|
WEBCOLUMN LEO MOCK
Dawwenen op het juiste moment vrijdag 27 november 2009 Vanochtend – donderdagochtend – kreeg ik een mail van een bevriende rabbijn in Nederland (dat zijn er niet zo veel ☺ …). Daarin werd verwezen naar een segoela die in een oud kabbalistisch boek zou zijn gevonden aangaande deze donderdag. Een segoela is een soort kabbalistisch-magisch middel om iets te bereiken. Enfin, die rabbijn uit Nederland stuurde aan zijn kennissen en vrienden het verzoek rond om rekening te houden met de oude kabbalistische gewoonte om op deze donderdag 26 november te dawwenen (bidden), en wel tussen 14.30 en 14.51 uur. Omdat dit tijdstip een welwillend moment in de Hemel is. Omdat ik hier nog nooit van gehoord had, begon ik te googlen … Al gauw vond ik het zelfde bericht terug op websites in Israël. In het boek Briet Menoecha zou staan geschreven dat: “in het negende jaar van de Jubel-cyclus is een uitverkoren jaar, de negende maand is de beste maand onder de goede maanden, en een maand van Goddelijke welwillendheid, en de negende van die maand is het beste van de hele maand, en het negende uur van die dag is een goed uur en het beste van alle uren op de dag”.
Sommige Middeleeuwse rabbijnen hanteren het oude systeem van het tellen van jaren volgens 50-jarige cycli, waarbij er in elke cyclus van 50 jaar 7 cycli zijn van 7 jaar. Elk 7e jaar is een bijzonder jaar (sjemita) en na 7 cycli van 7 jaar volgt het 50e jaar – het Jubeljaar – dat een heilig jaar is. Een dergelijke manier van tijdsberekening werd ook in de Tweede Tempelperiode toegepast. Men hield exact bij in welke Jubelcyclus men was, en welk jaar binnen die cyclus zelf. Maar ja, ik had ook nooit van het boek Briet Menoecha gehoord, dus verder googlen maar weer … Het boek Briet Menoecha wordt aan rabbi Awraham me-Rimon Ha-Sefardi toegeschreven, ook wel bekend onder de naam Awraham ben Jitschak uit Granada (Spanje, 13e-14e eeuw). Om het ingewikkelder te maken, zijn er meerdere mensen met de naam Awraham ben Jitschak actief in de Middeleeuwen, ongeveer in hetzelfde gebied. Zo is er de al eerder genoemde Awraham ben Jitschak uit Granada, Awraham ben Jitschak uit Narbonne en een Awraham ben Jitschak uit Girondi. Vandaar dat sommigen het boek Briet Menoecha aan Awraham ben Jitschak uit Narbonne toeschrijven, die echter in de 12e eeuw leefde. Het boek Briet Menoecha werd door rabbijn Chaim Vital aangeprezen als een zeer diep kabbalistisch boek. Vandaar dat we deze bovengenoemde kabbalistische remedie ook aantreffen in latere kabbalistische boeken, zoals Chessed Le-Awraham die eveneens vindt dat dit tijdstip een moment is dat zeer geschikt is voor succes. Israëlische rabbijnen berekenden dat het gaat om het tijdstip tussen 13.43 en 13.56 uur op deze donderdag. Hierbij houdt men maar liefst rekening met 5 verschillende visies ten aanzien van het moment waarop de dag begint en eindigt volgens grote rabbijnen uit het verleden. U dacht dat bij alle Joden de dag op hetzelfde moment begon? Mis! Ruwweg bestaan er de volgende meningen: de dag begint bij het ochtendgloren (het eerste licht), of de dag begint op het moment dat de bol van de zon zichtbaar is (later dus). Over de manier van berekenen van het ochtendgloren bestaan, Baruch Hasjem, twee methodes. Dan, het einde van de dag: is dat met zonsondergang, of juist wanneer de sterren zichtbaar zijn? Wat betreft de zichtbaarheid van de sterren zijn er natuurlijk ook op zijn minst 2 meningen. Maar, wanneer dus in Nederland? In een eerste mail ging het om 14.30 – 14.51 uur, maar dit werd later weer betwijfeld door de rabbijn zelf die het mailtje had verzonden – hij zou een fout gemaakt hebben in de berekening. Ondertussen bemoeide een andere rabbijn in Nederland zich er mee en beweerde dat het om het tijdstip 13.43 – 13.56 gaat, dezelfde tijd als in Israël! Vandaar dat de tijd werd bijgesteld: 13.43 – 14.00 uur. Wel vreemd dat het dezelfde tijd zou zijn – of zeer dicht daarbij – als in Israël, terwijl wij in Nederland een stuk noordelijker liggen, zo’n 20 graden NB. Na enig rekenwerk zag ik echter dat het wel aardig klopte, met een afwijking van hier-en-daar wat minuten. Om helemaal zeker te zijn zou je volgens mij van 13.38 tot 14.07 uur moeten bidden. Maar ik bemoei me er maar niet meer tegen aan … Wanneer u dit leest heeft u er natuurlijk niets meer aan, omdat het inmiddels al vrijdag is. Tenzij u net als ik die mails heeft gekregen in uw mailbox. Maar geen nood, over 7 jaar schijnt dit verschijnsel zich weer voor te doen, dus even geduld. Ikzelf ben wel door de magie van tijd binnen de orthodoxe religie gefascineerd. En zo erg is het toch niet om allemaal op hetzelfde tijdstip een moment van bezinning in te plannen? Misschien vind u het allemaal wel narrisjkeit en gaat u over 7 jaar gewoon door met wat u aan het doen bent, op het negende uur, van de negende in de maand, in de negende maand …
|
Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
Volg dit blog automatisch!
Wilt u automatisch op de hoogte worden gehouden wanneer er een nieuw bericht op deze weblog verschijnt? Abonneer u dan op de RSS-feed. Abonneer via RSS Abonneer via Google
Klik hier voor meer informatie over RSS juli 2010:
Paul Keppeltjesdag juni 2010: Een echte held Politici laten zich niet horen Bowlen mei 2010: Jesaja 53:5 Eten Koninginnedag april 2010: Lag Be'omer Feestvieren en herdenken Dóórpakken Ben jij nog in? Pesach: waar gaat het echt om? maart 2010: Méér dan vier vragen ... Insecten De langste Poeriem ooit Herken de Poeriemgrap! februari 2010: Rare vragen, rare antwoorden Rabbijn Elon in problemen Gescheiden buslijnen Nogmaals de diboek januari 2010: Diboek Natuurrampen Een boek kopen Uitvinding van de bakker Oud-en-Nieuw december 2009: Taal Halachisch veroorzaakte kinderloosheid november 2009: Dawwenen op het juiste moment Kosjer Bidden om regen Het wisselen van de seizoenen oktober 2009: Leerhuizen in de mediene Een boek uitlezen Onze minhag Een soeka in de Diaspora Soekotmelancholie september 2009: Jom Kippoer Leeuwen en beren Woordeloze haast De 'midrechov' in Jeruzalem augustus 2009: Tatoeages, een beladen imago Op bezoek bij S juni 2009: Vakantie Generatiekloof mei 2009: Cheesecake Keukenhof Varkensgriep april 2009: Vakantie Chameets maart 2009: Een jesjiva-gave Wie zonder zonde is, wordt immuun voor ..... Economie Poeriem februari 2009: Taal en getallen Internet-tribalisme Verkiezingen De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn januari 2009: Liefde Oppassen voor slangengif! Cafépraat Veel boeken – en een goed huwelijk december 2008: Een ongeluk of dood door schuld? De Israëlische State Controller De periferie november 2008: Zending Kromme komkommers Actie en reactie De regenmaker oktober 2008: Slechte gedachtes Hosjanna Rabbah Soekot Onze zondes Een oud kabbalistisch gebed |
||||||