Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 12 juni 2009
reageer op deze column
Delen |

Generatiekloof

Bij de zomer hoort natuurlijk muntthee. Sinds mijn jarenlange verblijf in Israël ben ik verzot op “thee met nana”, zoals dat daar heet. Waar ik ook kom, altijd wordt me zomers een kopje thee met nana-bladeren aangeboden – soms uit eigen tuin. Nadat ik ooit bij een feestje ter gelegenheid van de inwijding van een nieuw huis (chanoekat habajit), de hoofdbewoner al plassend in een hoekje van zijn eigen tuin aantrof, sla ik soms nana van eigen teelt af. Je weet maar nooit. Bij vrome gastheren is nana-thee soms een gedoe, want die zijn dan druk in de weer om de blaadjes goed af te spoelen en te controleren op beestjes. Want ook op nana schijnen allerlei beestjes te zitten die Joden niet mogen eten. Enfin, als je maar goed genoeg zoekt, vind je ook wormen in de wormen ...

De gewoonte om nana-thee te maken hebben we meegenomen naar Nederland. Mijn echtgenote had dan ook bij het opkomende fraaie zomerweer een fijn zakje munt gekocht bij ‘een supermarkt’ (mag geen sluikreclame maken). Vrolijk pak ik het zakje uit de ijskast om het vervolgens open te scheuren – uiteraard op zo’n manier dat het zakje niet meer te gebruiken is. Maar, wacht eens, wat staat daar nou? “Plaats van herkomst: Colombia”. Ik dacht altijd dat Colombia bekend stond om ‘andere plantaardige producten’ die een stuk duurder zijn dan munt. Waarom in vredesnaam munt uit Colombia halen als het in Nederland ook prima kan groeien? Nieuwsgierig begin ik aan een warenonderzoek onder de andere boodschappen in de ijskast. Hm, korianderblaadjes uit Israël (voor het goede doel, vooruit ...), champignons uit Polen (!), frambozen uit Marokko, van die kleine leuke kinderappeltjes uit Brazilië en komkommers uit Spanje. Dat zootje fruit en groenten heeft al meer van de wereld gezien dan ik.

Maar, waar slaat dit eigenlijk op? Al deze groenten en fruitsoorten groeien ook prima in Nederland, dus waarom die producten de halve wereld over sjleppen? Wat is daar nou het voordeel van, behalve blijkbaar voor de supermarkt? Goedkoper is alles niet geworden, dus de enige die hierop verdient, lijkt mij de supermarkt te zijn en de tussenhandelaren. Nadelen te over: zonde van de verspilde transportkosten, schade aan het milieu en onduidelijkheid over de veiligheid van de producten. Want niet overal hebben ze dezelfde maatstaven voor hygiëne en veiligheid. Zo worden in Spanje meer bestrijdingsmiddelen gebruikt dan in Nederland en soms ook soorten die bij ons verboden zijn. Dat zal dan in een (bijna) 3e wereldland als Colombia vast niet beter zijn. Maar misschien ligt het aan mij en ben ik ouderwets en begrijp ik de voordelen van deze overbodige vorm van globalisering niet.

Volgens mijn oudste dochter ben ik inderdaad ouderwets en begrijp ik niets. En daar heeft ze natuurlijk gelijk in. Zo begrijp ik inderdaad niet de noodzaak en lol van MSN, Hyves, Facebook en andere communicatiesystemen. Ik heb geen Skype, geen webcam en zelfs geen Wifi – zo’n ding waarmee je opgetogen een strike door je eigen beeldscherm gooit, nep-tennist, of gezellig virtueel gaat honkballen in je toch al te kleine huiskamer. Nee, ik begrijp ook al niets van de school van mijn oudste dochter – één van de betere in Amsterdam. Zo schijnt er een vaag vak cultuurgeschiedenis te bestaan, waar ze over allerlei geloven en culturen leren. Dat resulteerde tot nu toe in het groepsgewijs maken van een muurkrant over een bepaald geloof en het bouwen van een moskee van suikerklontjes. “Maar, zijn jullie ook naar een echte moskee, kerk en synagoge geweest” – vraag ik met een mix van achterdocht en interesse. “Nee, pap”. “Maar, hoe kun je nou een moskee van suikerklontjes bouwen als je er nog nooit één van binnen hebt gezien”, vraag ik. “Weet ik niet, pap. Maar bemoei je er maar niet mee.” Laatst kwam ze thuis met het belangrijke inzicht dat door haar docent was meegegeven ‘dat het grote verschil tussen christendom en jodendom is, dat Christenen geloven dat Jezus de Masjiach was – en Joden niet’. Ja, zo ken ik er ook nog wel een paar. “Ik ga eens met die juf van je praten,” brom ik. “Nee pap, dat ga je niet.”

Laatst was het weer mis, toen ze een spreekbeurt over keizer Vespasianus moest houden. Toevallig stond het document van de tekst van haar spreekbeurt nog open op mijn computer, zodat ik besloot uit jiddisje nieuwsgierigheid annex bemoeizucht een stukje te lezen. Mijn oog viel op de passage dat ‘Vespasianus best een aardige en grappige man was’. Eerst dacht ik het verkeerd gelezen te hebben – hoe kan een Romeinse Keizer in vredesnaam een aardige en/of grappige man zijn? Leren ze nog nadenken daar op school? Ik bedoel, Caesar was er trots op dat hij een genocide onder de Galliërs had gehouden en Caligula liet geloof ik tijdens zijn maaltijden mensen martelen en doden en peuzelde rustig door. Lees Suetonius zou ik zeggen. Maar Vespasianus is in de Joodse traditie natuurlijk helemaal een sjeiketz (gruwel), een rasja (schurk), als vernietiger van de Tempel in Jeruzalem, waarbij mogelijk honderdduizenden de dood vonden. Ik probeer het pedagogisch aan te pakken: “Schat, wat herdenken we ook al weer elk jaar op Tisja Be’ Av – 9 Av?”. “De verwoesting van de Tempel, pap”. “Juist, en hoe kan de dader dan een grappige, aardige man zijn?!”. “Ja pap, je hebt gelijk. Maar bemoei je er niet meeeee”. Wanneer ik mijn lezing nog even wil voortzetten – met pareltjes als “Is het toeval dat de nazi’s en de fascisten zich van Romeinse symbolen bedienden?” en “die Romeinen hebben het hele Midden-Oosten verziekt, waarvan we nu nog de ‘vruchten’ plukken” –

wordt ik door het bekende ‘BOE-IEN’ onderbroken.

Ach, de generatiekloof is van alledag – en bovendien bemoei ik me natuurlijk inderdaad overal mee ... Ik put steun uit de woorden van de profeet Maleachi, die belooft dat in de messiaanse Eindtijd Elijahoe Hanavi het hart van de vaders / ouders zal doen terugkeren tot dat van de kinderen en het hart van de kinderen naar dat van hun vaders / ouders (Maleachi 4:6).

Maar tot dan, nog vol-op ‘gezelligheid’. Hoewel, zonder jiddisje discussies is het saai, toch?

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed