slechts eens in de 50 jaar voordoen. Huidige kabbalisten hebben blijkbaar minder geduld en vinden elk jaar dat het ‘ook al bijzonder genoeg is’ wanneer het niet het 9e jaar is van de 50-jarige cyclus uit de Bijbel (zie Sjemot / Lev. 25). Dat het in Israël allemaal een stuk serieuzer wordt beleefd dan wij uit het nuchtere (kuch) Nederland zouden bevroeden, blijkt uit een artikel in de Yediot Acharonot.
In de oude kabbalistische bron stond namelijk dat wie op dat bijzondere moment geboren zou worden, zeer veel succes zal hebben en een koning zal worden – nu zijn alle Joodse kinderen natuurlijk genieën en prinsen/prinsessen volgen hun ouders, maar deze zal blijkbaar nòg genialer en succesvoller zijn ... U voelt hem al aankomen: rabbijn Menachem Borstein – hoofd van het Pu’ah Instituut dat zich bezighoudt met vruchtbaarheid, voortplanting en zwangerschap in het licht van de halacha – kreeg verschillende vragen van ouders of ingrijpen toegestaan is om de vrouw te laten baren tijdens dit bijzondere 9e uur. Borstein: “wanneer het gaat om slechts een matig ingrijpen zoals door middel van reflexologie of ‘stripping’ (huh? Wat-is-dat-nou-weer?) om de bevalling te versnellen dan is dat toegestaan. Maar als het gaat om chemische (bijvoorbeeld weeënopwekkende middelen) of chirurgische ingrepen dan is dat verboden”.

Maar niet alleen een kind dat geboren wordt op dat tijdstip is bijzonder. Ook gebeden die dan worden uitgesproken, zullen eerder verhoord worden, ja zelfs wonderen kunnen verrichten – belooft kabbalist Jitschak Bazri – zoon van David Bazri, de dibboekuitdrijver (kuch) waarover ik ook al eens eerder heb geschreven. Afgelopen dinsdag zou één en ander zich hebben afgespeeld tussen 13:43 en13:52 Israëlische tijd. Dit jaar was u te laat – maar laat volgend jaar niet aan u voorbijgaan!

Vandaag – donderdag – is het ook een bijzondere vastendag. Welke vastendag zult u zich lichtelijk paniekerig afvragen. “Ik dacht dat we nèt Jom Kipoer al weer hadden gehad...?” Geen zorgen: het is namelijk een vastendag die speciaal is uitgeroepen door het Israëlische Opperrabbinaat, vanwege de droogte. “De droogte is het gevolg van onze vele zonden”, zeiden ze. ‘Speak for yourself’ denk ik dan altijd – beide rabbijnen kwamen immers eerder in opspraak ... De afgelopen weken was het namelijk nog steeds veel te warm in Israël – enkele dagen geleden werd er 33 graden in Tiberias gemeten! Er is geen regen gevallen en alles is kurkdroog. Het meer van Kineret schijnt zouterig te worden door het tekort aan regenwater. Kortom tijd voor actie! Vandaag dus een vastendag vergezeld van speciale smeekgebeden om regen. Ook zullen er extra veel psalmen gelezen worden. Het Misjna- en Talmoedtraktaat Ta’aniet draait nu juist hierom; wat doe je als er geen regen valt? Het behandelt de verschillende reeksen aan vastendagen die hiervoor moeten worden ingesteld. Vastendagen die steeds strenger worden totdat ze het niveau hebben bereikt van Jom Kipoer – dus ’s avonds beginnen en zo. Geen pretje vroeger, en droogte is ook vandaag de dag geen lolletje – ga eens in Afrika kijken (understatement ...). Metzger – de Asjkenazische opperrabbijn waarover het NIW eerder al veel positiefs te melden had (kuch) - heeft er het volste vertrouwen in:
“vorig jaar zaten we precies in dezelfde situatie toen midden in de winter (ik denk dat-ie herfst bedoelt ...) de regens nog steeds uitbleven. Nadat we de tekst van het speciale gebed in alle gemeentes van Israël hadden verspreid en er gebedsdiensten voor regen werden gehouden, begonnen de regens te vallen tegen het einde van de winter en zo werd een droogte voorkomen. We moeten bidden dat het ook dit jaar zo zal gebeuren”.

Prachtig natuurlijk allemaal. De idee dat er een verband is tussen de hoeveelheid regen en ons morele gedrag, zit natuurlijk al diep in de Tora verankerd, en is ook veelvuldig terug te vinden in de rabbijnse traditie. Maar zijn er ook praktische rationele manieren om met waterschaarste om te gaan? Zullen we beginnen met de religieuze zaken? Handenwassen vóór en na een maaltijd is een gebruik. En natuurlijk na toiletbezoek. Maar tegenwoordig gebruikt men daar erg veel water voor – veel meer dan halachisch gezien nodig is. Hoewel een enkele rabbijn daar al over schreef, liggen weinig religieuze Joden in Israël daar wakker van, denk ik – maar misschien vergis ik me. Dan is er natuurlijk het mikve, het rituele bad dat gebruikt wordt door vrouwen na hun menstruatie ... en door mannen dagelijks als ze in een mystieke traditie zoals het Chassidisme staan. Ook niet echt waterbesparend denk ik dan. Kunnen we dat water niet hergebruiken? (geldt natuurlijk ook voor zwembaden ...) Dus: oproepen tot gebed en vastendagen is prima, maar dan ook graag met een oproep van geestelijke leiders om spaarzaam met water om te gaan ...

Nog één tip: zou u onverhoopt plannen hebben om naar België te verhuizen, denk daar dan nog even over na. Kijk hier.

Sjabbat sjalom en alvast een goede voorbereiding op Chanoeka!

Tip: sla genoeg olie in om heel Chanoeka door te komen – een latkeschaarste zit in een klein hoekje ...

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed