|
WEBCOLUMN EMILE SCHRIJVER
Joden in India en hun kunstzinnige smaak vrijdag 26 juni 2009 In de afgelopen maanden heb ik regelmatig gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de lezer te wijzen op (ik vermijd bewust de uitdrukking ‘reclame te maken voor’) de aanstaande tentoonstelling van Hebreeuwse handschriften en drukken van de Zwitserse verzamelaar René Braginsky, die vanaf 16 oktober te zien zal zijn in de Bibliotheca Rosenthaliana, bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Dat doe ik nu, zo vlak voor de vakantie, nog eens en wel door te wijzen op twee tamelijk exotische, uit India afkomstige stukken uit deze fraaie collectie. Het eerste is een huwelijkscontract dat op maandag 26 februari 1900 in Cochin is geschreven en het huwelijk bekrachtigt van Moses, de zoon van Judah en Esther, de dochter van Isaac. Van de drie groepen Indiase Joden, waartoe ook de zogenaamde Bene Israel en de Joden in Bagdad behoren, is die van Cochin in het zuiden van India, de kleinste. Vandaag de dag wonen er minder dan zeventig Joden. De Joden van Cochin hebben vooral een rijke kunstzinnige traditie, met fraaie synagogen en tabernakels. De huwelijkscontracten van Cochin, met boven, in Hebreeuws kwadraatschrift, algemene bepalingen en daaronder in Hebreeuws cursiefschrift, het eigenlijke contract, combineren Oosterse en Westerse stijlelementen en zijn vaak met goudverf geïllumineerd. De kroon boven het contract verwijst misschien naar het Engelse koningshuis. Een heel ander stuk uit India, dat in de tentoonstelling te zien zal zijn, is een Estherrol van niet minder dan zeven meter lang. Hij heeft toebehoord aan de beroemde familie Sassoon, die hem waarschijnlijk aan het begin van de vorige eeuw voor eigen gebruik heeft laten maken. De Sassoons woonden oorspronkelijk in Bagdad, vanwaar ze in 1852 naar Bombay verhuisden. Daar ontwikkelden ze zich tot een zeer Brits georiënteerd Joods geslacht met groot financieel, cultureel en religieus aanzien. De rol bevat niet minder dan twintig afbeeldingen die tussen de tekstkolommen zijn opgenomen en een hoogst ongebruikelijke thematiek en uitvoering kennen. De openingsafbeelding is illustratief voor de hele rol. Daarop is een voorlezer te zien, omgeven door mannen met fezzen op hun hoofd, die de Estherrol vasthoudt als ware het een brief, zoals voorgeschreven door de rabbijnen. Er zijn kinderen te zien met trommels in hun handen om de naam van Haman onverstaanbaar te maken als die wordt uitgesproken en er zijn in de vrouwenafdeling vijf vrouwen afgebeeld. In de tentoonstelling zal de volle zeven meter van deze rol worden uitgerold.
|
Emile Schrijver is sinds 2003 conservator van de Bibliotheca Rosenthaliana, de bijzondere collectie voor judaica en hebraica in de Amsterdamse Universiteitsbibliotheek. Hij was voordien onder meer directeur van het Menasseh ben Israel Instituut voor Joodse sociaal-wetenschappelijke en cultuurhistorische studies. Hij is actief als onderzoeker van het oude Joodse boek en maakt daarnaast deel uit van verschillende besturen en adviesorganen van Joodse organisaties in binnen- en buitenland.
Volg dit blog automatisch!
Wilt u automatisch op de hoogte worden gehouden wanneer er een nieuw bericht op deze weblog verschijnt? Abonneer u dan op de RSS-feed. Abonneer via RSS Abonneer via Google
Klik hier voor meer informatie over RSS juli 2010:
Mensen hebben fabels nodig om de waarheid te willen kennen juni 2010: Ook Joodse miniatuurboekjes zijn bibliofiele curiositeit mei 2010: Sefer Tashbets wel of niet gebonden in vissenhuid? april 2010: Van wie zijn Hebreeuwse handschriften? Aaron Wolfsohn-Halle maart 2010: Digitalisering van oude joodse bronnen biedt grote mogelijkheden Nog eens: Hebreeuwse schrifttypen februari 2010: Variatie in Hebreeuwse schrifttypen Een Haggadah met misdrukken Judah Leib Gordon was een belangrijke fabeldichter januari 2010: Vroegste geïllustreerde Estherrol tentoongesteld in New York Boeken in de Middeleeuwen (2) Boeken in de Middeleeuwen (1) december 2009: Joodse dwergen in de boekgeschiedenis november 2009: Edele bloemmotieven Concurrenten oktober 2009: Fernando Cardoso of Isaac Cardoso? Perek Shirah bevat lofzangen van de schepping op de Schepper september 2009: Een bijzonder besnijdenisboekje Aan de wieg van een Joodse uitgeversbranche augustus 2009: Een Esther-rol van ruim zeven meter! juni 2009: Joden in India en hun kunstzinnige smaak Nederlands-Joodse archieven aan de vergetelheid ontrukt mei 2009: Abraham Gómez Silveira (1656–1740) in discussie De Haggadah van Mantua (1560) De responsen van het seminarium Ets Haim april 2009: Amsterdamse veelschrijver interesseerde zich voor Joodse sprookjes Tijd om de Haggadot weer tevoorschijn te halen maart 2009: Een Duits sprookje in Hebreeuwse letters (Karlsruhe, 1809) Maimon Abohbot schreef met links februari 2009: Isaac Satanow (1732–1804), een verlichte vervalser Rabbijnen vertellen fabeltjes januari 2009: Op welke berg mocht Mozes de Torah ontvangen? Een volk van boeken |
||||||